Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Sáng 18-10, tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường Quy Nhơn), Hội đồng họ Lê tỉnh Gia Lai tổ chức lễ vinh danh gia đình hiếu học, trao giải thưởng Lê Quý Đôn cho học sinh đạt giải cấp quốc gia và học bổng khuyến học, khuyến tài.
(GLO)- Sáng 18-10, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn), Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức Hội thi “Gia Lai - Hành trình lịch sử, văn hóa” năm 2026.
(GLO)- Trong chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT đề nghị các trường đẩy mạnh giảng dạy bằng tiếng nước ngoài, trong đó có tiếng Anh; đồng thời xây dựng lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
(GLO)- AI có thể giải bài tập, viết văn chỉ trong vài giây, nhưng nếu học sinh phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn, khả năng tư duy độc lập có thể bị ảnh hưởng. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách học để người học làm chủ công nghệ, không để AI suy nghĩ thay mình.
(GLO)- Chiều 17-10, Trường Mầm non Nguyễn Văn Cừ (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị nhà giáo, cán bộ quản lý và người lao động năm học 2026-2027.
(GLO)- Tại vòng chung kết Cuộc thi Hùng biện tiếng Trung các trường đại học khu vực phía Nam năm 2026 diễn ra tối 16-10, sinh viên Đoàn Thị Hồng Như (Trường Đại học FPT cơ sở Quy Nhơn) đã giành giải ba.
(GLO)- Ngày 17-10, Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 5204/QĐ-SGDĐT về việc thành lập 9 đội tuyển với tổng số 180 học sinh tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia năm học 2026-2027.
(GLO)- Theo kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT, Bộ sẽ không còn quản lý trường cao đẳng, trung cấp nào từ năm 2027.
(GLO)- 9 sinh viên ngành Toán và Sư phạm Toán xuất sắc được nhận học bổng Sigma Gold trị giá 15 triệu đồng/tháng, kèm hỗ trợ toàn bộ học phí theo chương trình. Để giành suất học bổng cao nhất, các ứng viên phải vượt qua vòng xét hồ sơ và phỏng vấn trực tiếp với GS. Ngô Bảo Châu cùng các chuyên gia.
(GLO)- Việc giáo viên nêu tên học sinh vi phạm trong nhóm Zalo phụ huynh nhằm phối hợp giáo dục đang gây nhiều tranh luận. Trong khi một số người cho rằng cách làm này giúp gia đình kịp thời chấn chỉnh con, chuyên gia cảnh báo nguy cơ tổn thương tâm lý và ảnh hưởng quyền riêng tư của trẻ.
(GLO)- Từ ngày 15-10-2026, tỉnh Gia Lai chính thức áp dụng quy định mới về danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục.
(GLO)- Từ vụ học sinh lớp 1 tử vong trong khuôn viên trường sau giờ tan học tại Trường Tiểu học An Dương (phường An Dương), lãnh đạo TP. Hải Phòng yêu cầu làm rõ trách nhiệm của nhà trường, giáo viên và những người liên quan; đồng thời rà soát quy trình quản lý, giám sát, đưa đón, bàn giao học sinh.
(GLO)- Sáng 15-10, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tập đoàn Thiên Long tổ chức chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026 với chủ đề “Lớp học reo vui” tại Trường Tiểu học Ayun (xã Ayun, tỉnh Gia Lai).
(GLO)- Chiều 15-10, đoàn công tác của Trường Đại học Quy Nhơn đã đến thăm, khảo sát và làm việc với Công ty cổ phần Công nghệ Gỗ Đại Thành (phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai) nhằm tăng cường hợp tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu thực tiễn.
(GLO)- Bộ GD&ĐT đề xuất nâng mức cho vay tín dụng học sinh, sinh viên (HSSV) tối đa lên 10 triệu đồng/tháng. Nếu được thông qua, chính sách được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để HSSV có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục theo đuổi con đường học tập.
