Trường học thử nghiệm giáo dục AI: Cần có lộ trình

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đặt ra các thách thức về an toàn dữ liệu, năng lực số của giáo viên, nguy cơ học sinh phụ thuộc công nghệ...

Vì thế, các chuyên gia đề xuất cần có lộ trình

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), trong bối cảnh mới, giáo dục về trí tuệ nhân tạo (AI) giữ vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh tiếp nhận, mở rộng tri thức, sáng tạo trong môi trường số và thích ứng với xã hội hiện đại. AI còn hỗ trợ hình thành năng lực ứng dụng công nghệ trong học tập và công việc.

Thí điểm từ tháng 12-2025

Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Hướng dẫn triển khai thí điểm nội dung giáo dục AI trong trường phổ thông. Theo dự thảo, từ tháng 12-2025, Bộ GD-ĐT dự kiến thí điểm tích hợp AI vào chương trình giáo dục phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12.

Khung nội dung giáo dục AI được xây dựng trên 4 mạch kiến thức, tương ứng với 4 miền năng lực: Tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI. Các mạch kiến thức này bổ trợ nhau, giúp học sinh hiểu ranh giới giữa việc sử dụng công nghệ và trách nhiệm xã hội, bảo đảm AI phục vụ con người một cách an toàn và nhân văn.

Khung nội dung chia thành 2 giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học, THCS) và định hướng nghề nghiệp (THPT), được thiết kế liên thông nhưng phân hóa theo đặc điểm lứa tuổi. Ở bậc tiểu học (làm quen), học sinh nhận biết AI qua các ứng dụng trực quan (nhận diện hình ảnh, giọng nói), hiểu rằng AI là do con người tạo ra và bước đầu hình thành ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Học sinh Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh, TP HCM) hào hứng trong các tiết học ứng dụng AI, tích hợp STEM vào bài học. Ảnh: Đặng Trinh
Học sinh Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh, TP HCM) hào hứng trong các tiết học ứng dụng AI, tích hợp STEM vào bài học. Ảnh: Đặng Trinh

Ở bậc THCS (hiểu biết cơ bản), học sinh hiểu nguyên lý hoạt động (dữ liệu, thuật toán), thực hành sử dụng công cụ AI để giải quyết vấn đề học tập và nhận diện rủi ro, thiên kiến của AI.

Lên bậc THPT (kiến tạo và định hướng nghề nghiệp), học sinh có thể thiết kế các hệ thống AI đơn giản, phát triển tư duy giải quyết vấn đề phức tạp và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.

Các trường có thể chủ động lựa chọn hình thức triển khai, như lồng ghép vào môn học, tổ chức chuyên đề, dự án, câu lạc bộ… phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu các địa phương phát huy tối đa nguồn lực và cơ sở vật chất sẵn có, tránh đầu tư dàn trải, không hiệu quả; khuyến khích hợp tác, xã hội hóa để huy động các nguồn lực hỗ trợ chuyên môn, học liệu và trải nghiệm thực tế. Các địa phương cần có giải pháp phù hợp để mọi học sinh, nhất là ở khu vực khó khăn, đều có cơ hội tiếp cận giáo dục AI.

Dự kiến tháng 12-2025, Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng tài liệu, tập huấn đội ngũ cốt cán để triển khai thực hiện giáo dục AI. Từ tháng 12-2025 đến tháng 5-2026, một số cơ sở giáo dục sẽ thực hiện thí điểm. Tháng 6-2026, Bộ GD-ĐT tổng kết, đánh giá kết quả thí điểm, hoàn thiện khung nội dung AI để đề xuất triển khai rộng rãi trong các năm học tiếp theo.

GS-TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho hay chương trình AI đang được viện triển khai thí điểm từ lớp 1 đến lớp 12 tại các trường thực nghiệm, với 16 tiết dạy mỗi năm. Viện đã xây dựng chương trình AI trong giáo dục phổ thông, từ đó các trường có thể xây dựng quy chế để ứng dụng.

Theo GS-TS Lê Anh Vinh, hiện có 3 quan điểm liên quan giáo dục AI: Tích hợp AI hoàn toàn vào các môn học; xem AI như một phần của môn tin học và xem AI như môn học độc lập. "Quan điểm của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam là nên theo hướng tích hợp AI vào các môn học phổ thông để tránh chồng chéo" - ông Vinh nhấn mạnh.

Từng bước căn cơ, thực chất

Đề cập kinh nghiệm triển khai AI trong nhà trường, bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Sài Gòn, TPHCM), cho biết trường bắt đầu bằng những bước đi căn cơ và thực chất. Theo đó, trường xây dựng hạ tầng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên rồi đổi mới cách dạy, cách học, để chuyển đổi số thực sự chạm đến từng lớp, từng học sinh. Trường nhận diện rõ thuận lợi và thách thức để từ đó triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp, tập trung vào những vấn đề cốt lõi.

