Bên 9 miệng Rồng - Kỳ 6: Nội lực Cung Hầu

Ở cuối cù lao, nơi sông Cổ Chiên hòa vào biển Đông với tên gọi cửa Cung Hầu, người dân xã Long Hòa thích nghi và xem nước mặn là tài nguyên. Với những vụ tôm - lúa hữu cơ luân phiên qua mỗi mùa mặn - ngọt, thu nhập của bà con nơi đây tăng lên nhiều so với trước, đời sống được cải thiện đáng kể.

Cù lao tôm - lúa

Long Hòa là một trong hai xã cù lao nằm giữa sông Cổ Chiên - một nhánh lớn của sông Tiền, khởi đầu từ Vĩnh Long và đổ ra biển ở cửa Cung Hầu, thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. Dòng Cổ Chiên cũng là ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Bến Tre và Trà Vinh. Trước đây, trên cù lao chỉ có xã Long Hòa, đến năm 1985 chia làm hai xã Long Hòa và Hòa Minh. Xã Long Hòa nằm ở nửa cuối cù lao, với hai mặt giáp sông và một mặt giáp biển. Từ thành phố Trà Vinh, theo quốc lộ 53 đến huyện Châu Thành, được sự tận tình chỉ dẫn của lãnh đạo huyện, chúng tôi đến phà Bãi Vàng (còn có tên Bảy Vàng) vượt sông Cổ Chiên để đến Long Hòa.

Diện tích nuôi trồng thủy sản chiếm gần một nửa diện tích tự nhiên của xã Long Hòa. Ảnh: Cảnh Kỳ
Diện tích nuôi trồng thủy sản chiếm gần một nửa diện tích tự nhiên của xã Long Hòa. Ảnh: Cảnh Kỳ

Ven những con đường rải nhựa, đường bê tông theo những vuông tôm, chúng tôi tìm đến trụ sở UBND xã Long Hòa. Gặp phóng viên giữa buổi chiều nắng gắt, sau cái bắt tay ân cần và thân thiện, Chủ tịch UBND xã Long Hòa Nguyễn Thanh Cần gọi ngay 3 ly nước mía. Từng kinh qua vị trí cán bộ Đoàn, rồi chuyển sang làm công tác Đảng, chính quyền, Chủ tịch Cần vẫn mang trong mình nét “thanh niên”. “Chiều nay có trận bóng, nhưng mấy khi các em qua đây, để anh dẫn đi một vòng thăm cửa sông nhé”, anh Cần nói. Mấy năm nay, Long Hòa đạt chuẩn nông thôn mới, đường sá đi lại cũng thuận tiện. Trên địa bàn xã, vài sân bóng cỏ nhân tạo còn mới. Cứ mỗi buổi chiều, sân lại rộn tiếng nói cười, món ăn tinh thần “xa xỉ” trước đây giờ thành phong trào.

Chủ tịch UBND xã Long Hòa Nguyễn Thanh Cần cùng PV Tiền Phong khảo sát khu vực bãi nghêu khu vực cửa Cung Hầu. Ảnh: Cảnh Kỳ

Chủ tịch UBND xã Long Hòa Nguyễn Thanh Cần cùng PV Tiền Phong khảo sát khu vực bãi nghêu khu vực cửa Cung Hầu. Ảnh: Cảnh Kỳ

Bàn giao công việc cho cán bộ xã, anh Cần dẫn chúng tôi tham quan một vòng đê bao và rừng phòng hộ quanh xã rồi ra cửa Cung Hầu. Lên một chiếc tàu của hợp tác xã, phóng viên Tiền Phong được anh Cần giới thiệu rừng bần ven cửa Cung Hầu. Phía xa xa, một vài cánh quạt điện gió bên tỉnh Bến Tre thấp thoáng. “Mấy rặng bần nhỏ kia là đợt trước xã vừa trồng. Tranh thủ nước cạn, anh em trồng thêm để chống sạt lở”, anh Cần nói. Nhìn vào màu nước, ngư dân đi chung trên tàu bảo, đang vào đợt xâm nhập mặn, nước xanh chảy ngược vào sông. Nhờ những dòng nước này, người dân xã Long Hòa bao đời nay làm ăn khấm khá. Nhiều hộ ăn nên làm ra đã mua xe hơi. Do đi lại qua phà không tiện, họ mua luôn đất dựng gara để xe bên đất liền, qua phà là lên xe phóng đi.

Với diện tích hơn 5.200 ha, xã Long Hòa có khoảng gần 11.000 người. Bà con nơi đây chủ yếu nuôi trồng thủy sản như tôm sú, tôm thẻ, cua và trồng lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh. Chủ tịch xã Nguyễn Thanh Cần cho biết, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn xã đạt gần 2.300 ha, chiếm gần một nửa diện tích tự nhiên của xã. Thu nhập của người dân từ nuôi trồng thủy sản bình quân 150-400 triệu đồng/ha/năm. Diện tích trồng lúa những năm gần đây giảm dần và chuyển sang trồng lúa hữu cơ, chất lượng cao, xuất khẩu đi thị trường châu Âu. “Trồng lúa hữu cơ chỉ một vụ trong năm, có xen nuôi tôm càng, còn nuôi tôm sú, tôm thẻ thì quanh năm, có thâm canh, có quảng canh. Xã cũng đang lo việc phát triển nóng nuôi thâm canh sẽ thiếu bền vững, rủi ro đầu ra và cả vấn đề môi trường. Chúng tôi cũng khuyến cáo bà con không phát triển ồ ạt, đồng thời quy hoạch lại diện tích theo từng loại cho phù hợp và bền vững”, anh Cần nói.

