Máy móc TQ tăng tốc vào Việt Nam: Trách rác thế nào?

Theo chuyên gia, luật Việt Nam đã khá đầy đủ, sợ nhất là khâu quản lý, quy trình thực hiện, giám sát... bị buông lỏng.
Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, trong 4 tháng 2019, gần 4,4 tỷ USD đã được chi ra để nhập khẩu máy móc, thiết bị dụng cụ phụ tùng từ Trung Quốc, tăng 29% so với cùng kỳ năm 2018.
Bình luận về con số này, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, việc tăng nhập máy móc từ Trung Quốc có liên quan đến nguồn vốn đầu tư từ quốc gia này tăng mạnh vào Việt Nam trong thời gian qua.
Tính hết tháng 5, lần đầu tiên Trung Quốc vươn lên vị trí dẫn đầu các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Vốn đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam đạt 2 tỷ USD. Riêng phần cấp mới tăng đến 450% so cùng kỳ, chiếm 1,56 tỷ USD.
Chia sẻ với nỗi lo của nhiều người về nguy cơ Việt Nam hứng rác công nghệ từ Trung Quốc khi dòng vốn của nước này tăng cường đầu tư vào Việt Nam song PGS.TS Nguyễn Văn Nam cũng phân tích rõ, việc nhập khẩu máy móc, thiết bị này là để phục vụ cho các dự án của nhà đầu tư Trung Quốc. Những dự án này, khi phía Việt Nam phê duyệt thì phải đề xuất công nghệ, công nghệ lạc hậu thì cấm, còn cho phép tiếp nhận công nghệ nào doanh nghiệp Trung Quốc nhập công nghệ ấy.
"Khi đã chấp nhận dự án đầu tư thì cơ quan chức năng nhà nước và địa phương phải duyệt. Ví dụ, thời gian qua, nhà đầu tư Trung Quốc phần lớn đăng ký đầu tư các dự án chế tạo, chế biến, những dự án ấy phải có chứng nhận sử dụng công nghệ nào.
Khi Việt Nam đã duyệt rồi thì không thể cấm nhập khẩu công nghệ ấy được. Đó là dự án doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư thì họ chịu trách nhiệm, còn những dự án liên doanh, góp vốn thì phía Việt Nam lại có yêu cầu công nghệ khác của mình và chủ liên doanh phải chịu trách nhiệm", PGS.TS Nguyễn Văn Nam giải thích.
4 tháng đầu năm 2019, lượng máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng nhập từ Trung Quốc đạt gần 4,4 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ. Ảnh minh họa
Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại nhấn mạnh rằng, việc Việt Nam đặt ra yêu cầu là để tránh biến đất nước thành bãi rác công nghệ.
"Luật Việt Nam đã có đầy đủ quy định: cho phép nhận công nghệ nào, không chấp nhận công nghệ nào, đồng thời đề xuất các tiêu chuẩn về môi trường. Nếu nhà đầu tư đưa vào công nghệ lạc hậu, ô nhiễm môi trường thì ta kiên quyết không chấp nhận.
Như tôi đã nói, một khi phía Việt Nam đã duyệt dự án đầu tư thì doanh nghiệp sẽ nhập thiết bị vào, chỉ có điều phải có giám sát và lực lượng hải quan phải đủ trình độ để kiểm tra công nghệ ấy xem có đúng yêu cầu, cam kết không.
Điều quan trọng nhất chính là ở chỗ này: Bản thân nhà đầu tư phải làm đúng với cam kết, đúng luật lệ của Nhà nước Việt Nam, song chính quyền địa phương, cơ quan chức năng cũng phải làm nhiệm vụ của mình, theo dõi, kiểm tra đến nơi đến chốn, chứ không phải được cho quà rồi tặc lưỡi cho qua", PGS.TS Nguyễn Văn Nam chỉ rõ.
Vị chuyên gia nhắc lại nhiều bài học Việt Nam đã trải qua với nguồn vốn đầu tư Trung Quốc, mà điển hình là dự án đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông, Gang thép Thái Nguyên...
Bởi đã có nhiều bài học nên lâu nay luôn tồn tại một định kiến trong người dân Việt Nam, đó là vốn đầu tư Trung Quốc không tốt, không chỉ vì bởi chất lượng mà còn là thái độ của nhà đầu tư - tìm mọi cách để đội vốn, chậm tiến độ. Song PGS.TS Nguyễn Văn Nam lưu ý rằng, trong những dự án đã trải qua, nhiều dự án có phần lỗi của cả phía Việt Nam khi chậm giao mặt bằng, buông lỏng quản lý, trình độ quản lý kém... Hệ quả là khi nhà đầu tư Trung Quốc viện hết lý do nọ lý do kia mà phía Việt Nam không lý giải được, cuối cùng ta chấp nhận, nhiều lần như vậy khiến dự án kéo dài cả chục năm, đội vốn gấp đôi, gấp ba...
"Nhà đầu tư luôn tìm cách bảo vệ lợi ích của họ. Bản thân nhà đầu tư Trung Quốc, khi cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc đang diễn biến căng thẳng, họ muốn vào Việt Nam làm ăn, thuê lao động Việt Nam, lợi dụng đất đai, lấy xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu mà không bị ràng buộc bởi quy định của thị trường Mỹ và các nước phát triển khác.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nhận rác'hay không chủ yếu là do chính chúng ta, do đội ngũ cán bộ siết chặt hay buông lỏng quản lý, giám sát. Nhà đầu tư Trung Quốc hiểu Việt Nam tận chân tơ kẽ tóc nên cái khó nhất của ta trong việc chặn rác công nghệ chính là ở khâu cán bộ", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nói.
Thành Luân (Đất Việt)

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.