Cụ thể, sau khi Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), nhiều trang mạng, diễn đàn trực tuyến chuyên cung cấp phim "lậu", nhạc "lậu", phần mềm "lậu"… đã ngưng hoạt động, xóa các nội dung sai phạm. Tất nhiên, vẫn còn một số trang mạng, diễn đàn vẫn chưa giải quyết triệt để, nên cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của cơ quan chức năng.
Rõ ràng, trong kỷ nguyên hội nhập cũng như kinh tế tri thức như hiện nay, việc tuân thủ quyền SHTT có vai trò quan trọng và là một trong các điều kiện then chốt của thương mại toàn cầu. Vì thế, việc xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền SHTT là rất cần thiết. Điều này không chỉ cần thực hiện ráo riết trong một chiến dịch, mà cần được duy trì lâu dài để tạo ra sự tuân thủ triệt để, bền vững.
Tuy nhiên, không chỉ xử lý sai phạm, tuyên truyền nâng cao ý thức, chúng ta cũng cần những chính sách cần thiết để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp về vấn đề này. Trong đó, các ứng dụng trên máy tính và thiết bị di động đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, công việc của rất nhiều người, đặc biệt là những người làm việc văn phòng. Liên quan vấn đề này, một thực tế đang tồn tại là chi phí bản quyền các phần mềm, ứng dụng không hề rẻ so với mặt bằng chung thu nhập trung bình của người dân VN. Đó là chưa kể phiên bản nâng cao của nhiều ứng dụng, dịch vụ trực tuyến về trí tuệ nhân tạo (AI) đang có mức giá khá cao, trong khi nhu cầu sử dụng lại ngày càng gia tăng. Thực sự, chi phí đã trở thành rào cản quan trọng đối với ý thức tuân thủ bản quyền của người dân lẫn doanh nghiệp tại VN.
Nói như thế không phải nhằm biện hộ cho những hành vi sai phạm, nhưng rõ ràng đây cũng là bài toán cần giải quyết. Một số nước đã giải quyết vấn đề này bằng các chương trình hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và người dân. Một cách tiếp cận khác là thông qua quá trình đàm phán với các công ty công nghệ để có chính sách giá ưu đãi cho người dân sở tại. Mặt khác, nhiều nước cũng thực hiện những chương trình hỗ trợ phát triển, hướng dẫn sử dụng những phần mềm mã nguồn mở, phần mềm miễn phí.
Mỗi quốc gia thì tùy thuộc vào đặc điểm, ngân sách để xây dựng các chương trình phù hợp. Với VN thì ngoài việc tham khảo các nước khác để xây dựng chương trình phù hợp, chúng ta cũng có thể xem xét đến cách thức hỗ trợ người dân thông qua thuế thu nhập cá nhân. Hiện nay, các doanh nghiệp đều được khấu trừ chi phí sử dụng phần mềm, ứng dụng, thì chúng ta cũng có thể xem xét áp dụng với người dân. Tất nhiên, nếu áp dụng cách thức này thì cần có khung cụ thể là áp dụng cho những phần mềm, ứng dụng nào, ví dụ tập trung vào những phần mềm phổ biến mà số đông có nhu cầu sử dụng. Một phương thức tương tự mà ít phức tạp hơn là xem xét chi phí phần mềm trở thành nhu cầu của số đông, thì có thể bắt đầu xem đó như một phần khi tính toán mức giảm trừ gia cảnh.
Khi áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp mang tính căn cơ, thì việc tuân thủ quyền SHTT mới đảm bảo lâu dài.
Theo Hoàng Đình (TNO)
