Khi sự "xấu hổ" trở nên xa xỉ

Chỉ khi còn biết xấu hổ, người ta mới biết dừng lại trước những cám dỗ vật chất và giữ lại cho mình danh dự, bởi danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất…



1. Ngày tôi thi đỗ vào một cơ quan Nhà nước, cha tôi mừng lắm. Tôi còn nhớ như in ngày đầu tiên tôi đi làm, cha dặn: “Cha chỉ mong con cố gắng phấn đấu thật tốt để được đứng trong hàng ngũ của Đảng”.

Khi tôi được kết nạp Đảng, tôi nhìn thấy mắt cha tôi rưng rưng. Tôi biết ông tự hào vì trong gia đình lại có thêm một đảng viên. “Giờ con đã là Đảng viên, lại càng phải cố gắng hơn nữa. Đảng viên là phải sống gương mẫu, xung phong làm việc khó, không ngại khổ. Dù ở đâu, làm gì con cũng luôn nhớ mình là Đảng viên”.

Giờ đây, cha tôi về hưu đã lâu, nhưng nhà tôi thỉnh thoảng lại có các đồng nghiệp cũ của cha đến chơi. Mỗi lần như vậy, cha tôi vui lắm, mọi người cười nói rôm rả như lâu ngày mới được gặp người thân. Trong câu chuyện của họ, tôi mới hiểu rằng, ngày còn đi làm, ông bị nhiều người “thù oán” vì đã “chặn” đường làm ăn của họ.

Những năm 70-80, khi ngành hàng không và các ngành vận tải khác chưa phát triển thì đường sắt gần như độc quyền. Thời ấy, cha tôi làm Trưởng tàu và ông là người có “quyền sinh, quyền sát” trên mỗi chuyến tàu.

Ngày ấy ai cũng khó khăn, nên các nhân viên của ông muốn buôn bán thêm ít hàng để bán kiếm lời, nhưng mọi việc trở nên bế tắc khi gặp phải cha tôi. Nhiều người đã “hối lộ” cha tôi bằng tiền, bằng hàng hoá… nhưng đều bị ông kiên quyết từ chối. Mặc dù thời đó gia đình tôi sống cực kỳ khó khăn, mẹ và anh em tôi ngoài giờ làm, giờ học phải nhận thêm đủ thứ việc từ đan len, làm hoa, bóc lạc… mới đủ để trang trải cuộc sống ở mức tối thiểu.

Đã có rất nhiều điều tiếng ì sèo sau lưng cha tôi, rằng ông “hâm”, ông “dại”… vì không biết tận dụng vị trí của mình để có cuộc sống sung sướng, hoặc ít nhất là để vợ con đỡ khổ. Nhưng với cha tôi, lúc nào cũng một mực, “đã là Đảng viên thì phải gương mẫu. Đảng viên đi trước, làng nước đi sau. Mình là Trưởng tàu, không gương mẫu thì làm sao nói được ai, mà người ngoài nhìn vào, còn mặt mũi nào”.

Dù cuộc sống có lúc đã rất khó khăn, vất vả nhưng tôi chưa bao giờ thấy mẹ phàn nàn điều gì, mà trái lại, bà còn rất tự hào về cha tôi. Anh em tôi cũng vậy, luôn kính trọng và cố gắng làm theo những điều ông dạy, vì chúng tôi biết, đó là tâm huyết của ông và bấy lâu nay, ông vẫn sống theo chân lý không bao giờ thay đổi đó.

2. Trong thời gian ngắn vừa qua, khi cuộc chiến chống tham nhũng đi vào hồi quyết liệt, đã có rất nhiều cán bộ lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương bị xử lý kỷ luật, thậm chí bị truy tố trước pháp luật. Tính đến nay đã có 59 cán bộ thuộc Trung ương quản lý đã bị xử lý, kỷ luật trong đó có 13 Ủy viên Trung ương, nguyên Ủy viên Trung ương và có 1 Ủy viên Bộ Chính trị.

 

Trong ảnh (từ trái qua): Các ông Bùi Văn Thành, Phan Văn Vĩnh, Nguyễn Thanh Hoá, Trần Việt Tân vừa bị khởi tố và hầu Toà
Trong ảnh (từ trái qua): Các ông Bùi Văn Thành, Phan Văn Vĩnh, Nguyễn Thanh Hoá, Trần Việt Tân vừa bị khởi tố và hầu Toà



Mới nhất là ngày 14/12/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố bị can và ra quyết định cấm đi khỏi nơi cư trú đối với ông Trần Việt Tân, nguyên Tổng cục trưởng và ông Bùi Văn Thành, nguyên Cục trưởng Bộ Công an về "Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 285, Bộ luật Hình sự năm 1999.

Việc khởi tố bị can đối với hai ông Trần Việt Tân và Bùi Văn Thành liên quan đến quá trình điều tra mở rộng vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” do Phan Văn Anh Vũ và đồng phạm thực hiện.

Còn trong tháng 11 vừa qua, 2 cựu tướng Công an là Phan Văn Vĩnh và Nguyễn Thanh Hoá đã phải hầu Toà và chịu mức án vì “chống lưng” cho đường dây đánh bạc nghìn tỷ. Và họ đã phải nhận kết cục mà theo họ “là mất tất cả”. Ông Phan Văn Vĩnh bị Toà tuyên 9 năm tù, tính từ thời gian bắt tạm giam, bổ sung nộp phạt 100 triệu đồng vì tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ”. Còn ông Nguyễn Thanh Hóa bị Toà tuyên 10 năm tù, tính từ thời gian bắt tạm giam, bổ sung nộp phạt 100 triệu đồng.

