Dạy thêm-học thêm: Góc nhìn đa chiều

(GLO)- Cụm từ “dạy thêm-học thêm” xuất hiện từ khi nào, nhiều người không nhớ, nhưng tôi cho rằng, nó hình thành từ khi đất nước bước vào giai đoạn đổi mới, nhất là thời kỳ luyện thi vào đại học khá rầm rộ. Thế hệ chúng tôi ở miền Nam trước năm 1975, bấy giờ cũng có đi học cours (học cua) ngoài giờ học chính khóa ở trường hoặc các trung tâm ngoại ngữ nhưng không phổ biến.

Trong các buổi dạy thêm, bên cạnh làm sâu sắc thêm các kiến thức trong chương trình, thầy-cô giáo còn phát triển thêm một tầng cao hơn, giải quyết những bài tập khó, nâng cao... mà ở giờ học trên lớp không đủ thời gian để rèn luyện, mở rộng.

Thực tế hiện nay, đa phần học sinh phổ thông trên cả nước đều đi học thêm, ngay cả các cháu mầm non chuẩn bị vào lớp 1 cũng được cho đi học trước chương trình để biết đọc, biết viết. Chỉ trừ những vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, phong trào dạy thêm-học thêm mới không có đất “dụng võ” vì không có nhu cầu. Đây là vấn đề rất nóng trong ngành Giáo dục cả nước những năm gần đây.

Năm 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã ban hành Thông tư số 17/TTBGDĐT nhằm lập lại trật tự trong công tác dạy thêm-học thêm. Thông tư này làm rõ hơn quy phạm dạy thêm-học thêm. Đó là hoạt động dạy học phụ thêm có thu tiền của người học, có nội dung theo chương trình giáo dục phổ thông nhưng ngoài kế hoạch giáo dục của chương trình giáo dục phổ thông do Bộ GD-ĐT ban hành.

Ở đây, có những quy định khá chặt chẽ như: Không được dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ những trường hợp bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục-thể thao, rèn luyện kỹ năng sống. Không được tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường đối với học sinh mà giáo viên đang dạy chính khóa khi chưa được sự cho phép của thủ trưởng cơ quan quản lý giáo viên đó. Đối với giáo viên đang hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập thì không được dạy thêm.

Thời gian tới, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ đề xuất Quốc hội đưa hoạt động dạy thêm-học thêm vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Bộ chủ quản cũng cho biết, sau khi Luật sửa đổi Luật Đầu tư đưa hoạt động dạy thêm-học thêm ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thì một số điều quy định về điều kiện và cấp phép tổ chức dạy thêm-học thêm tại Thông tư số 17 không còn hiệu lực. Tuy vậy, một số quy định khác của thông tư này vẫn còn hiệu lực thi hành, như một số điều đã nhắc tới ở trên.

Thực tiễn của việc dạy thêm-học thêm trên địa bàn TP. Pleiku nói riêng, cả tỉnh nói chung diễn ra khá phổ biến, tập trung vào một số môn như: Toán, Lý, Hóa, Ngữ văn, Ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh). Bên cạnh các trung tâm giáo dục tư nhân được cấp phép, các lớp dạy thêm được cơ quan quản lý cho phép hoạt động thì cũng có trường hợp giáo viên đương chức dạy thêm ở lớp, trường mình đang công tác mà chưa được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

Riêng tại Pleiku, có lẽ chính áp lực tranh suất vào học tại những trường THPT thuộc tốp đầu đã khiến các bậc phụ huynh của học sinh THCS cho con đi học thêm. Nhiều em ngoài giờ lên lớp chính khóa ở trường, còn phải cắp sách đi học thêm 4 đến 5 tiết mỗi ngày. Nhiều giáo viên THCS chính khóa lợi dụng nhu cầu này mà bắt buộc học sinh phải đi học thêm môn mình dạy để tăng thu nhập. Điều đó đã phát sinh nhiều tiêu cực như: dạy trước chương trình chính khóa, ưu ái cho điểm cao đối với học sinh đi học thêm…

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thừa nhận rằng, một số lớp dạy thêm-học thêm hay các trung tâm ngoại ngữ, nhiều thầy-cô giáo có trình độ chuyên môn cao, yêu nghề và có trách nhiệm nên hiệu quả học tập của các em được nâng cao, có kỹ năng thực hành tốt.

