Báo động hồ, đập mất an toàn: Hiểm họa treo trên đầu

Nếu đập bị vỡ, lượng nước đổ về sẽ gây nguy hiểm cho tính mạng, tài sản người dân sống vùng hạ du và ảnh hưởng nghiêm trọng đến một số công trình công cộng khác
Hồ chứa nước Dạ Lam ở xã Thái Thủy có vị trí trọng yếu tại huyện Lệ Thủy (tỉnh Quảng Bình). Hồ được xây dựng từ năm 1986, dung tích 0,45 triệu m3, có chức năng ngăn mặn, giữ ngọt, tưới tiêu cho gần 1.000 ha lúa, hoa màu; cung cấp nước sinh hoạt cho hàng trăm hộ dân và giúp ngăn lũ cho vùng hạ du của nhiều xã phía Nam huyện Lệ Thủy. Sau gần 35 năm hoạt động, hồ Dạ Lam đã xuống cấp trầm trọng.
Đập có thể vỡ bất cứ lúc nào
Theo ghi nhận của phóng viên, hồ bị bùn đất bồi lắng, cỏ mọc um tùm, do thân đập yếu và được xây dựng quá lâu nên bị thấm nước, cống bị xói lở gây hư hỏng, nhiều nơi xung quanh đập xảy ra hiện tượng sụt lún, xuống cấp trầm trọng. Người dân nơi đây cho biết chỉ một trận mưa lớn là nước tràn qua đê khiến nguy cơ vỡ đập luôn thường trực.
Ông Lê Thuận Văn, Chủ tịch UBND xã Thái Thủy, cho hay trận lũ lịch sử vừa qua, huyện và xã phải cử người theo dõi 24/24 giờ; huy động 3 máy múc khơi thông dòng chảy, mở rộng tràn đê nhằm hạ mực nước trong hồ, giảm áp lực nước lên thân đập. Đồng thời di chuyển khoảng 150 hộ dân sống dưới chân đập và tài sản đến nơi an toàn. Một nguy cơ khác là tuyến đường sắt gần đó sẽ bị xé toang nếu đập vỡ, gây thiệt hại lớn. Việc phải đầu tư sửa chữa, nâng cấp là rất cấp bách" - ông Văn nói.
Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Bình, ngoài hồ Dạ Lam, Cây Gạo, một loạt hồ, đập chứa nước khác của tỉnh: Học Chọ (xã Quảng Minh, thị xã Ba Đồn), Cửa Nghè (xã Hạ Trạch) và Hung Dũ (xã Hưng Trạch) của huyện Bố Trạch, hồ Trởm (xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh)... đều bị xói lở và thấm nước qua thân đập rất nặng, nguy cơ lún sụt, vỡ đập khi lũ về rất cao. Nguy cấp nhất vẫn là đập nước ở Cây Gạo (xã Hoàn Trạch, huyện Bố Trạch), hồ này đã trên 25 năm sử dụng, nhiều hạng mục như thân đập, cống... đã bị mục, sụt lún. Nguy cơ vỡ đập đe dọa tính mạng, tài sản của hàng ngàn hộ dân sống dưới vùng hạ du khi mưa lũ đổ về.

Hồ Dạ Lam (tỉnh Quảng Bình) được xây dựng từ năm 1986, nay đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ vỡ đập trong mùa lũ Ảnh: Hoàng Phúc
Hồ Dạ Lam (tỉnh Quảng Bình) được xây dựng từ năm 1986, nay đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ vỡ đập trong mùa lũ Ảnh: Hoàng Phúc
Mỗi vết nứt có thể gây nên thảm họa
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi, trong số 124 hồ chứa nước thủy lợi có 38 hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp chưa bảo đảm an toàn đập. Trong đó, có 7 hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng, cần được ưu tiên sửa chữa, nâng cấp gồm các hồ chứa: Đá Bạc, Phước Tích, Cống Đá (huyện Bình Sơn); Hố Vàng, Hố Tre, Hố Đèo (huyện Sơn Tịnh) và Lỗ Thùng (huyện Mộ Đức).
Hồ Đá Bạc và Phước Tích (huyện Bình Sơn) có dung tích gần 10 triệu m3, tuổi đời trên 30 năm, hiện bị hư hỏng nặng. Toàn bộ đập xung quanh hồ được làm bằng đất, nhiều vị trí có nguy cơ bị sạt lở. Các tràn xả lũ phần lớn tràn tự nhiên trên nền đất hoặc đá nên thường xuyên bị xói lở; các cống lấy nước dưới đập có cửa van đóng mở thủ công và hiện đang bị hư hỏng, nước rò rỉ qua thân cống. "Trong đợt bão số 9 vừa qua, nước từ khu vực lòng hồ dâng cao, tràn qua những khe nứt gây ngập hàng chục hộ dân quanh đây… Khi thấy mưa lớn, người dân chúng tôi phải di dời hết đi nơi khác vì sợ vỡ hồ. Thân hồ làm bằng đất, nhiều vị trí do mưa lâu ngày khiến đất nhão ra, rất nguy hiểm" - bà Nguyễn Thị Thanh, sống xung quanh hồ Phước Tích, cho biết.
