Nghị định số 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 10-5 quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hình thức tự nguyện, nhằm hình thành một kênh tích lũy dài hạn cho người lao động khi hết tuổi lao động, bên cạnh chế độ BHXH hiện hành.
Theo nghị định, bảo hiểm hưu trí bổ sung được triển khai theo nguyên tắc tự nguyện, nhằm tạo thêm nguồn thu nhập cho người lao động khi hết tuổi lao động, bên cạnh chế độ BHXH hiện hành.
Người tham gia sẽ đóng góp vào quỹ hưu trí bổ sung thông qua chương trình do doanh nghiệp tổ chức. Nguồn đóng góp có thể đến từ người lao động, người sử dụng lao động hoặc cả hai bên theo thỏa thuận.
Khác với BHXH bắt buộc, đây không phải khoản chi trả mặc định từ ngân sách hay cơ quan bảo hiểm, mà là cơ chế tích lũy tài chính dài hạn. Số tiền người lao động nhận được khi về hưu phụ thuộc vào mức đóng góp và kết quả đầu tư của quỹ trong suốt thời gian tham gia.
Việc tham gia được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, thể hiện trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế doanh nghiệp.
Hưu trí bổ sung không phải điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết hay gia hạn hợp đồng; đồng thời không được gắn với khen thưởng, đánh giá thi đua hoặc làm phát sinh phân biệt đối xử.
Sau khi tham gia, mỗi người lao động có tài khoản hưu trí cá nhân để theo dõi toàn bộ số tiền đóng góp và lợi nhuận phát sinh; một người có thể có một hoặc nhiều tài khoản tùy theo chương trình tham gia.
Nguồn tiền của quỹ được đầu tư vào các danh mục pháp luật cho phép như trái phiếu Chính phủ, tiền gửi ngân hàng, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và một số công cụ tài chính khác nhằm gia tăng giá trị tài sản dài hạn.
Để bảo đảm an toàn, tài sản quỹ phải được quản lý tách biệt với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ, đồng thời chịu sự giám sát của ngân hàng và các tổ chức liên quan.
Người lao động không được rút tiền tùy ý trong quá trình tham gia. Việc chi trả chủ yếu thực hiện khi đủ điều kiện nghỉ hưu; ngoài ra có thể giải quyết trước hạn trong một số trường hợp như tử vong, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động theo quy định.
Người tham gia được hưởng toàn bộ phần đóng góp của bản thân cùng lợi nhuận đầu tư tương ứng. Đối với phần đóng góp từ doanh nghiệp, điều kiện hưởng phụ thuộc vào chương trình cụ thể và thỏa thuận giữa các bên. Hình thức chi trả có thể là nhận một lần hoặc định kỳ.
Hiện nay, người lao động sau tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu từ quỹ BHXH theo hình thức bắt buộc hoặc tự nguyện. Tính đến đầu tháng 4, cả nước có hơn 21,55 triệu người tham gia BHXH, tương đương khoảng 45% lực lượng lao động trong độ tuổi.
Cả nước hiện có khoảng 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp với các mức khác nhau, trong đó phần lớn nhận từ 3 đến dưới 10 triệu đồng/tháng.
Bảo hiểm hưu trí bổ sung được kỳ vọng trở thành kênh tích lũy thêm, giúp người lao động chủ động nguồn tài chính khi về già.
Theo D.Thu (NLĐO)
