Biên cương hữu nghị: Nghĩa tình La Lay

Đường biên có thể phân chia lãnh thổ 2 nước Việt - Lào nhưng không hề làm lòng người xa cách. Ở La Lay, vùng đất biên cương của Quảng Trị giáp với nước bạn Lào, là một nơi như vậy, nhất là khi có bóng dáng của những người lính biên phòng đồn trú.

Tôi biết đến La Lay lần đầu khi được nghe qua những vần thơ: "Bên kia núi, con đường vào Salavan/Trưa La Lay nắng chan cột mốc/Em gái Pa Kô nắng hoe nhuộm tóc/Ngây thơ cười hâm hấp gió Trường Sơn". Hơn 10 năm trước, tôi đã đặt chân đến La Lay (nay thuộc xã A Ngo, H.Đakrông, Quảng Trị), thời điểm còn hoang vu, xa ngái, đường sá hiểm trở, xuống cấp. Cho đến khi La Lay được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế (từ tháng 6.2014), vùng đất này dần chuyển mình...

Nhiều năm qua, bộ đội biên phòng La Lay tặng rất nhiều phần quà cho dân bản La Lay A Sói ở bên kia đường biên

Nhiều năm qua, bộ đội biên phòng La Lay tặng rất nhiều phần quà cho dân bản La Lay A Sói ở bên kia đường biên

NHƯ CÙNG MỘT MẸ

Có người vì quá yêu La Lay mà bảo rằng nơi ấy tựa như một "cô gái ngủ trong rừng", khi vừa vươn vai thức dậy, hãy còn rón rén thẹn thùng từng bước khám phá bầu trời rộng lớn bên ngoài. Cũng phải thôi, khi ở đây người Pa Kô, Vân Kiều chiếm tỷ lệ tới 80% dân số, sinh sống chủ yếu bằng nghề nông với năng suất rất thấp. Ở bên kia đường biên, những bản làng nước bạn Lào thuộc H.Sa Muồi (tỉnh Salavan) cũng có hoàn cảnh sống và dân trí không khác bà con bên này là mấy. Vậy nên dân bản tin rằng người bên này và bên kia biên giới cùng một mẹ.

Không phải ngẫu nhiên khi ở phía VN có bản La Lay thì phía bên kia biên giới cũng có bản La Lay A Sói (thuộc cụm 2, H.Sa Muồi, Salavan, Lào). Bởi trước đây 2 bản này là một. Sau lần hoạch định biên giới năm 1979 thì 2 bản thuộc về 2 nước, tiếp giáp đường biên 8 km và có 4 mốc quốc giới. Ông Hồ Văn Thủy, Trưởng bản La Lay, cho biết nhân dân 2 bản có chung cội nguồn, quan hệ dòng họ, thân tộc từ lâu đời và cũng có chung truyền thống văn hóa, phong tục tập quán. "Trong 2 cuộc kháng chiến chống giặc, nhân dân 2 bản đã đồng cam cộng khổ, đóng góp nhiều công sức, hy sinh cho cách mạng, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước", ông Thủy nói.

Bà con dân bản La Lay A Sói vui mừng nhận công trình nước sạch do bộ đội biên phòng VN tặng

Bà con dân bản La Lay A Sói vui mừng nhận công trình nước sạch do bộ đội biên phòng VN tặng

Với mối quan hệ đó, vào tháng 1.2007, bản La Lay và bản La Lay A Sói đã kết nghĩa để cùng nhau phát triển kinh tế, góp phần bảo vệ đường biên cột mốc… Hơn 17 năm kết nghĩa, cư dân 2 bản đã tổ chức hàng trăm lượt tuần tra phát quang đường biên cột mốc, đóng góp hàng trăm ngày công xây dựng đường biên; tổ chức giao ban nhiều buổi đột xuất để giải quyết các vụ việc liên quan đến cư dân biên giới; thăm hỏi, hỗ trợ nhau mỗi khi có thiên tai, dịch bệnh, hay đơn giản là chơi thể thao, diễn văn nghệ… Bản La Lay A Sói mở hội đâm trâu thì bà con ở bản La Lay cũng được chia phần thịt. Vào mùa giáp hạt, bên nào cần gạo thì bên kia gửi tặng. "Chúng tôi sống ở 2 nước khác nhau nhưng gần lắm, gần như một cái nắm tay là tìm được nhau", ông Bun Thân, Trưởng bản La Lay A Sói, ví von.

NHỮNG NGƯỜI VUN ĐẮP

La Lay cũng là nơi đóng chân của Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay. Sự hiện diện của những người lính quân hàm xanh nơi núi rừng này đủ lâu để bà con cảm thấy thân thuộc. Tình cảm giữa đồng bào với bộ đội cứ thế mà nảy sinh, bồi đắp, bền chặt.

