Gạo ST25 giá nào cũng có
Ngày 29.5, Công an Hà Nội đã ra quyết định khởi tố 2 chủ tiệm gạo trên địa bàn về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm. Cụ thể là gạo giả nhãn hiệu ST25 với số lượng trên 17 tấn, thu lời bất chính hàng trăm triệu đồng. Bên cạnh đó, Chi cục QLTT TP.Hà Nội cũng mới chuyển thêm 3 vụ việc có dấu hiệu hình sự trong hoạt động kinh doanh gạo giả, nhái thương hiệu sang cơ quan điều tra.
Những sự việc này khiến người tiêu dùng cảm thấy hoang mang. Chị Nguyễn Tuệ Minh (ngụ Q.5, TP.HCM) thường mua gạo ở chỗ quen cũng giật mình nhớ lại, người bán thường hỏi chị "muốn ăn ST25 loại dẻo ít hay nhiều hoặc thơm ít hay nhiều". Khi chị thắc mắc thì được giải thích là do đấu trộn gạo mới với cũ tùy theo khẩu vị và túi tiền của khách hàng cho dễ bán. Cũng vì thế, gạo ST25 có loại 28.000 đồng/kg, có loại 32.000 đồng/kg, rẻ hơn mua trong siêu thị khá nhiều. "Có lần mua gạo về ăn tôi thấy chất lượng khá tốt nhưng cũng nhiều lần không thấy thơm gì cả. Hỏi thì chủ tiệm vẫn quả quyết là đúng chuẩn gạo ST25 mô hình lúa tôm", chị Minh chia sẻ.
Theo khảo sát của PV Thanh Niên, tại thị trường TP.HCM, Doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang Trí (của gia đình ông Cua) phân phối "Gạo ông Cua" giá 225.000 đồng/túi (5 kg) tương đương 45.000 đồng/kg, còn gạo ST25 mô hình lúa tôm là 240.000 đồng/túi tương đương 48.000 đồng/kg. Trong khi đó giá gạo ST25 ngoài thị trường giống như "ma trận" từ 40.000 - 50.000 đồng/kg đến 23.000 - 24.000 đồng/kg, giá nào cũng có.
Ông Nguyễn Thanh Phong, chủ vựa gạo Thanh Phong (Q.10, TP.HCM), thừa nhận việc thị trường liên tục xuất hiện thông tin gạo giả đặc biệt là tình trạng giả nhãn hiệu ST25 khiến người tiêu dùng lo lắng nên bán hàng chậm hơn trước rất nhiều. "Một số người mua gạo về thấy thông tin gạo ST25 giả, sợ quá không dám dùng mà mang ra đổi lại loại khác. Tôi cũng giải thích nhưng họ không tin. Vì thế, cần phải nói rõ đó là những trường hợp gạo giả nhãn hiệu chứ không phải gạo giả. Người ta giả, nhái thương hiệu gạo ST25 của ông Cua vì kiếm lợi nhuận lớn. Gạo ông Cua, giá vốn 37.000 đồng/kg. Họ chỉ cần lấy gạo ST thường trộn vào gạo thật thì một ký đã có thể kiếm lời ít nhất 13.000 - 15.000 đồng/kg. Còn tôi kinh doanh lâu năm, cửa hàng có tên tuổi địa chỉ rõ ràng nên rất minh bạch. Hàng xá bán ký thì tính ký, loại nào có bao bì thương hiệu thì bán theo thương hiệu", ông Phong bức xúc.
Một số chủ vựa gạo ở khu vực Trần Chánh Chiếu (Q.5, TP.HCM) thừa nhận, gạo ST25 trở thành thương hiệu nổi tiếng được người tiêu dùng ưa chuộng nên bị nhái, giả nhiều. Đó là hành vi lừa dối khách hàng. Còn trong ngành gạo mỗi cửa hàng sẽ có công thức đấu trộn riêng để phù hợp với túi tiền của khách do đó chất lượng cũng rất khác nhau. Mặt khác, cùng là gạo ST25 nhưng chất lượng còn tùy thuộc mùa vụ, vùng miền. Đơn cử gạo ST25 vụ đông xuân là ngon nhất, vừa trắng lại thơm hơn so với các vụ khác nhưng để lâu cũng mất mùi. Còn vụ hè thu do lúa dễ bị mắc mưa và phải sấy nên gạo có màu vàng nhẹ và hơi có mùi khói. Chưa kể gạo ở miền Tây có độ dẻo cao, còn gạo Đắk Lắk lại có mùi thơm mạnh hơn. Do vậy, các vựa gạo sẽ trữ hàng theo mùa và đấu trộn với nhau và cũng sẽ có nơi đấu trộn gạo không đúng chuẩn ST25.
