4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

Sau 54 năm kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị, bà Nguyễn Thị Ngọ (Nghệ An) mới được đứng trên mảnh đất ông hy sinh. Hành trình ấy khép lại nỗi khắc khoải của một người vợ, nhưng mở ra câu chuyện lay động về tình yêu, sự thủy chung không phai theo năm tháng.

Mối duyên của người lính và cô công nhân

Buổi sáng cuối tháng Năm, bà Nguyễn Thị Ngọ (78 tuổi, trú xã Hưng Nguyên Nam, tỉnh Nghệ An) lặng lẽ đứng trước Đài tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn 88 trên mảnh đất Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Gió từ cánh đồng thổi qua hàng bạch đàn, khói hương quyện trong nắng sớm. Đôi bàn tay gầy guộc chắp trước ngực, ánh mắt bà không rời tấm bia khắc tên những người lính đã ngã xuống trong trận đánh ngày 26/5/1972.

Bà Nguyễn Thị Ngọ bên Tấm bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh
Bà Nguyễn Thị Ngọ bên Tấm bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh

Suốt 54 năm kể từ ngày nhận giấy báo tử, đây là lần đầu tiên bà Ngọ được đặt chân đến nơi người chồng của mình đã chiến đấu và hy sinh. Không có phần mộ để bà quỳ xuống gọi tên. Không có nắm đất nào để biết chắc chồng mình đang nằm ở đâu. Chỉ có một đài tưởng niệm chung giữa cánh đồng lộng gió và ký ức chưa bao giờ phai nhạt.

Bà cúi xuống đặt bó hoa cúc vàng, run run thắp nén hương rồi khẽ gọi: “Anh ơi... cuối cùng em cũng tìm được nơi anh nằm lại...”. Lời gọi ấy khiến những người đi cùng đều lặng đi. Người bà gọi bằng “anh” chính là liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh, người chồng đầu tiên của bà. Người mà bà chỉ được làm vợ đúng 4 ngày.

Mùa Xuân năm 1968, Nhà máy đường Sông Lam sơ tán về Nam Đàn (Nghệ An). Sau ca làm đêm, cô công nhân Nguyễn Thị Ngọ gánh nước giúp mẹ. Một người lính trẻ trên đường hành quân ghé lại: “Để anh gánh giúp”. Cô gái ngượng ngùng từ chối. Hai người đứng bên giếng nói chuyện. Chàng lính tự giới thiệu tên Nguyễn Văn Đinh, đơn vị dừng quân ba ngày trước khi tiếp tục hành quân vào Nam.

Trước lúc chia tay, anh xin địa chỉ rồi nói: “Tối anh sang thăm hai bác”. Cô gái chỉ cười, nghĩ đó là lời xã giao của người lính trẻ. Nhưng tối hôm ấy, anh đến thật. Sau câu chuyện với bố mẹ, hai người ngồi ngoài sân dưới ánh đèn dầu.

“Anh kể về tuổi thơ thiếu mẹ, lớn lên nhờ các cậu, các dì cưu mang. Kể về những người bạn cùng trang lứa đã khoác ba lô ra trận, kể về ước nguyện đất nước hòa bình… Càng nghe, tôi càng thương anh”, bà Ngọ kể, đôi mắt đỏ hoe.

Sau lần gặp ấy là những cánh thư nối dài. Mỗi lá thư là một niềm mong, mỗi dòng chữ là một lời hẹn. Gần hai năm sau, họ mới gặp lại. Cuộc gặp chỉ kéo dài ba giờ trước khi anh lính lên đường ra Bắc nhưng đủ để cả hai quyết định gắn bó.

Ngày 6/11/1971, họ tổ chức đám cưới. Không váy cưới, không ảnh cưới, không tuần trăng mật. Chỉ có đôi câu đối người lính gửi về trước ngày thành hôn: “Trai thêu Tổ quốc vui lòng vợ/ Gái dệt non sông thắm ý chồng”.

