Xây dựng văn hóa, con người thành nguồn lực nội sinh của đất nước

(GLO)- Tại Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Văn hóa phải hướng dẫn quốc dân thực hiện Độc lập, Tự cường và Tự chủ”. Nhiệm vụ của nền văn hóa cách mạng là phải lấy hạnh phúc của đồng bào, sự nghiệp đấu tranh của dân tộc làm nội dung phản ánh, đồng thời phải tiếp thu những kinh nghiệm của văn hóa xưa và nay để xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam với 3 tính chất: dân tộc, khoa học, đại chúng. Nói cách khác, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến phát triển văn hóa, con người. Yêu cầu này tiếp tục là một trong nhiều nội dung quan trọng được đề cập trong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, xác định lấy văn hóa, con người làm nguồn nội lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước.

Cách đây 1 năm, tại Hội nghị văn hóa toàn quốc, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định, xây dựng được hệ giá trị văn hóa trong thời kỳ mới là một vấn đề quan trọng. Sứ mệnh của văn hóa là soi đường cho quốc dân đi. Văn hóa còn thì dân tộc còn. Tuy nhiên, để làm được điều đó, chúng ta phải đầu tư. Mà trước hết là phải từ triết lý phát triển.

Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa và các đại biểu tham quan trưng bày triển lãm sách, tài liệu
Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa và các đại biểu tham quan trưng bày triển lãm sách, tài liệu "Xây dựng và phát huy giá trị văn hoá chất sức mạnh con người Việt Nam". Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN


Để có con người văn hóa, không thể không chú trọng giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Dân tộc ta có truyền thống văn hiến, khoan dung. Chúng ta luôn mở lòng với bạn bè, giao lưu hội nhập với thế giới; chúng ta khiêm tốn học hỏi những tinh hoa của loài người để làm giàu cho văn hóa nước nhà. Muốn có văn hóa, trước hết phải có giáo dục-một nền giáo dục tiên tiến, không chỉ dạy tri thức mà còn phải coi trọng việc dạy học sinh làm người tốt.  

Xây dựng hệ giá trị văn hóa vừa phải dựa trên nền tảng là những giá trị truyền thống, văn hóa và con người Việt Nam đã được hun đúc qua mấy ngàn năm lịch sử, vừa phải gắn với yêu cầu phát triển, hội nhập, bảo vệ Tổ quốc ngày nay. Đặc biệt, hệ giá trị văn hóa cần phải đề cao giá trị dân chủ và giá trị sáng tạo của người dân. Vì chỉ có người dân mới thực sự là chủ thể của sáng tạo văn hóa.

Phát triển văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh là phải hướng đến lợi ích của người dân. Đó là quyền được hưởng thụ sáng tạo và tôn trọng sự đa dạng trong thưởng thức văn hóa của dân. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định mục tiêu là phát triển ngành công nghiệp văn hóa đi đôi với hoàn thiện thị trường văn hóa. Vừa tôn trọng, vừa phát huy tính đa dạng vốn có của văn hóa Việt Nam, từ đó, tạo ra nội lực phát triển đất nước.

Việc xây dựng hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam ở thời đại mới đòi hỏi phải gắn với xây dựng hệ giá trị văn học, nghệ thuật. Trong đó, con người là chủ thể sáng tạo, là công cụ truyền đạt, cảm hóa, lan tỏa và làm sâu sắc những giá trị văn hóa dân tộc. Những năm qua, lĩnh vực này luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm với mong muốn văn học nghệ thuật nước nhà phát triển lành mạnh, văn nghệ sĩ sáng tạo được nhiều tác phẩm có giá trị. Nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của nước ta đã được UNESCO ghi danh; nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc được bảo tồn và phát huy trong đời sống.

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của công nghệ, “văn hóa số” là một khái niệm mới, bao gồm những hành vi ứng xử, hoạt động hay sản phẩm văn hóa, nghệ thuật được bảo tồn, sáng tạo trên các nền tảng số. Các hoạt động văn hóa, các tác phẩm văn chương, nghệ thuật được phổ biến nhanh chóng, hình thức hưởng thụ văn hóa cũng đa dạng, cởi mở và không giới hạn địa giới hành chính, không phân biệt dân tộc, đẳng cấp, giới tính… Môi trường văn hóa số mới mẻ, hấp dẫn, tác động trở lại cuộc sống, làm thay đổi cả cách thức tương tác, quan hệ xã hội; hình thành các xu hướng mới vừa tác động tích cực, vừa là thách thức đối với văn hóa. Do đó, xây dựng hệ giá trị văn hóa cần phải lưu ý các quy tắc ứng xử trên không gian mạng; hòa nhập nhưng phải phát huy và giữ cho được các giá trị truyền thống tốt đẹp của văn hóa, con người và dân tộc Việt Nam.

Sau Hội nghị văn hóa toàn quốc tháng 11 năm ngoái, chúng ta đã làm được nhiều việc, nhưng nhiệm vụ phía trước hãy còn nhiều. Vì vậy, Hội thảo quốc gia về “Hệ giá trị quốc gia-Hệ giá trị văn hóa-Hệ giá trị gia đình và Chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới” lần này với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, văn nghệ sĩ là dịp để chúng ta quán triệt và nâng cao hơn nữa nhận thức của toàn Đảng, toàn dân về đường lối phát triển văn hóa, cũng như xác định giải pháp xây dựng các thành tố này. Qua đó làm sáng rõ hơn nữa quan điểm “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” và “Văn hóa còn thì dân tộc còn” mà Bác Hồ và Đảng ta đã xác định. Xây dựng văn hóa, con người Việt Nam thành nguồn lực nội sinh thúc đẩy sự phát triển của đất nước.

 

 ĐÌNH CƯƠNG
 

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.