Theo báo cáo về một số vấn đề lớn trong tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật Nhà giáo của Ủy ban Văn hóa - Xã hội (trình hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 7) mới đây, một số ý kiến tán thành quy định tăng 1 bậc lương trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp đối với nhà giáo được tuyển dụng, xếp lương lần đầu; một số ý kiến còn băn khoăn, chưa đồng thuận với quy định này và đề nghị cần đánh giá tác động của chính sách này trong mối tương quan với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của hệ thống chính trị.
Ủy ban Văn hóa - Xã hội cho rằng, yêu cầu chính sách tiền lương phải tương xứng với đặc thù nghề, với vị trí, vai trò của nhà giáo là quan điểm luôn được thể hiện nhất quán trong các nghị quyết của Đảng. Quy định tăng 1 bậc lương trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp đối với nhà giáo được tuyển dụng, xếp lương lần đầu nhằm thể chế hóa chủ trương này.
Tuy nhiên, Chính phủ đang triển khai xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết số 27. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo luật quy định lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; việc cải thiện chính sách tiền lương cho công chức, viên chức cần được nghiên cứu, tính toán đồng bộ trong quá trình xây dựng chính sách tiền lương theo vị trí việc làm.
Đồng thời, điểm d, khoản 1, điều 25 dự thảo luật Nhà giáo chỉnh lý theo hướng bỏ quy định cụ thể về tăng 1 bậc lương trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp đối với nhà giáo được tuyển dụng, xếp lương lần đầu.
Trước đó, dự thảo quy định nhà giáo tuyển dụng, xếp lương lần đầu được xếp tăng 1 bậc lương trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Trong báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại kỳ họp 38 cũng đánh giá tác động chính sách, dự kiến nguồn lực, điều kiện đảm bảo cho việc thi hành luật sau khi được thông qua.
Theo số liệu báo cáo của các địa phương, số giáo viên tuyển dụng trong năm học 2023 - 2024 là 19.474 người. Trong đó, giáo viên mầm non 5.592 người, tiểu học 7.737 người, THCS 4.609 người, THPT 1.536 người.
Nếu được thực hiện chính sách xếp tăng 1 bậc lương trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, thì ngân sách nhà nước cần bổ sung để chi lương cho nhà giáo khoảng 22 tỉ đồng/tháng, hằng năm ngân sách cần bổ sung 264 tỉ đồng.
Thời điểm đó, ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD-ĐT), cho rằng: "Dự thảo đưa vào nội dung đề xuất nâng 1 bậc lương đối với giáo viên mới tuyển dụng vào ngành vì theo khảo sát của chúng tôi, trong số giáo viên bỏ nghề, có tới 61% ở tuổi dưới 35 và một trong những lý do dẫn tới tình trạng này là thu nhập thấp, không đủ trang trải cho nhu cầu sinh hoạt. Trong khi người trẻ có nhiều thứ phải lo như nuôi bản thân, lo cho con cái, nhu cầu học tập nâng cao trình độ...".
Cũng theo ông Đức, lương giáo viên có thâm niên dưới 5 năm hiện nay rất thấp. Vì thế, việc nâng 1 bậc lương với giáo viên khi xếp lương khởi điểm là đề xuất nhằm khuyến khích người trẻ vào nghề dạy học. Đây cũng là một phần của việc hiện thực hóa mục tiêu lương giáo viên cao nhất trong thang bậc lương.
Về tính khả thi của những đề xuất này, Cục trưởng Vũ Minh Đức cho hay, Bộ GD-ĐT đã phối hợp với Bộ Nội vụ đánh giá tác động và trình phương án, đảm bảo việc nâng phụ cấp, nâng bậc lương cho các đối tượng trên phù hợp với nguồn lực quốc gia. Theo tính toán, việc nâng 1 bậc lương cho giáo viên khi xếp lương khởi điểm chỉ tăng 14% so với các ngành nghề khác.
Theo dự thảo luật Nhà giáo mới nhất, tiền lương nhà giáo ở cơ sở giáo dục công lập như sau:
Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.
Phụ cấp ưu đãi nghề và các phụ cấp khác tùy theo tính chất công việc, theo vùng theo quy định của pháp luật.
Nhà giáo cấp học mầm non; nhà giáo công tác ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; nhà giáo dạy trường chuyên biệt, trường chuyên biệt khác; nhà giáo thực hiện giáo dục hòa nhập; nhà giáo ở một số ngành, nghề đặc thù được hưởng chế độ tiền lương và phụ cấp cao hơn.
Tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động.
Theo Tuệ Nguyễn (TNO)