Ba ngày sau khi đưa vợ ra mắt gia đình ở Thanh Hóa, người lính Nguyễn Văn Đinh lặng lẽ trở về đơn vị. Bà Ngọ thức dậy, không thấy chồng đâu. Bố chồng bảo anh đã lên đường ra đơn vị để vào mặt trận: “Nó đi đơn vị rồi. Không dám nói với con vì sợ con khóc”. Người vợ trẻ òa lên nức nở.

Một tháng sau, trong lần đơn vị hành quân qua Nghệ An, nhà máy tạo điều kiện cho bà về gặp chồng. “Anh cầm tay tôi bảo, giải phóng đất nước xong anh sẽ về. Anh dặn tôi giữ gìn sức khỏe, nhớ hai chữ thủy chung. Tôi chỉ biết khóc... Không ngờ đó là lần cuối được nhìn thấy anh”, bà Ngọ nghẹn ngào.

Chiếc xe chuyển bánh. Bà đứng nhìn theo cho đến khi chỉ còn bụi đỏ. Ít tháng sau, những lá thư thưa dần rồi bặt hẳn. Cuối năm 1972, giấy báo tử được gửi về. Người vợ trẻ khi ấy mới ngoài đôi mươi.

Tấm ảnh người lính nơi đầu giường

Bốn năm sau ngày nhận giấy báo tử, trước sự động viên của gia đình và đồng nghiệp, bà Nguyễn Thị Ngọ mới chấp nhận đi thêm bước nữa.

Người đến với bà là ông Đậu Quang Thuận, đồng nghiệp cùng nhà máy. Ông hiểu hơn ai hết mối tình sâu nặng giữa bà và người chồng liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh. Bởi vậy, ông chọn bước vào cuộc hôn nhân ấy bằng sự cảm thông, sẻ chia và lòng bao dung hiếm có. “Tôi biết ơn ông ấy lắm. Nếu không có sự bao dung ấy thì tôi không biết mình sẽ sống thế nào. Ông ấy chưa bao giờ bắt tôi quên anh Đinh”, bà Ngọ xúc động.

Bức ảnh liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh và bà Nguyễn Thị Ngọ thời trẻ
Bức ảnh liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh và bà Nguyễn Thị Ngọ thời trẻ

Trong ngôi nhà nhỏ bên dòng sông Lam, trên bàn thờ vẫn trang trọng đặt di ảnh của cả hai người chồng. Bà Ngọ kể, suốt những năm tháng chung sống, người chồng thứ hai chưa một lần tỏ ý ghen hay khó chịu khi bà vẫn dành trọn sự tưởng nhớ cho người đã khuất. “Tôi vẫn trò chuyện với anh Đinh như ngày anh còn sống. Ngay cả khi chúng tôi có với nhau ba mặt con, ông Thuận cũng không một lời nặng nhẹ khi tôi vẫn để ảnh anh Đinh ở đầu giường”, bà tâm sự.

Rạng sáng 26/5/1972, tại khu vực cầu Câu Nhi – sông Mỹ Chánh (Quảng Trị), Trung đoàn 88 (Sư đoàn 308) được giao nhiệm vụ chặn bước tiến của quân địch từ Huế ra Quảng Trị. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ đánh sập cầu, đơn vị bị đối phương phát hiện và hứng chịu hỏa lực đánh phá dữ dội. 93/110 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh chỉ trong một trận đánh. Nhiều liệt sĩ bị bom đạn vùi lấp, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt, trong đó có liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh.

Chị Đậu Thị Lê Na, con gái út của bà Ngọ, kể rằng, từ nhỏ, ba chị em đã lớn lên cùng những câu chuyện về người bác liệt sĩ. Với họ, bác Đinh chưa bao giờ là một người xa lạ.

“Có lần chị em tôi sắp xếp album gia đình, vô tình để ảnh bác Đinh xuống phía sau. Bố lấy ra, đặt lên đầu rồi bảo: “Các con phải biết ơn bác. Nếu không có những người như bác thì làm gì có cuộc sống hòa bình hôm nay”. Từ đó, chúng tôi luôn coi bác Đinh như người thân trong gia đình”, chị Na chia sẻ.