(GLO)- Trong 2 ngày 15 và 16-10, tại phường Pleiku, Ban Quản lý dự án Bạn hữu trẻ em tỉnh Gia Lai phối hợp với UNICEF Việt Nam tổ chức hội thảo, tập huấn nâng cao điều kiện nước sạch, vệ sinh và vệ sinh cá nhân tại các trường học nội trú, bán trú tiểu học và THCS.
(GLO)- Theo Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông” vừa được phê duyệt, học sinh chưa có tài khoản định danh điện tử vẫn được bảo đảm quyền tiếp cận học liệu; nội dung công khai, miễn phí không bắt buộc đăng nhập.
(GLO)- Chiều 14-10, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Điện lực và Công ty CP Văn hóa và Giáo dục Tân Việt tổ chức khánh thành, trao tặng thư viện tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng (xã Phú Thiện).
(GLO)- Chiều 14-10, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đã có buổi làm việc với Ngân hàng TMCP Nam Á về Đề án nâng cấp, mở rộng và phát triển Trường Đại học Quang Trung giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.
(GLO)- Ngày 14-10, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao Chư Păh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Thư viện Pleiku tổ chức chương trình xe thư viện lưu động tại Trường THCS Chư Păh, gồm Phân hiệu 1 (thôn Hòa Phú 2) và Phân hiệu 2 (thôn Nghĩa Hòa 2).
(GLO)- Sở GD&ĐT TP. Hà Nội vừa công bố kết quả kỳ thi học sinh giỏi cấp THPT năm học 2026-2027. Đáng chú ý, trong số 37 thí sinh đạt điểm cao nhất ở các môn thi có 12 em đang học lớp 11 nhưng đã xuất sắc giành ngôi thủ khoa ở kỳ thi dành cho học sinh lớp 12.
(GLO)- Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1965/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông”. Đề án hướng tới xây dựng hạ tầng học liệu số dùng chung, phục vụ đổi mới phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.
(GLO)- Chính phủ yêu cầu rà soát 114 trường có trên 100 lớp sau sắp xếp, kịp thời điều chỉnh những cơ sở vượt khả năng quản trị, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, an toàn và quyền học tập của học sinh. Việc rà soát, điều chỉnh phải hoàn thành trong tháng 10-2026.
(GLO)- Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Gia Lai vừa có thông báo kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức giáo dục năm 2026 đối với các hạng I, II và III.
(GLO)- Năm học 2026-2027, học sinh, sinh viên theo học các ngành, nghề trình độ trung cấp, cao đẳng thuộc danh mục nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được giảm 70% học phí. Chính sách cũng áp dụng với người học một số ngành nghệ thuật truyền thống và các đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định.
(GLO)- Tình trạng thiếu sách giáo khoa (SGK) đầu năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Bộ Chính trị đã thành lập đoàn kiểm tra toàn diện ngành giáo dục, trong đó có nội dung về SGK.
(GLO)- Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 12 cấp tỉnh của Gia Lai, em Lê Võ Anh Tuấn (lớp 12A11) trở thành niềm tự hào của Trường THPT số 1 Tuy Phước khi xuất sắc giành giải nhất ở bộ môn Lịch sử. Thành tích này là kết quả của quá trình tích lũy kiến thức, nuôi dưỡng đam mê của nam sinh đất Võ.
(GLO)- Từ năm học 2026-2027, có 400 học sinh Trường THCS Giảng Võ (phường Giảng Võ, Hà Nội) được tham gia mô hình "Lớp học số Google", hướng tới "Trường học số Google" đầu tiên tại Việt Nam.
(GLO)- Từ kỳ tuyển sinh đại học năm 2027, nhiều ngành đào tạo sẽ được điều chỉnh tên gọi, mã ngành theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT ngày 28-8-2026 quy định Danh mục ngành đào tạo các trình độ của giáo dục đại học (Thông tư 74) của Bộ GD&ĐT, có hiệu lực từ ngày 12-10.