Bản La Lay nay có 78 hộ với 339 nhân khẩu. Dù được nhà nước quan tâm nhưng đời sống bà con vẫn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Do đó một trong những nhiệm vụ chính của các chiến sĩ biên phòng là vực dậy đời sống nơi đây. Nhưng như vậy chưa đủ. Ở bên kia đường biên, bản La Lay A Sói với 51 hộ, 200 khẩu cũng đang sống trong đói nghèo. Họ cũng cần bộ đội giúp đỡ...

Vậy nên nhiều năm qua, cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay đã cùng với dân bản La Lay vun đắp tình cảm với dân bản La Lay A Sói. Đồn biên phòng luôn dành sự quan tâm và giúp đỡ tận tình bằng vật chất như nhu yếu phẩm, lương thực, thực phẩm giúp người dân bản La Lay A Sói vượt qua khó khăn, đặc biệt là thời điểm dịch Covid-19, mưa lũ, thiên tai…

Những người lính biên phòng quây quần bên bếp lửa nhà sàn, lắng nghe tâm tư người dân

Những người lính biên phòng quây quần bên bếp lửa nhà sàn, lắng nghe tâm tư người dân

"Chúng tôi đã tổ chức hàng trăm chương trình thiện nguyện hướng về 2 bản La Lay và La Lay A Sói. Khi bà con bên phía VN có quà, có thóc gạo thì bà con ở bản La Lay A Sói cũng có như vậy, thậm chí có khi còn nhiều hơn vì phía bạn còn khó khăn hơn. Chúng tôi cũng không mơ nhiều, chỉ cần người lớn có gạo ăn, trẻ con được đến trường, có sách vở học hành…", thượng tá Nguyễn Xuân Linh, Chính trị viên Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay, chia sẻ.

Không những hỗ trợ về vật chất, cán bộ và chiến sĩ Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay còn tạo mọi điều kiện để bà con bản La Lay A Sói được khám chữa bệnh và có kế sinh nhai lâu dài. "Chúng tôi hướng dẫn bà con làm lúa nước, hỗ trợ đắp đập, nạo vét mương nước tưới cho 15 ha ruộng lúa ở bản La Lay A Sói mỗi khi bà con cần", thượng tá Linh cho hay.

Rất nhiều ngôi nhà có gắn bảng "Đồn biên phòng La Lay kính tặng" hiện diện ở bản La Lay A Sói, bởi đây là món quà mà lực lượng biên phòng La Lay vận động các nhà hảo tâm dành tặng những người anh em ở bên kia biên giới. Đó cũng là biểu tượng của tình hữu nghị.

"ĐẠI SỨ" NGHĨA TÌNH VIỆT - LÀO

Dù mới 14 tuổi nhưng cô bé Hồ Thị Nghinh (trú bản La Lay A Sói) được mọi người phong tặng là "đại sứ" nghĩa tình Việt - Lào. Câu chuyện của em hao hao cổ tích, và điều em làm được có thể khó lặp lại đối với một đứa trẻ sống ở nơi biên cương heo hút này.

Cô bé Hồ Thị Nghinh (bản La Lay A Sói), "đại sứ" nghĩa tình Việt - Lào, cùng cán bộ biên phòng VN

Cô bé Hồ Thị Nghinh (bản La Lay A Sói), "đại sứ" nghĩa tình Việt - Lào, cùng cán bộ biên phòng VN

Chuyện rằng, Nghinh tham gia cuộc thi viết "Kỷ vật kể chuyện" do Đại sứ quán Lào tại VN tổ chức vào năm 2022 và đoạt giải nhì với câu chuyện "Chiếc xe đạp của bố". Hỏi ra mới hay, "bố" của Nghinh chính là… các chú bộ đội biên phòng ở Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế La Lay.

Nghinh sinh ra trong một gia đình khó khăn ở La Lay A Sói, bố mẹ đều bị bệnh, không làm được việc nặng, dưới Nghinh còn có 3 em nhỏ. Giữa bộn bề gian nan nhưng Nghinh chăm ngoan, học tốt và được các chú bộ đội tặng chiếc xe đạp. Món quà nhỏ đó đã khích lệ em tiếp tục đến trường, quyết tâm thay đổi số phận. "Em xem những người lính biên phòng như bố của mình. Vì chỉ có bố mới chăm lo cho con gái như vậy", Nghinh nói.

Thượng tá Nguyễn Xuân Linh cũng tấm tắc khen Nghinh và bảo câu chuyện nhỏ của cháu bé là một thực tế rõ ràng về tình quân dân Việt - Lào ở vùng biên giới. "Tình cảm đó đã được vun bồi từ rất lâu, từ những điều nhỏ nhặt, để bây giờ qua tháng năm nó ghim chặt trong tim của mỗi cư dân biên giới, kể cả với những đứa trẻ. Còn với chúng tôi, khi công tác ở đồn biên giới này cũng là cơ hội để góp phần vun đắp tình hữu nghị đó mãi mãi bền lâu", thượng tá Linh đúc kết.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.