Khi biết mẹ đã xác định được nơi người chồng đầu hy sinh, chính ba người con là những người đưa bà trở lại Quảng Trị. Họ hiểu rằng, sau hơn nửa thế kỷ, điều mẹ cần không chỉ là một chuyến đi mà là cơ hội được thắp nén hương nơi người mình yêu đã ngã xuống.

“Tôi chỉ mong một ngày nào đó tìm được anh Đinh để đưa anh về quê. Nếu không được thì ít nhất, giờ đây tôi cũng biết anh đã nằm lại nơi nào. Như thế, lòng tôi cũng thanh thản hơn”, bà Ngọ bày tỏ.

Không chỉ đau đáu tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh, nhiều năm qua, gia đình bà Ngọ còn mòn mỏi chờ tin liệt sĩ Đậu Dương Thanh (SN 1945), anh trai ông Đậu Quang Thuận.

Cuối năm 1964, khi là Thượng sĩ, Tiểu đội trưởng thuộc P1.M, người lính Đậu Dương Thanh đã anh dũng hy sinh tại chiến trường miền Nam. 62 năm trôi qua, gia đình vẫn chưa có bất kỳ thông tin nào về nơi ông yên nghỉ.

Theo Thu Hiền (TPO)

Các tin khác

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm. 

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 1: Phủ Sơn Quảng vực thị

(GLO)- L.T.S: “Những ngày ở xứ Kim Chi” là ghi chép của tác giả Đoàn Minh Phụng trong hành trình qua Busan, Jeonju và Seoul. Hơn một chuyến đi, loạt bài còn gợi mở những suy ngẫm về cách người Hàn gìn giữ văn hóa, tổ chức du lịch, xây dựng nếp sống văn minh và mở rộng giao lưu với Việt Nam.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Về nơi cuối nguồn sông Lại

Về nơi cuối nguồn sông Lại

(GLO)- Ở nơi dòng Lại Giang khép lại hành trình để hòa vào Biển Ðông, sông - đồng - rừng - biển cùng hiện diện trong một không gian sống đặc biệt. Ðó là vùng đất Hoài Nhơn Ðông.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có 'nữ tướng rừng xanh'

Hơn 16 năm gắn bó với Vườn quốc gia Chư Yang Sin, Hoàng Thị Hương là một trong số ít nữ kiểm lâm của đơn vị. Chị gắn bó với nghề không để chứng minh mình mạnh mẽ, mà bởi đó là công việc chị đã chọn.

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

Dệt màu xanh ấm no trên miền biên viễn

(GLO)- Hơn 41 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của Tổ quốc, Binh đoàn 15 đã biến vùng đất cằn cỗi, đầy tàn tích chiến tranh thành vườn cao su, cà phê bạt ngàn.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Tìm nhau giữa hòa bình - Kỳ 1: Cô y tá và vết sẹo trên đầu

Không ít những đồng đội chung chiến hào những ngày khói lửa, sau ngày hòa bình vì nhiều lý do, họ đã không gặp lại hoặc chưa gặp lại nhau. Những đồng đội cùng quê may mắn là ít nhất mỗi năm lại được gặp nhau vào dịp kỷ niệm ngày nhập ngũ.

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

“Viết tiếp câu chuyện hòa bình” từ kỷ vật chiến trường

(GLO)- Luôn xem kỷ vật chiến trường là “gia tài”, song Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Nhương (SN 1948, trú phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) vẫn quyết định hiến tặng, như lời nhắn gửi đến thế hệ sau về những ngày cả đất nước gian khổ đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

Ký ức buồn đau của những người lầm đường lạc lối

(GLO)- Sau nhiều năm vượt biên, cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan, 5 người Việt quê Gia Lai đã bị Cảnh sát Thái Lan bắt giữ và trục xuất về nước. Trở về đoàn tụ với gia đình, họ mang theo ký ức buồn đau về những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, bệnh tật nơi đất khách quê người.