Chợ vắng, tiểu thương bán ế
Chợ xã Ia Hla được xây dựng tại làng Tai Pêr (xã Ia Hla, huyện Chư Pưh) với diện tích nhà lồng hơn 431 m2. Chợ được phân thành 40 lô và khu vực bán hàng tươi sống có mái che là 24 lô.
Từ tháng 9-2021, chợ xã Ia Hla đi vào hoạt động được chừng 3 tháng thì... bỏ hoang! Đến cuối tháng 9-2024, chính quyền xã thành lập tổ tuyên truyền, vận động tiểu thương vào chợ để kinh doanh và tổ tham mưu, xử lý vi phạm hành chính, lấn chiếm lòng lề đường, hành lang an toàn giao thông làm nơi buôn bán.
Khi đó, một số tiểu thương mới trở lại chợ buôn bán. Tuy nhiên, được một thời gian ngắn, không ít tiểu thương quay về nhà buôn bán, số khác thì chuyển hướng làm ăn.
Ông Rah Lan Hoen-Chủ tịch UBND xã Ia Hla-cho biết: “Hiện nay, có 18 hộ đăng ký kinh doanh một số mặt hàng tại chợ, thường chỉ bán vào buổi sáng.
Xã cũng tích cực vận động người dân ở các xã lân cận như Ia Ko, Ia Hlốp (huyện Chư Sê) vào kinh doanh để hình thành việc mua bán tập trung, với mục tiêu đưa chợ vào hoạt động ổn định, quy củ”.
Trung tâm Thương mại chợ Ia Tô (thôn 3, xã Ia Tô, huyện Ia Grai) được đầu tư theo hình thức xã hội hóa do Công ty TNHH một thành viên Bất động sản hạ tầng Tây Nguyên làm chủ đầu tư và đi vào hoạt động từ cuối tháng 12-2024.
Trung tâm Thương mại chợ Ia Tô có 92 ki ốt, lô, sạp cho thuê. Khu vực nhà lồng có 32 sạp được sắp xếp bán các mặt hàng tươi sống, hàng ăn.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Đào-Tiểu thương kinh doanh hàng tươi sống-chia sẻ: “Chợ có không gian rộng rãi, khang trang, sạch sẽ. Khi vào đây, chúng tôi kỳ vọng sẽ buôn bán đắt hơn. Song trên thực tế, khu vực xã Ia Tô dân cư thưa thớt, chỉ các hộ dân ở quanh khu vực thôn 3 đi mua hàng, còn người dân ở các thôn khác thường quen mua hàng tại các sạp bán dọc tỉnh lộ 664. Do đó, chúng tôi chỉ bán vào đầu giờ sáng, những ai còn hàng thì về bán tại nhà hoặc có người chở xe máy vào trong các làng bán tiếp”.
Còn ông Huỳnh Minh Văn (hộ kinh doanh hàng tươi sống) thì cho hay: “Sau khi bỏ sỉ hàng ở chợ đêm, chợ huyện, tôi tiếp tục chở xe lên đây bán số hàng còn lại. Vì là bán lâu năm nên tôi cũng có một lượng khách quen. Tuy vậy, tôi thấy khi bán ở chợ cũ khách vẫn đông hơn”.
Khó vận động hộ kinh doanh vào chợ
Ông Trần Văn Hải-Nhân viên Ban Quản lý Trung tâm Thương mại chợ Ia Tô-cho biết: Do mới đi vào hoạt động nên hiện chỉ có hơn 30 hộ kinh doanh. Đa số hộ kinh doanh ký hợp đồng dài hạn, chỉ một số ít hộ kinh doanh vãng lai nên Ban Quản lý cũng tạo điều kiện để các hộ vào mua bán. Ban cũng đã phối hợp tuyên truyền, vận động hộ kinh doanh ở xã Ia Yok, Ia Sao vào kinh doanh.
Theo một số hộ kinh doanh, giá thuê tính bình quân 20-36 ngàn đồng/ngày là rất hợp lý. Tuy nhiên, nhiều hộ mua bán bên ngoài, dọc tỉnh lộ 664 cho rằng: Họ vẫn còn e ngại khi vào chợ sẽ ít người mua.
Theo lý giải của các tiểu thương, người kinh doanh không vào chợ là do địa điểm xây dựng không nằm ở khu vực đông dân cư, không thuận tiện cho việc mua bán. Vì vậy, một số hộ có mặt bằng thuận lợi thì đăng ký kinh doanh tại nhà.
Ngoài ra, người dân có thói quen tiện đâu mua đó. Trong khi đó, nhiều tiểu thương vốn quen với cách thức kinh doanh ngồi lòng lề đường, khi được vận động vào chợ thì lại có tâm lý e ngại việc thay đổi sẽ ảnh hưởng đến thu nhập và mất khách.
Mô hình chợ xã tạo ra môi trường thuận lợi cho cả người bán lẫn người mua. Tuy nhiên, nếu chính quyền không thực hiện các biện pháp tuyên truyền hiệu quả lý thì khó thuyết phục được tiểu thương.
Đồng thời, cũng cần thực hiện các đợt tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của việc mua sắm tại chợ. Mặt khác, khuyến khích tiểu thương trong chợ cung cấp đa dạng sản phẩm, hàng hóa nhằm tăng khả năng cạnh tranh với các cửa hàng bên ngoài.