Tương tự tại hồ Lỗ Thùng, hồ Ông Tới (huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi), có sức chứa gần chục triệu mét khối nước, hiện cũng đang bị nứt nẻ nghiêm trọng do xây dựng cách đây hơn 30 năm. Toàn bộ thân đập bằng đất, mỗi trận mưa lớn là nước rò rỉ theo những vết nứt nẻ chảy thành những con suối nhỏ. Chính quyền và người dân ở đây đang hết sức lo lắng vì nguy cơ vỡ hồ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. "Bởi mưa lớn, nước từ hồ Ông Tới chảy ra xối xả, những khe nứt có nguy cơ bục vỡ"- anh Nguyễn Văn Quang, ngụ xã Đức Lân (huyện Mộ Đức, gần hồ Ông Tới), âu lo.
Hạ du thấp thỏm
Hồ chứa nước Hóc Thánh có dung tích thiết kế hơn 400.000 m3, phục vụ cho 60 ha lúa, hoa màu tại 2 thôn Hòa Trung và Hòa Sơn (xã Bình Tường, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Tuy nhiên, gần đây, người dân địa phương thường gọi hồ Hóc Thánh là "quả bom nước" bởi nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Mái đập hồ chứa bị sụt, nhiều nơi bị khoét rỗng có chiều sâu từ 20-30 cm, có nơi sâu tới 50 cm; thân đập bằng đất bị nước thẩm thấu mái hạ lưu tạo nên những đường lồi lõm lớn. Phía mái thượng lưu đã bị nước lũ hằng năm cuốn phăng hết các thảm cỏ bảo vệ, chỉ còn trơ lại sỏi đá và những khe suối sâu ăn vào thân đập. Lòng hồ bị đất, đá bồi lấp nặng; cửa xả lũ bị hư hỏng với những mảng khối đá bê-tông bị vỡ nứt, nằm ngổn ngang bên miệng hồ... "Hơn 15 năm nay, mỗi khi đến mùa mưa bão, người dân chúng tôi luôn sống trong nỗi lo sợ vì nguy cơ vỡ đập hồ Hóc Thánh. Nếu chẳng may vỡ đập thì tính mạng của gần 1.000 hộ dân và hơn 100 ha đất canh tác ở vùng chân hồ không biết sẽ ra sao" - ông Nguyễn Văn Hùng (54 tuổi; ngụ thôn Hòa Sơn, xã Bình Tường) lo lắng.
Tương tự, tại xã Mỹ Chánh, huyện Phù Mỹ, hồ Hố Trạnh hiện cũng là nỗi lo của người dân và chính quyền địa phương mỗi khi bước vào mùa mưa bão. Hồ được xây dựng năm 1980 với dung tích 320.000 m3, để tưới 47 ha cây trồng. Qua thời gian sử dụng, hiện mái thượng lưu và đập đất bao quanh hồ chứa này đã bị xói lở, nhiều đoạn không còn khả năng bảo vệ hồ, không tích nước được. Điều đáng quan ngại là hồ chứa nước này lại nằm gần khu dân cư, nếu xảy ra sự cố thì hậu quả rất khó lường. 
Tỉnh Bình Định hiện có 165 hồ chứa thủy lợi với 585 triệu m3 nước, phục vụ cho 67.600 ha cây trồng. Phần lớn hồ này là loại nhỏ và vừa, làm bằng đập đất, được xây dựng từ những năm 1975 đến 1995, hiện đã cũ và xuống cấp. Hiện tỉnh Quảng Ngãi có 124 hồ chứa nước với tổng dung tích hơn 400 triệu m3 nước, phân bố ở hầu hết các huyện trong tỉnh. Trong số 124 hồ chứa, phần lớn các hồ được xây dựng từ những năm 1980 và đa số làm bằng cách đắp đất nên đã bị xuống cấp nặng nề, có nguy cơ vỡ đập bất cứ lúc nào.
Theo ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Bình, trong số 150 hồ chứa, 208 đập dâng thủy lợi của tỉnh Quảng Bình thì hiện chỉ mới có 4 hồ chứa lớn được lắp đặt hệ thống giám sát vận hành, lắp đặt thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; số còn lại đều phải quan sát mực nước lên xuống bằng mắt thường, vận hành bằng kinh nghiệm nên vấn đề an toàn hồ, đập trong mùa lũ đang trở thành nỗi lo.
Hoàng Phúc - Đức Anh - Tử Trực (NLĐO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.