Trung Quốc tăng mua, ST25 càng hút hàng
Theo các doanh nghiệp, thời gian gần đây tình trạng giả thương hiệu gạo ST25 nở rộ là do nguồn cung khan hiếm.
Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thương mại Phước Thành IV (Vĩnh Long), giải thích: Thời gian qua, gạo ST25 khan hiếm do diện tích sản xuất ít mà nhu cầu nội địa và xuất khẩu rất cao. Cả vùng ĐBSCL phải chờ tới vụ hè thu, hiện chỉ có Đắk Lắk đang mùa thu hoạch nên sản lượng hạn chế. Giá vốn tại kho, chưa bao bì đã là 25.000 - 27.000 đồng/kg. Giá xuất đi Trung Quốc và các nước Trung Đông khoảng trên 1.200 USD/tấn.
Đồng quan điểm, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN (VFA), nói: Từ đầu năm đến nay, thị trường Trung Quốc tiêu thụ gạo rất mạnh. Trong 4 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc nhập gần 362.000 tấn, tăng 114% về lượng so với cùng kỳ năm 2024. Họ chủ yếu nhập gạo ST25 và nếp của VN. Ngoài ra nhiều thị trường khác cũng rất ưa chuộng gạo ST25 của VN nhưng diện tích sản xuất và nguồn cung chúng ta có hạn.
Cũng chính vì khan hiếm trong khi nhu cầu cao nên các đối tượng xấu mới nhái giả loại gạo này. Việc các cơ quan chức năng mạnh tay truy quét các đối tượng làm hàng gian, hàng nhái, phát hiện nhiều loại gạo ST25 giả là điều rất đáng mừng vì qua đó bảo việc quyền, lợi ích, sức khỏe của người tiêu dùng.
Philippines nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung gạo
Theo Bloomberg, ông Francisco Tiu Laurel, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines, cho biết: VN là nhà cung cấp "đáng tin cậy nhất". Trong thời gian qua, các lô hàng từ VN chiếm tới 90% lượng gạo nhập khẩu của Philippines. Philippines đang cố gắng đa dạng hóa các nguồn cung để duy trì sự cân bằng, cụ thể từ các nhà sản xuất như Ấn Độ, Pakistan, Campuchia và Myanmar. Người đứng đầu Bộ Nông nghiệp Philippines dự báo lượng gạo nhập khẩu trong năm nay sẽ thấp hơn năm 2024 và không vượt quá 4,5 triệu tấn. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Philippines sẽ nhập khẩu 5,4 triệu tấn vào năm 2025. Báo chí Philippines thông tin, trong 5 tháng đầu năm nay nước này đã nhập khẩu 1,7 triệu tấn gạo, giảm 20,9% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này do sản lượng gạo trong nước tăng nhẹ trong quý đầu tiên của năm.
"Gạo Việt xanh phát thải thấp" lên đường sang Nhật
Ngày 5.6, tại TP.Cần Thơ, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo VN (VIETRISA) phối hợp với Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (Cần Thơ) tổ chức lễ xuất khẩu lô hàng "Gạo Việt xanh phát thải thấp" đầu tiên sang Nhật Bản. Đây là sản phẩm được sản xuất từ Đề án "Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 (Đề án 1 triệu ha)".Trước đó vào ngày 16.4.2025, VIETRISA đã hoàn tất việc xây dựng và ban hành Quy chế sử dụng nhãn hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp" sản xuất theo quy trình kỹ thuật của Đề án 1 triệu ha được chính quyền địa phương hoặc tổ chức quốc tế chuyên ngành xác nhận. Thương hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp" nhận được sự phối hợp từ Bộ NN-MT cùng các tổ chức quốc tế như Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) và Ngân hàng Thế giới (WB).
Theo Chí Nhân (TNO)