Theo bà Đỗ Ngọc Chi, xác định "muốn chuyển đổi số phải có nền tảng số", Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm đã quy hoạch, đầu tư hạ tầng công nghệ đồng bộ, hướng tới môi trường học tập thông minh và thân thiện. Trong đó, trọng tâm là công trình "Phòng kỹ năng số - Digital skill classroom" với thiết kế mở - linh hoạt - hiện đại. Phòng được trang bị 40 máy tính bảng, Smart TV, máy điểm danh nhận diện khuôn mặt, internet tốc độ cao, mã QR học tập về an toàn mạng và nguyên tắc công dân số. Tại đây, học sinh học cách làm chủ công nghệ, không bị công nghệ chi phối.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm thông tin nhà trường chú trọng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên để chuyển đổi từ nhận thức đến hành động. 100% cán bộ - giáo viên được bồi dưỡng về khai thác học liệu số và công cụ AI hỗ trợ dạy học, ứng dụng nền tảng LMS, Microsoft Teams, phần mềm quản lý lớp học trực tuyến... Giáo viên được khuyến khích chuyển từ "truyền đạt kiến thức" sang "dẫn dắt năng lực", lấy công nghệ và AI làm bạn đồng hành, hình thành tư duy phản biện, sáng tạo và ứng xử văn minh trên không gian mạng… Giáo viên cũng phải đổi mới việc thiết kế bài giảng để học sinh được tiếp cận AI từ lớp 1.

Tại TP HCM, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là một trong những cơ sở giáo dục đầu tiên tổ chức dạy AI. Hiệu trưởng Phạm Thị Bé Hiền cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay là tình trạng thiếu giáo viên được đào tạo bài bản về AI. Đây là bài toán cần được giải quyết sớm.

"Hiện nay, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong chọn giải pháp hợp đồng với giảng viên các trường đại học và kỹ sư về AI. Chúng tôi còn tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ giáo viên tin học của trường" - bà Phạm Thị Bé Hiền thông tin.

Theo GS-TS Lê Anh Vinh, kết quả khảo sát về mức độ sẵn sàng đối với AI do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam thực hiện cuối năm 2024 cho thấy hơn 87% học sinh THCS có hiểu biết về AI; 76% giáo viên từng sử dụng AI trong giảng dạy. Trong đó, đáng lưu ý là 30,95% giáo viên phân vân về hiệu quả sử dụng AI; hơn 20% chưa tự tin khi ứng dụng AI trong dạy học.

Ông Lê Anh Vinh đề xuất việc triển khai AI trong giáo dục phổ thông cần dựa trên 3 trụ cột chính: Khung chính sách nhất quán - bảo đảm các yêu cầu về đạo đức, an toàn dữ liệu và định hướng dài hạn; chương trình giảng dạy, tài liệu học tập toàn diện, linh hoạt; nguồn lực con người và tài chính. Các chính sách cần ưu tiên tập trung xây dựng khung năng lực AI cho học sinh và giáo viên; hướng dẫn ứng dụng AI trong giảng dạy và đầu tư vào hạ tầng số nhằm thu hẹp khoảng cách vùng miền.

GS-TS HOÀNG VĂN KIẾM, cố vấn cấp cao công nghệ thông tin Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn:

Triển khai theo 3 giai đoạn

Thực tế, nhiều quốc gia đã triển khai ứng dụng AI trong giáo dục nhưng cũng có nước thất bại do chưa chuẩn bị đầy đủ. Một bộ sách giáo khoa cần 6 - 7 năm mới hoàn thành nên việc đưa AI vào giáo dục phổ thông tại Việt Nam phải có sự chuẩn bị và thử nghiệm.

Có thể triển khai giáo dục AI trong trường phổ thông theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 là làm quen - khám phá (tiểu học): Học sinh tiếp xúc AI nhẹ nhàng qua trò chơi, hình ảnh; ứng dụng học tập vui nhộn có yếu tố AI. Mục tiêu là giúp các em hình thành tư duy công nghệ và tính tò mò sáng tạo. Giai đoạn 2 là hiểu biết - ứng dụng cơ bản (THCS): Học sinh bắt đầu tìm hiểu nguyên lý hoạt động của AI, học cách đặt câu hỏi, phân tích dữ liệu đơn giản và ứng dụng AI để học các môn khác. Giai đoạn 3 là hình thành tư duy sáng tạo - sử dụng AI có trách nhiệm (THPT): Học sinh học cách hợp tác với AI để giải quyết vấn đề, làm dự án nghiên cứu nhỏ, đồng thời rèn luyện đạo đức, trách nhiệm và bản lĩnh khi sử dụng công nghệ.

Bà NGUYỄN PHƯƠNG LAN, Tổng Giám đốc Tập đoàn EMG Education:

Dựa vào 3 trụ cột

AI đã được ứng dụng trong các chương trình tiếng Anh tích hợp và khảo thí. Qua đó, hình thành hệ sinh thái khép kín có sự tham gia của AI, từ học tập đến đánh giá khảo thí: tạo và quản lý ngân hàng đề thi thông minh, hỗ trợ chấm thi; trợ lý ảo và giáo viên ảo hỗ trợ luyện thi, phân tích dữ liệu...

Việc đẩy mạnh ứng dụng AI cần dựa trên 3 trụ cột chính: Đào tạo tiếng Anh, đào tạo năng lực số và các công nghệ lõi ứng dụng AI kết hợp Metaverse.

Theo Đặng Trinh - Yến Anh (NLĐO)

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.