(GLO)- Có ngoại hình như một tráng sĩ vừa bước ra từ sử thi, lại vừa mang dáng dấp một già làng, nghệ nhân Gưn (xã Đak Đoa, tỉnh Gia Lai) luôn trở thành nhân vật “đắt giá” mỗi khi cần khắc họa hình tượng con người Tây Nguyên.
(GLO)- Khi số người biết kể sử thi (kể khan) dần trở nên hiếm hoi trong cộng đồng người Jrai thì tại tổ dân phố 12 (thị trấn Phú Thiện, tỉnh Gia Lai), bà Siu H’Kéch vẫn ngày ngày cất lên những giai điệu sử thi hào hùng. Bà là một trong số ít người ở huyện Phú Thiện biết hát và kể khan.
Tôi về xã Ea Tul (huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) vào một dịp ngành văn hóa Đắk Lắk phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức lớp truyền dạy hát kể sử thi (khan) cho lớp trẻ.
(GLO)- Sau 26 sử thi Dăm Giông của dân tộc Bahnar do Nhà xuất bản Khoa học xã hội công bố từ năm 2005 trở lại đây, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Dũng tiếp tục trình làng 2 sử thi mới là “Bia Phu đeo đá” và “Giông nhặt nhẫn của Sut Yang”.
(GLO)- Tôi vừa nhận được điện thoại báo một tin buồn, thảng thốt cả trong giọng người em thân thiết ở làng xa: “Ông Tim mất rồi anh ạ”. Tôi lặng đi hồi lâu. Khi tôi viết những dòng này, nghệ nhân sử thi (hơmon) tài giỏi Đinh Tim (làng Brang Đak Kliết, xã Ya Hội, huyện Đak Pơ) đã về cõi atâu.
Chỉ tính riêng trên địa bàn tỉnh Kon Tum thôi đã có đến trên 100 sử thi Xơ Đăng và trên 60 sử thi Ba Na được phát hiện. Với số lượng kể trên, mọi người mới biết rằng mảnh đất cực Bắc Tây Nguyên này là cả một… “vương quốc“ sử thi!
Nói đến văn hóa Tây Nguyên, người ta nghĩ ngay đến nhà rông, lễ hội cồng chiêng, sử thi... Đó là những di sản văn hóa truyền thống vô cùng đặc sắc và quý báu mà cha ông các dân tộc Tây Nguyên để lại cho con cháu hôm nay và mai sau.
(GLO)- Theo thống kê cách đây nhiều năm, đội ngũ nghệ nhân có thể hát kể sử thi của tỉnh còn khoảng 20 người. Ở xã Ya Hội (huyện Đak Pơ, tỉnh Gia Lai) có 3 nghệ nhân sử thi là Nhưr, Đinh Yie và Đinh Tim, nhưng 1 trong 3 “báu vật nhân văn“ ấy cũng đã theo những cánh hoa pơ lang về trời.
(GLO)- Gần 500 học sinh các trường THPT trên địa bàn TP. Pleiku đã tham gia ngày hội tôn vinh các giá trị di sản văn hóa tại khuôn viên Bảo tàng tỉnh Gia Lai sáng 22-11. Hoạt động độc đáo, hấp dẫn này do Bảo tàng tỉnh tổ chức nhân Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11).
Ngày 24/6, giới nghiên cứu văn hóa, bạn bè và gia đình đã tiễn biệt Giáo sư, Tiến sỹ Khoa học Phan Đăng Nhật - nhà nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam về sử thi.
(GLO)- Thời gian dần đưa những người biết hát kể sử thi (hri-theo cách gọi của người Jrai) về phía bên kia ngọn núi cuộc đời. Cuộc sống bề bộn lo toan cũng cuốn những pho sử thi trôi vào quên lãng. Nếu không kịp thời níu giữ, thế hệ sau sẽ thực sự quên lãng loại hình diễn xướng văn nghệ dân gian độc đáo này.
(GLO)- Với thế hệ trẻ ở làng Châu (xã Chư Krêy, huyện Kông Chro, Gia Lai), nghệ nhân Đinh Rung không khác gì một “vị thần“ bước ra từ sử thi: dũng cảm, gan dạ, đánh giặc giỏi, có trí nhớ siêu việt khi thuộc và hát được những pho sử thi đồ sộ cha ông truyền lại một cách tài tình.
(GLO)- Nổi tiếng với khả năng hát kể hri (sử thi) trời phú, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Mah Kim được xem là “báu vật nhân văn sống“ không chỉ của làng Ghè (xã Ia Dơk) mà của cả huyện Đức Cơ.
Tây Nguyên, chỉ riêng cái tên ấy thôi đã gợi biết bao suy tưởng về một miền không gian đầy huyền thoại. Đời sống tinh thần phong phú của người dân vùng đất bazan tràn ngập nắng gió này luôn khơi tạo cảm hứng cũng như thúc giục lòng người tìm đến.
(GLO)- Trong khuôn khổ các hoạt động tại Festival Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm 2018, tối 1-12, tại Bảo tàng tỉnh Gia Lai đã diễn ra chương trình sinh hoạt văn nghệ dân gian.
(GLO)- Nghệ nhân Y Wang HWing (ở buôn Tría, xã Ea Tul, huyện Cư MGar, tỉnh Đak Lak) đã dành trọn niềm đam mê để sưu tầm hàng ngàn bài kể khan cho đồng bào Ê Đê.
