Ông Phạm Văn Bân (SN 1947, ở thôn Hưng Hà, xã Phú Túc) vẫn còn nhớ rõ thời điểm tháng 2-1985, khi gia đình ông gồm 5 người theo chủ trương của Nhà nước rời quê hương vào Tây Nguyên xây dựng vùng kinh tế mới.
Ông kể: “Vợ chồng tôi mang theo 3 đứa con từ Bắc vào Tây Nguyên đúng thời điểm đang mùa khô, nắng nóng, đất đai khô cằn, thiếu thốn đủ thứ. Nhà cửa khi đó là lều tạm dựng bằng cây rừng, lợp lá cọ, ai có gì dùng nấy. Riêng cái ăn thì thiếu trước hụt sau. Thời gian đầu, tôi đi làm thuê cho người dân địa phương, mỗi ngày đổi được 1 - 2 lon gạo mang về nuôi gia đình”.
Để mưu sinh, mỗi ngày, vợ chồng ông Bân để lại con nhỏ ở nhà rồi chèo đò qua sông Ba tìm đất làm rẫy. Sông Ba khi ấy đầy hiểm nguy với nhiều vụ tai nạn đuối nước xảy ra. Rồi bệnh sốt rét hoành hành. “Tại đây thành lập bệnh viện dã chiến, phải đưa y, bác sĩ từ Thái Bình vào chữa trị cho dân. Thời điểm đó, tôi đã sử dụng thuyền để chở người qua sông đi bệnh viện. Số người bị bệnh sốt rét nhiều lắm!” - ông Bân trầm giọng.
Nhiều người Hưng Hà quyết tâm vượt khó trên vùng đất mới, bắt đầu khai phá từng khoảnh đất để trồng lúa, bắp, mè… gầy dựng cuộc sống. Bước ngoặt đến vào năm 1996, khi cây thuốc lá được đưa vào trồng. Cây thuốc lá thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, mang lại thu nhập ổn định, giúp người dân dần cải thiện cuộc sống.
“Từ khi trồng cây thuốc lá, kinh tế khá lên. Sau vài năm, tôi làm được căn nhà 3 gian vách trát đất, sau này mới làm nhà kiên cố” - ông Bân nhớ lại.
Cùng thời điểm với ông Bân, ông Nguyễn Văn Thoa (SN 1950) cũng theo anh em dòng họ từ huyện Hưng Hà vào Phú Túc lập nghiệp. Ông Thoa kể: “Những ngày đầu, gia đình tôi không có đất sản xuất, nhà cửa thì tạm bợ. Nhờ nỗ lực không ngừng, từ vài sào trồng thuốc lá ban đầu, gia đình dần mở rộng lên vài héc ta, ổn định cuộc sống, xây nhà khang trang, lo cho các con ăn học. Tôi còn cống hiến cho công tác Đảng, Mặt trận ở xã, thôn khi được giao đảm trách các nhiệm vụ quan trọng”.
Theo ông Vũ Văn Thưởng - Trưởng thôn Hưng Hà: Năm 1985 có 132 hộ dân từ huyện Hưng Hà vào lập nghiệp tại vùng đất sau này được đặt tên thôn Hưng Hà như hiện nay. Những năm đầu, điều kiện sinh hoạt và sản xuất vô cùng khó khăn, đất đai khô cằn, cơ sở hạ tầng chưa có khiến không ít hộ phải quay trở về quê cũ hoặc chuyển đi nơi khác tìm kế sinh nhai. Sau nhiều biến động, hiện trong tổng số 219 hộ dân của thôn có 94 hộ quê Hưng Hà (cũ) vẫn gắn bó, sinh sống ổn định tại địa phương.
Theo ông Thưởng, trải qua quá trình khai phá và thích nghi với điều kiện tự nhiên, người dân trong thôn đã từng bước tìm ra hướng sản xuất phù hợp. Hiện nay, thuốc lá vẫn là cây trồng chủ lực của thôn với tổng diện tích khoảng 182 ha. Hơn 70% số hộ trong thôn trồng cây thuốc lá.
Nhiều hộ trong thôn đã mạnh dạn đầu tư lò sấy thuốc lá, máy móc phục vụ sản xuất nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, đời sống người dân ngày càng khấm khá. Nhiều gia đình xây dựng được nhà cửa kiên cố, sắm sửa phương tiện phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Lớp con cháu của những người quê Hưng Hà đi kinh tế mới hôm nay vẫn tiếp tục lập nghiệp trên mảnh đất Phú Túc. Chị Nguyễn Thị Lan (SN 1993) cho biết: “Là thế hệ đi sau, tôi luôn cố gắng làm ăn, phát triển kinh tế để cuộc sống ngày càng ổn định hơn. Hiện gia đình tôi canh tác 3,5 ha thuốc lá, mỗi năm thu khoảng 200 triệu đồng sau khi trừ chi phí”.
Hơn bốn thập kỷ trôi qua, từ những ngày chèo đò qua sông, làm rẫy trong gian khó, cộng đồng người Hưng Hà (cũ) không chỉ tìm được chỗ đứng trên vùng đất mới mà còn góp phần làm nên diện mạo một vùng quê đang từng ngày khởi sắc.