Tuy việc dạy thêm-học thêm có một số mặt tích cực, nhưng đa phần đã gây nhiều áp lực lên phụ huynh, học sinh và không đem lại sự công bằng cho cả giáo viên và học sinh trong trường học. Nhiều gia đình khó khăn, không có điều kiện cho con em đi học thêm, đa phần bị thiệt thòi, nhiều em học sinh phải đành dở dang trên chặng đường học tập.

Giáo viên dạy chính khóa sao nhãng đầu tư chuyên môn, truyền thụ kiến thức cho học sinh trên lớp mà chỉ chăm chú vào việc dạy thêm để kiếm thêm thu nhập. Nhiều học sinh bị cha mẹ ép phải đi học thêm quá mức, không có thời gian để vui chơi, dã ngoại, giao lưu, thể dục thể thao, đọc sách… Thiết nghĩ, ngành GD-ĐT cần xem lại việc quản lý, điều hành các cơ sở giáo dục và có phương án chấn chỉnh hoạt động dạy thêm-học thêm một cách thiết thực.

Các tin khác

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giảm áp lực giáo viên, đừng dừng ở chỉ đạo

Giải phóng sức lao động của người thầy, giảm những áp lực không đáng có để nhà giáo đầu tư vào chuyên môn vẫn đang trong tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Bộ thì quyết liệt, giục giã nhưng cơ sở vẫn chưa thấy cần.

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Tạo đột phá công nghệ chiến lược

Thông tin từ Bộ KH-CN cho biết, đến cuối tháng 9, các bộ, ngành đã đề xuất 38 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 13.750 tỷ đồng, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước đạt 8.860 tỷ đồng, chiếm hơn 64%.

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Cơ hội từ không gian tầm thấp

Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28.9 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.

Phân quyền hiệu quả

Phân quyền hiệu quả

Một nền quản trị phân quyền hiệu quả nên được xây dựng trên 3 trụ cột: trao quyền đủ mạnh, bảo đảm nguồn lực tương xứng và buộc trách nhiệm đến cùng.

Chủ động ứng phó với mưa bão

Chủ động ứng phó với mưa bão

(GLO)- Gia Lai chuẩn bị bước vào mùa mưa bão. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, thời tiết còn diễn biến khó lường, cần đề phòng mưa lớn, giông lốc gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, chia cắt, cô lập tại một số khu vực.

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Thắng đừng quá lời, thua đừng cay nghiệt!

Vị thế của một nền thể thao không được tạo nên bằng những lời tung hô sau chiến thắng, càng không thể được đo bằng những cơn giận dữ sau thất bại. Quan trọng là biết mình đang ở đâu. Khi cuộc chơi khép lại, điều đọng lại cần là sự công bằng.

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm trong thời đại số

Mới đây, lợi dụng sự kiện Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026) được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, trên một số nền tảng mạng xã hội và trang thông tin tiếng Việt thiếu thiện chí ở nước ngoài xuất hiện nhiều bài viết xuyên tạc, vu khống chính quyền Việt Nam.

“Chia đôi” vỉa hè

“Chia đôi” vỉa hè

(GLO)- Một số phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai vừa ra quân kiểm tra, chấn chỉnh trật tự đô thị trên các tuyến đường chính, tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. 

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

Để người thầy được quyền chọn lúc rời bục giảng

(GLO)- Sau nhiều năm đứng lớp, điều tôi mong ở một chính sách về tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực ra khá giản dị: người đã mệt có thể được nghỉ; người vẫn còn sức khỏe, còn yêu lớp học thì đừng buộc họ phải rời đi.

