Cách tính CAFC dựa trên kết quả trung bình của tất cả các mẫu xe con mà một hãng sản xuất và bán ra thị trường. Điều này có nghĩa là, một số mẫu xe có thể tiêu thụ nhiên liệu vượt mức 4,83 lít/100 km, miễn là các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu khác trong danh mục bù lại để đảm bảo tổng mức tiêu thụ của toàn bộ dòng xe đạt chuẩn.
Nếu doanh nghiệp không đạt chuẩn, họ có thể mua tín chỉ bù trừ từ các hãng có mức tiêu thụ thấp hơn, tương tự như cơ chế mua bán tín chỉ carbon. Tuy nhiên, nếu sau ba năm doanh nghiệp không điều chỉnh được, họ sẽ phải tạm ngừng sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu cho đến khi có giải pháp phù hợp.
Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cho rằng mục tiêu tiêu thụ 4,83 lít/100 km là quá khắt khe và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành ôtô. Theo tính toán, khoảng 96% xe chạy xăng và 14% xe hybrid đang có mặt trên thị trường Việt Nam không thể đạt tiêu chuẩn này.
Ví dụ điển hình là mẫu Toyota Wigo, dù có mức tiêu hao thấp nhất trong số các xe động cơ xăng, nhưng cũng chỉ đạt khoảng 4,5 - 5,5 lít/100 km. Ngay cả mẫu sedan bán chạy nhất Vios (phiên bản 1.5E MT) cũng tiêu thụ từ 5,08 - 7,62 lít/100 km, cao hơn so với mức yêu cầu. Trong khi đó, các dòng xe hybrid như Yaris Cross HEV (3,56 - 3,8 lít/100 km) hay Camry HEV (4,11 - 4,4 lít/100 km) lại dễ dàng đáp ứng tiêu chuẩn mới.
VAMA cho rằng, để toàn ngành đạt mục tiêu này, các hãng xe sẽ phải tăng trưởng gần 10 lần lượng xe điện hóa (bao gồm hybrid, plug-in hybrid và xe điện thuần túy) trong vòng 5 năm tới. Đây là một thách thức lớn khi hệ thống hạ tầng trạm sạc còn thiếu, mạng lưới điện chưa đáp ứng đủ, và tâm lý người tiêu dùng vẫn ưa chuộng xe sử dụng động cơ truyền thống.
Để giảm áp lực cho ngành, VAMA đã đề xuất lộ trình linh hoạt hơn: 6,7 lít/100 km vào năm 2027, 6,5 lít vào năm 2028, 6,3 lít vào năm 2029 và 6,0 lít vào năm 2030. Với phương án này, các hãng chỉ cần giảm 34% xe chạy xăng và tăng 366% số lượng xe điện hóa, một mức khả thi hơn nhiều so với yêu cầu ban đầu.
Các chuyên gia nhận định, việc siết chặt tiêu chuẩn tiêu hao nhiên liệu là cần thiết để giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, lộ trình cần phải hợp lý để không gây sốc cho ngành ôtô. Các hãng sản xuất xe hybrid hoặc xe điện có thể dễ dàng thích ứng, nhưng những thương hiệu chỉ kinh doanh xe xăng hay xe sang với động cơ lớn sẽ gặp nhiều khó khăn.
Thị trường ôtô Việt Nam hiện nay rất đa dạng, từ các hãng bán đủ các loại xe ICE, HEV, EV như Toyota, Honda, Hyundai, Kia, Ford… cho đến các thương hiệu chỉ bán xe xăng như Mitsubishi, Isuzu, Jeep, Volkswagen, hoặc chỉ chuyên về xe điện như VinFast, Wuling. Vì vậy, nếu quy định này được áp dụng, có thể dẫn đến sự phân hóa mạnh mẽ trong toàn ngành.
