Ánh sáng từ thầy giáo mù

Ai đó đi ngang qua Trung tâm Hỗ trợ và phát triển giáo dục hòa nhập tư thục Hướng Dương Việt Quảng Nam trên đường Lê Nhân Tông (phường An Phú, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) sẽ không thể ngờ người sáng lập và điều hành suốt 15 năm qua lại là một người thầy không thể nhìn thấy ánh sáng.
Ánh sáng từ thầy giáo mù ảnh 1

Thầy Đặng Ngọc Duy đứng lớp giảng dạy các bạn nhỏ khuyết tật. Ảnh: Mạnh Cường

Đỗ hai bằng… tiểu học

Thầy Đặng Ngọc Duy hài hước nói vậy khi kể lại số phận cũng như hành trình đi tìm con chữ đầy lận đận của mình. Sinh năm 1976 tại mảnh đất Tam Kỳ, Quảng Nam khi đất nước đã hòa bình. Nhưng chiến tranh vẫn chưa buông tha, vật liệu nổ đã cướp đi đôi mắt và một nửa bàn tay trái của cậu bé Duy, lúc này mới hơn 10 tuổi.

Mất đi ánh sáng và bàn tay khi còn quá nhỏ, cậu bé Duy rơi vào trầm cảm, u uất một thời gian khá dài. Nhưng nỗi khát khao được đi học, được thành người bình thường đã thôi thúc cậu phải tìm lại bản thân mình. Và đầu tiên là việc học. Biết ở TPHCM có nhiều nơi dạy chữ cho người khiếm thị, Duy viết đơn xin đăng ký học, nhưng bị từ chối vì đã quá tuổi. May mắn vào năm 1992, trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu tại Đà Nẵng ra đời, chàng thiếu niên Đặng Ngọc Duy, lúc này đã 16 tuổi được đồng ý nhập học, nhưng phải học lại từ lớp 1 đến lớp 5. Thầy nói vui rằng “Nếu người ta có hai bằng đại học, thì tôi có hai bằng... tiểu học”. Đến khi hết tuổi học, Duy về lại Tam Kỳ để học hòa nhập tiếp lớp 7 cùng em gái. Người ta học bằng mắt, còn thầy học bằng tai.

Thế rồi mất thêm 4 năm trời đầy chật vật, khắc khoải nữa, Duy mới có thể bước chân vào Khoa Ngữ Văn trường Đại học Sư phạm Quảng Nam. Mùa thi đầu tiên chưa có cơ chế đào tạo người khuyết tật vào ngành sư phạm. Kể từ năm sau được phép thi, thì liên tiếp 3 lần trượt đại học, do bị áp lực, mất ngủ triền miên và sức khỏe yếu. Mặc kệ mọi người góp ý đúng sai, chàng thanh niên Đặng Ngọc Duy vẫn kiên trì ôn thi đại học, để rồi đạt được ước nguyện.

“Có thể tôi không đi nhanh, nhưng chắc chắn tôi không đi thụt lùi”, đó là phương châm sống giúp chàng thanh niên khiếm thị vượt qua tất cả khó khăn của bản thân. Những lúc cảm thấy bất lực và chán nản, chàng trai lại làm thơ, học đàn, sáng tác nhạc. Và khoác ba lô và cây gậy lên đường đến mọi vùng đất để nạp lại năng lượng và ý chí.

Không chỉ làm thơ được đăng trên nhiều báo, tạp chí, người thầy khuyết tật Đặng Ngọc Duy còn sáng tác hàng trăm ca khúc dù chỉ còn nửa bàn tay trái để bấm phím đàn ghi ta. Tháng 4/2022, thầy ra mắt album “Việt Nam hát lên” chọn lọc 11 ca khúc ca ngợi quê hương đất nước, cuộc sống, được các ca sĩ và các em khuyết tật ở trung tâm thể hiện. Như những câu thơ của thầy “Dù thân mình khuyết tật/Dù hạnh phúc quay lưng/Trong cuộc đời nghiệt ngã/Vẫn ca khúc ân tình/Mỗi cuộc đời nho nhỏ/Sống là để yêu thương/Dòng đời ta sóng vỗ/Cho bến bờ thêm hương”.

Thắp ánh sáng cho người khác

Ngoài 30 tuổi mới tốt nghiệp đại học với bàn tay trắng và trước mắt giăng kín một màu đen. Gia cảnh nghèo nơi xóm nghèo. “Thương cha xe kéo vòng vòng/Mồ hôi loang loáng mưa dông bóng gầy” như câu thơ Duy viết về cha mình.