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Giữ lại 'giấy khai sinh' cho kỳ lân Việt

Cánh cửa cải cách đã mở, là cơ sở để chứng thực “giấy khai sinh” cho các startup Việt ngay tại quê nhà và làm nên giá trị của kỳ lân Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Khai thác không gian ngầm, mũi tên trúng nhiều đích

Phát triển không gian ngầm là một trong những chiến lược quan trọng của TP.HCM không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng mà còn tìm kiếm các động lực mới để tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Từ 'bản vẽ' đến 'viên gạch' ban đầu

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10. Điều quyết định “bản vẽ” chính sách đi vào cuộc sống đến đâu nằm ở những “viên gạch” đầu tiên được đặt xuống - chính là các nghị quyết, quyết định cụ thể hóa những quyền mà thành phố được trao.

Xử lý trụ sở dôi dư

Xử lý trụ sở dôi dư

(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều cơ quan, đơn vị được bố trí lại trụ sở làm việc. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh bài toán xử lý số trụ sở, nhà, đất công dôi dư. Nếu chậm được sắp xếp, xử lý, nguồn lực công này có nguy cơ bị bỏ không, gây lãng phí.

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Quản lý nhưng đừng kìm hãm

Sau một số sự cố liên quan thiết bị bay không người lái (UAV, drone) xảy ra tại các sân bay, hoạt động của loại phương tiện này đang được siết chặt ở VN. Vừa qua, lực lượng an ninh Cảng hàng không Thọ Xuân (Thanh Hóa) vận động người dân tự giác giao nộp flycam.

Tỏa sáng cùng châu Á

Tỏa sáng cùng châu Á

Tối nay 19-9, ngọn lửa Á vận hội - ASIAD 20 được thắp sáng tại Aichi - Nagoya. Đây là lần đầu tiên sau 32 năm, kể từ Hiroshima 1994, Đại hội Thể thao châu Á trở lại Nhật Bản.

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Đừng để quỹ phụ huynh chỉ biến mất trên giấy

Bộ GD-ĐT đang chỉnh lý dự thảo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh theo hướng không còn hình thành quỹ do Ban đại diện trực tiếp thu và quản lý để tập trung vào chức năng kết nối, phản ánh ý kiến của phụ huynh và phối hợp với nhà trường.

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Khởi đầu cho một giai đoạn vận hành mới

Thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã khẩn trương hoàn tất phương án sắp xếp mạng lưới các trường công lập để kịp vận hành mô hình mới ngay từ năm học 2026-2027. 

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Xây dựng kỹ năng dùng AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng rộng rãi vào đời sống, việc xây dựng kỹ năng về sử dụng, tránh lạm dụng hay tạo “sức đề kháng” để nhận diện thông tin giả từ AI là cần thiết.

Bánh mì an toàn

Bánh mì an toàn

(GLO)- Bánh mì là món ăn quen thuộc, tiện lợi và có mặt gần như ở mọi nơi. Nhưng cũng chính vì phổ biến, được chế biến và bán ở rất nhiều cơ sở lớn nhỏ khác nhau, bánh mì luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Ứng biến với nông sản

Ứng biến với nông sản

Trong khi giá lương thực thế giới đang tăng cao vì nhiều nước tăng nhập khẩu để ứng phó với siêu El Nino, thì VN với vị thế là quốc gia đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo nhưng giá gạo VN lại bất động, thậm chí có xu hướng giảm.

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tuổi trẻ kiến tạo niềm tin số

Tại Hội nghị KOL toàn quốc 2026 diễn ra ở TPHCM, hơn 1.000 người có sức ảnh hưởng, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia và đại diện tổ chức đã bàn về chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”.

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Sửa chương trình giáo dục từ chính lớp học

Năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đặt ra mục tiêu sẽ sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng những yêu cầu mới. Đây là thông tin đang nhận được sự quan tâm của dư luận. 

Trách nhiệm của KOL

Trách nhiệm của KOL

Mới đây, hơn 1.000 nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia công nghệ… đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2 - KOL Summit 2026.

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Định danh tác phẩm, bảo vệ quyền tác giả

Nhìn vào các vụ xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự, lĩnh vực phần mềm và âm nhạc thường được nhắc đến nhiều hơn các lĩnh vực sáng tạo khác. Điều đó không có nghĩa hội họa, nhiếp ảnh, văn học, thiết kế ít bị xâm phạm. Trên thực tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực này rất nhiều.