Để lạm thu không 'đến hẹn lại lên'

Chuẩn bị năm học mới, các bậc phụ huynh thường nhận được danh sách dài các khoản đóng góp, trong đó, đa phần là chính đáng, nhưng cũng có một số khoản 'trời ơi'.
Các cô giáo Trường mầm non Thúy Sơn, huyện miền núi Ngọc Lặc, Thanh Hóa chuẩn bị đồ dùng dạy học và trang thiết bị chuẩn bị đón khai giảng. Ảnh: Nguyễn Nam/TTXVN

Các cô giáo Trường mầm non Thúy Sơn, huyện miền núi Ngọc Lặc, Thanh Hóa chuẩn bị đồ dùng dạy học và trang thiết bị chuẩn bị đón khai giảng. Ảnh: Nguyễn Nam/TTXVN

Ngày 9/8 vừa qua, một phụ huynh có con học lớp 1 trường tiểu học Hữu Hòa (huyện Thanh Trì, Hà Nội) đăng lên mạng xã hội nội dung phản ánh việc giáo viên chủ nhiệm lớp yêu cầu cha mẹ học sinh đóng góp lắp điều hòa và máy chiếu phục vụ việc học tập cho các con. Kết quả xác minh trực tiếp với phụ huynh sau đó cho thấy nhà trường và giáo viên chủ nhiệm lớp không nêu các vấn đề liên quan đến lắp đặt điều hòa. Việc này do một số phụ huynh lập nhóm Zalo trao đổi với nhau, không có sự tham gia của giáo viên chủ nhiệm. Tới đây, câu chuyện lắng xuống với trường tiểu học Hữu Hòa, nhưng lại làm nóng vấn đề lạm thu đầu năm học.

Điểm đáng chú ý đầu tiên là tình trạng lạm thu xảy ra khi mà gần như năm nào, ngành giáo dục và chính quyền các tỉnh, thành đều ban hành văn bản quy định các khoản được phép thu; yêu cầu các cơ sở giáo dục phải tăng cường quản lý thu - chi với các hoạt động hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo; không được điều chuyển từ khoản thu này sang khoản thu khác... Nhưng những khoản thu ngoài quy định vẫn xuất hiện và được thực hiện trong bối cảnh kinh phí nhà nước cấp về hằng năm cho nhà trường (công lập) cơ bản đã bao gồm các khoản chi cần thiết, kể cả các khoản chi không thường xuyên như mua sắm trang thiết bị dạy học; đầu tư sửa chữa nhỏ; chi cho khen thưởng giáo viên, học sinh, hội họp, văn nghệ, thể thao…

Bên cạnh đó, những khoản thu “trời ơi” như tiền lắp đặt, duy tu, sửa chữa điều hòa; sửa sang, trang trí lớp họp, thậm chí là “chăm thầy cô”… cơ bản được thực hiện trực tiếp bởi ban đại diện cha mẹ học sinh hoặc do ban đại diện cha mẹ học sinh “nhờ” nhà trường thu hộ. Trong khi đó, ngay từ năm 2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 55/2011/TT-BGĐT quy định ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp của người học hoặc gia đình người học các khoản ủng hộ không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh như bảo vệ cơ sở vật chất của nhà trường, bảo đảm an ninh nhà trường; trông coi phương tiện tham gia giao thông của học sinh; vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường. Thông tư cũng quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp của người học hoặc gia đình người học các khoản mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; hỗ trợ công tác quản lý, tổ chức dạy học và các hoạt động giáo dục; sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường (khoản 4, điều 10).

Điều 4 của Thông tư còn chỉ rõ ban đại diện cha mẹ học sinh “tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh; bồi dưỡng, khuyến khích học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu kém, vận động học sinh đã bỏ học trở lại tiếp tục học tập; giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh khuyết tật và học sinh có hoàn cảnh khó khăn khác”. Tuy nhiên, các khoản thu theo kiểu “tự nguyện”, mang tính chất “cào bằng” nêu trên không phải là điều tốt đẹp để giáo dục đạo đức cho học sinh. Không chỉ có vậy, nó còn ươm mầm cho các bức xúc ngầm và thêm gánh nặng cho các gia đình khó khăn.

Các thầy, cô giáo Trường tiểu học Quang Trung, huyện miền núi Ngọc Lặc, Thanh Hóa dọn dẹp vệ sinh, tỉa cây để chuẩn bị đón năm học mới. Ảnh: Nguyễn Nam/TTXVN

Các thầy, cô giáo Trường tiểu học Quang Trung, huyện miền núi Ngọc Lặc, Thanh Hóa dọn dẹp vệ sinh, tỉa cây để chuẩn bị đón năm học mới. Ảnh: Nguyễn Nam/TTXVN

Như vậy, câu chuyện ở đây là chỉ thị có, hướng dẫn có, tuy nhiên, tình trạng lạm thu vẫn xảy ra. Hơn nữa, nó được gắn mác “tự nguyện” bởi khi họp phụ huynh, chủ trương sẽ được “chim mồi” bởi ai đó cùng tiếng nói phụ họa và gần như không ai dám đứng lên phản đối. Bố mẹ nào cũng muốn con cái có điều kiện học tập tốt nhất, không muốn con mình đến trường gặp phải cái gì không thuận lợi, cho nên, dù biết khoản thu đó không đúng quy định, họ vẫn im lặng để biên bản cuộc họp được thông qua với 100% đồng ý. Và dù mỗi khi bàn tới các khoản thu ngoài quy định, giáo viên chủ nhiệm thường ra ngoài để ban đại diện cha mẹ học sinh chủ động bàn bạc với các phụ huynh, nhưng rốt cuộc, nó vẫn diễn ra trong môi trường giáo dục.

Khi phụ huynh “im lặng”, “khó nói”, để chống lạm thu, giữ gìn môi trường trong sáng trong trường học cần quyết liệt và bắt đầu từ lãnh đạo mỗi nhà trường. Nếu hiệu trưởng sát sao hơn trong giám sát, ban đại diện cha mẹ học sinh khó lòng làm sai quy định được. Nếu nhà trường để xảy ra tình trạng lạm thu, hiệu trưởng sẽ bị xử lý nghiêm như thuyên chuyển công tác, thậm chí là cách chức, liệu rằng vị lãnh đạo đó còn dám “làm ngơ”? Ngoài ra, khi họp phụ huynh đầu năm (thường kèm theo việc bầu ban đại diện cha mẹ học sinh), nếu các trường đều phổ biến Thông tư số 55/2011/TT-BGĐT cùng chỉ đạo liên quan của chính quyền, ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ biết rõ cái gì được làm, nên làm, cái gì trái quy định và như vậy, hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ được căn chỉnh về đúng khuôn khổ.

Xã hội hóa giáo dục là cần thiết trong bối cảnh ngân sách nhà nước chi cho giáo dục còn hạn chế. Phụ huynh ai cũng muốn con em mình được học tập trong một môi trường tốt, đủ đầy cơ sở vật chất, tiện nghi và tham gia các hoạt động ngoại khóa nhiều, cho nên, luôn sẵn sàng chung tay với nhà trường. Tuy nhiên, phụ huynh cũng cần có chính kiến còn hiệu trưởng cần chịu trách nhiệm về các khoản thu trong nhà trường, kể cả các khoản thu của ban đại diện cha mẹ học sinh. Các khoản thu này ban đại diện cha mẹ học sinh tự thu nhưng phải báo cáo với ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm lớp nhằm đảm bảo đúng quy định. Có như vậy mới góp phần xây dựng môi trường giáo dục tốt đẹp cho thế hệ tương lai của đất nước.

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.