Nhiều người khi trước đứng trước vành móng ngựa mới thấm thía được hết những sai phạm của mình. Có những người chỉ mong ước được ăn với người thân một bữa cơm, được về chịu tang mẹ, được chăm sóc vợ con… nhưng điều đó đã trở nên xa xỉ.

Cựu tướng Phan Văn Vĩnh đã phải ân hận day dứt và tự trừng phạt mình vì không chỉ mất tất cả, ông còn làm đau lòng người mẹ thân sinh của ông. Và một nỗi ân hận nữa của ông Vĩnh mà có lẽ những người làm cha như ông sẽ luôn bị dằn vặt đến cuối cuộc đời là người con trai duy nhất đang còn trên ghế nhà trường, vì việc của ông mà bị trầm cảm. Còn với ông Nguyễn Thanh Hóa, trước Tòa cũng day dứt, ân hận vì ngày mẹ ông mất, ông đang bị tạm giam. Ông Hoá chỉ mong có cơ hội cuối cùng để sớm về báo hiếu, chịu tang mẹ và sống những năm tháng còn lại cùng gia đình.

3. Hai câu chuyện trên cho thấy, khi con người ta nắm trong tay quyền lực, dù lớn hay bé, nếu không biết tự tu dưỡng, tự rèn luyện thì rất dễ sa ngã trước những cám dỗ vật chất. Nhất là với những người đứng đầu, “quyền sinh, quyền sát” trong tay, họ có thể dễ dàng làm được nhiều điều mình muốn.

Quyền lực và đồng tiền luôn có sức mạnh ghê ghớm. Cũng vì thế mà nó đã khiến những tướng lĩnh đã từng vào sinh ra tử trong chiến tranh, từng được tôi luyện trong một môi trường được coi là cực kỳ nghiêm ngặt, hoặc những cán bộ, Đảng viên đã từng là Uỷ viên Trung ương, Uỷ viên Bộ Chính trị, đã kinh qua rất nhiều vị trí công tác, được thấm nhuần ở mức cao nhất Điều lệ Đảng lại dễ dàng sa ngã đến như vậy.

Càng nghĩ, tôi lại càng thấm thía câu nói cha “là Trưởng tàu, không gương mẫu thì làm sao nói được ai, mà người ngoài nhìn vào, còn mặt mũi nào”. Với cha tôi, suy nghĩ đơn giản là vậy nhưng lại là phương châm sống của ông. Đó là sống sao cho không phải hổ thẹn với bản thân, với mọi người, và quan trọng là những người thân của ông không phải hổ thẹn. Điều này đã giúp cha luôn sống một cách thanh thản.

Không chỉ riêng cha tôi, mà rất nhiều cán bộ, đảng viên ở thế hệ ông, luôn đặt sự “hổ thẹn” lên trên hết khi làm bất cứ việc gì.

Còn bây giờ, khi điều kiện sống và làm việc của tất cả mọi người đã khá lên rất nhiều, thì dường như sự “hổ thẹn” cũng đang ít dần. Vì sự hiếm dần ấy, nên người ta dễ dàng sa ngã, dễ dàng ăn cắp của công từ những cái nhỏ mà người ta hay gọi là thói “tham nhũng vặt”, đến những cái lớn như tham ô cả trăm tỷ, ngàn tỷ, hoặc “bảo kê”, “chống lưng” cho nhóm lợi ích tham nhũng cũng nhằm hưởng lợi trong đó. Không biết xấu hổ nên người ta phô trương nhà cửa, sài xe sang, thậm chí gắn biển xanh giả rồi "chạy thành tích", "chạy khen thưởng", "chạy danh hiệu"…

Trong một Hội nghị toàn quốc về phòng, chống tham nhũng mới đây, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phải nhắc nhớ xây dựng ý thức tự giác phê phán, lên án, đấu tranh với tham nhũng, lãng phí, trọng liêm sỉ, danh dự, biết xấu hổ khi bản thân và người thân tham nhũng, lãng phí trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức.

Chưa bao giờ, câu chuyện đạo đức trong cán bộ, Đảng viên lại được nhắc đến nhiều như bây giờ. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII cũng đã “chỉ mặt, đặt tên” 27 biểu hiện suy thoái tư tưởng đạo đức của cán bộ, trong đó nhấn mạnh biểu hiện háo danh, phô trương, che dấu khuyết điểm, thổi phồng thành tích, "đánh bóng" tên tuổi. Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng đã ban hành Quy định trách nhiệm nêu gương của cán bộ, Đảng viên…

Trong tình hình hiện nay, những quy định này thực sự cần thiết. Nó sẽ song hành với cuộc chiến chống tham nhũng, xử lý cán bộ sai phạm đang vào hồi quyết liệt, cảnh tỉnh tất cả các cán bộ, đảng viên như lời Tổng Bí thư đã từng nói: “Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất. Cao hơn tất cả, vật chất không là gì. Cái còn mãi với thời gian là danh dự, trọng liêm, trọng chính, trọng đức”.

Quả vậy, chỉ khi còn biết xấu hổ, người ta mới biết dừng lại trước những cám dỗ vật chất và giữ lại cho mình danh dự. Bởi, danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất.

 Minh Hòa/VOV.VN
 

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.