Chờ đột phá

Người dân xã Long Hòa thu hoạch tôm càng xanh. Ảnh: Cảnh Kỳ

Người dân xã Long Hòa thu hoạch tôm càng xanh. Ảnh: Cảnh Kỳ

Theo chân anh Cần, chúng tôi đến nhà ông Nguyễn Văn Danh (70 tuổi), nguyên Chủ tịch xã Long Hòa những năm 1980. Sau khi bị thương mất một bàn tay trong thời kỳ hoạt động kháng chiến chống Mỹ, ông Danh về làm công tác chính quyền. Với uy tín của mình, ông là một trong những cán bộ đi đầu trong huy động sức người, sức của tham gia xây dựng cơ sở vật chất, đường sá đi lại ở cù lao từ lúc còn khó khăn trăm bề. Ông Danh kể, lúc đó, vật liệu xây dựng trên cù lao rất đắt đỏ. Để có cầu, đường cho bà con đi lại, ông đi vận động các hộ dân hiến đất cát chở đến đắp nền đường, thu gom cây trên cù lao làm cầu. Bản thân ông cũng xắn tay cùng bà con bắc những cây cầu khỉ, cầu ván…

Hoàng hôn đổ bóng, mặt trời gần khuất, anh Cần lấy 3 bộ áo phao, nổ máy chiếc xuồng nhỏ đưa phóng viên vượt một nhánh của sông Cổ Chiên sang cồn Phụng. Cồn Phụng nhỏ, giống như một “chiếc lá” nằm giữa sông. Nơi đây là một ấp thuộc xã Long Hòa, có chưa đến trăm nóc nhà. Sau khoảng 15 phút dập dềnh trên sông, chúng tôi cập bến căn nhà lá nơi trông giữ vuông tôm của gia đình anh Cần. “Bên này cũng có điện lưới rồi, đi ngầm dưới sông đó”, anh Cần giới thiệu. Vài chiếc lu lớn trữ nước ngọt đặt ở khoảnh sân nhỏ để nấu nướng và tắm rửa. Có “khách quý”, anh Cần kiếm một con cá ngát, xách theo nồi niêu, xoong chảo, đích thân trổ tài nấu nướng.

Cũng như ở cù lao lớn Long Hòa, cồn Phụng là nơi bà con mưu sinh với những vuông tôm. Một số ít luân phiên, mùa mặn thả tôm, nước ngọt thì trồng lúa. Tất nhiên ngọt ở vùng cửa sông không phải ngọt hẳn, giống lúa ở đây phải chịu được độ mặn nhất định. “Bà con ở cồn ngày nay làm ăn, sản xuất ổn định và thu nhập khá hơn trước nhiều. Nói giàu thì không dám nhưng không lo nghèo đói nữa, chỉ cần bỏ sức chịu làm là sống khỏe”, ông Lê Văn Tư, sống cạnh vuông tôm nhà anh Cần chia sẻ.

Theo Chủ tịch xã và người dân nơi đây, cái khó nhất, cản trở nhất hiện nay đối với bà con là chưa có cây cầu nào nối nhịp với đất liền. Kinh tế phát triển, đời sống nâng lên nhưng giao thông vẫn còn cách trở vì phải “lụy phà”. Chưa có cầu, chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh vẫn ở mức cao, đẩy giá thành sản xuất lên và làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm xứ cồn. Công trình xây dựng, giá vật tư phải cộng thêm giá vận chuyển qua phà, làm tăng chi phí.

Trong bữa cơm tối bên vuông tôm, những câu chuyện cứ nối dài. Dưới ánh sáng trăng rằm, thấp thoáng vài người dân soi đèn đi bắt ba khía. Tiếng ca vọng cổ của anh Cần và nhóm bạn loang theo tiếng gió, lẫn vào tiếng sóng dập dìu trên dòng Cổ Chiên yên bình trong đêm vắng…

Cung Hầu là một trong những cửa biển lớn quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và của tỉnh Trà Vinh nói riêng. Theo tìm hiểu của phóng viên, nhà văn Sơn Nam từng viết, dưới thời nhà Nguyễn, cửa này có tên là Cồn Ngao, sau này do Pháp viết trật thành cửa Cung Hầu. Trên thực địa hiện nay có một cồn nhỏ nằm lệch theo hướng Đông Nam của cửa Cung Hầu, có tên là cồn Nghêu (ngao), người dân thường gọi là Cồn Bần, mấy chục năm trước chỉ có vài cây nhưng nay đã thành rừng.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.