Trăn trở về số phận những người khuyết tật như mình, Đặng Ngọc Duy đi đến một quyết định bất ngờ, đó là quyết tâm thành lập một trung tâm hỗ trợ các em nhỏ kém may mắn.

Thế rồi, năm 2008, Mái ấm Hướng Dương ra đời trên căn nhà đi thuê, từ kinh phí vài chục triệu đồng gom góp bao lâu, cùng với sự ủng hộ của gia đình. Tập thơ đầu tay của Đặng Ngọc Duy mang tên “Sắc màu âm thanh” được xuất bản dịp đó, cũng nhằm để bán và quyên tiền thành lập mái ấm. Tập thơ được nhà thơ Đỗ Trung Quân viết lời giới thiệu: “Người thấy nắng chắc gì đã biết đó là nắng. Người nhắm mắt lại đôi khi chói lọi trong lòng. Duy cứ nhắm mắt mà nhìn nắng”.

Ánh sáng từ thầy giáo mù ảnh 2

Một buổi học mỹ thuật tại trung tâm. Ảnh: Mạnh Cường

Thành lập mái ấm này cũng chỉ là bước đầu trong kế hoạch nuôi dạy trẻ em khuyết tật của thầy Duy. “Tôi nhớ mãi những ngày đầu vất vả đi tuyển sinh ở Bắc Trà My, vùng dân tộc Ca Dong, đó là vào khoảng giáp Tết. Mình mù mà phải trèo đèo, lội suối bất ngờ gặp mưa lũ suýt chết...”. Vô vàn khó khăn ban đầu, nhưng rất may tiếng lành đồn xa, nhiều nhà hảo tâm đã tìm đến giúp đỡ.

Từ một mái ấm gồm 21 học sinh khuyết tật vỏn vẹn với 1 phòng học và 1 phòng ngủ tại căn nhà cũ đi thuê, biết bao khó khăn, bao nhiêu lần chuyển dời địa điểm, đến nay sau 15 năm hoạt động mái ấm ngày ấy đã trở thành Trung tâm Hỗ trợ và phát triển giáo dục hòa nhập tư thục Hướng Dương Việt Quảng Nam khang trang, bài bản, đang nuôi dạy, hướng nghiệp và dạy năng khiếu cho trên 50 em kém may mắn, khiếm thị, khiếm thính, tự kỷ… Các em được học văn hóa từ lớp dự bị tới lớp 5 và các môn năng khiếu, hướng nghiệp, đồng thời với việc tiếp tục học hòa nhập các cấp học cao hơn.

Giờ đây trung tâm đã có diện tích lớn hơn rất nhiều so với trước, các phòng học văn hóa, phòng năng khiếu đàn hát với đủ các nhạc cụ, phòng hướng nghiệp, phòng ăn rộng rãi khang trang. Sân chơi rộng giúp cho các bạn nhỏ thỏa sức vui đùa. Ghé qua trung tâm, luôn bắt gặp cảnh vui đùa, ca hát của những em nhỏ kém may mắn. Thành quả ngày nay là do thầy Đặng Ngọc Duy và các nhà hảo tâm cùng các cô giáo xây dựng nên, từ tấm lòng chan chứa yêu thương, chia sẻ.

Ánh sáng từ thầy giáo mù ảnh 3

Một buổi học mỹ thuật tại trung tâm. Ảnh: Mạnh Cường

“Trường bình thường một lớp 40-50 học sinh, nhưng ở đây mỗi lớp 10 em là quá nhiều rồi. Mỗi em là mỗi dạng tật khác nhau, nên khi dạy thì kiến thức cũng đủ loại “lô nhô”, và nhiều em ngỗ nghịch do bệnh lý, nên kèm cặp, chăm sóc các em rất vất vả, đòi hỏi tâm lý giáo viên phải rất kiên trì, cùng với lòng thương yêu”, một cô giáo ở trung tâm chia sẻ.

Sau 15 năm, đến nay nhiều em khuyết tật từ mái ấm này đã trở thành sinh viên, nhiều em làm cơ khí, công nhân,... “Ngày xưa khi mình dạy, có một em khiếm thị nay đã học lớp 11 rồi. Những ngày đầu bày em cách viết vào ô 6 chữ rất khó khăn, vì em không hình dung được con chữ. Mình suy nghĩ mãi, và cuối cùng nghĩ ra cách làm thanh gỗ đục 6 lỗ, sau đó cắm đinh vào cho em ấy cảm nhận và tập ghim đinh vào những lỗ đó. Một ô chữ to bằng bàn tay để em sờ và hình dung được. Em ấy đã vượt qua khó khăn và hiện tại vẫn theo con đường học vấn”, thầy Duy nhớ lại.

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.