Rẽ hướng để tìm đúng nghề
Trước khi gắn bó với nghề bếp, anh Lê Phan Ngọc Ửng (36 tuổi, phường Quy Nhơn) từng theo học ngành Điện tử - Viễn thông tại Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (HUTECH), sau đó du học tại London (Vương quốc Anh).
Trong thời gian học tập ở nước ngoài, từ những công việc làm thêm tại các nhà hàng Hồng Kông và Việt Nam, anh dần bén duyên với môi trường ẩm thực.
“Tôi bắt đầu từ vị trí phục vụ rồi xin xuống bếp rửa chén, phụ việc. Nhìn các đầu bếp làm việc, tôi bị cuốn hút bởi không khí và hương vị món ăn, từ đó muốn theo nghề bếp lúc nào không hay” - anh Ửng chia sẻ.
Từ những trải nghiệm ban đầu, anh kiên trì học hỏi, được dạy nghề và gắn bó với nghề bếp từ năm 2014. Kết thúc gần 4 năm du học, trở về nước năm 2017, anh không theo đuổi chuyên ngành đã học mà lựa chọn phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực chế biến món ăn tại các nhà hàng, khách sạn ở Quy Nhơn.
Quá trình làm việc giúp anh từng bước khẳng định năng lực qua nhiều vị trí: Tổ trưởng bếp, giám sát quầy chế biến, đầu bếp chính, bếp phó rồi quản lý bếp kiêm bếp trưởng tại các đơn vị lớn trên địa bàn. Tuy nhiên, sau nhiều năm làm nghề, anh nhận ra cần bổ sung kiến thức bài bản để phát triển bền vững hơn.
“Kinh nghiệm giúp mình làm được việc nhưng để đi xa và thăng tiến thì cần có nền tảng đào tạo chính quy, nhất là về quản lý và chuẩn hóa kỹ năng” - anh nói.
Từ đó, anh quyết định theo học hệ cao đẳng nghề Kỹ thuật chế biến món ăn tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn (niên khóa 2023-2026).
Việc học giúp anh hệ thống lại kiến thức nghề, từ kỹ năng chế biến, trình bày món ăn đến quản lý nhân sự, xây dựng thực đơn, kiểm soát chi phí và quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm.
“Những gì học được ở trường là phần mà trước đây tôi còn thiếu, đặc biệt là các kỹ năng quản lý và chuẩn hóa vận hành bếp” - anh Ửng chia sẻ thêm.
Không chỉ hoàn thành tốt chương trình đào tạo, anh còn tích cực hỗ trợ bạn cùng lớp định hướng nghề nghiệp, tham gia nhiều hoạt động của khoa và trường. Anh tốt nghiệp với kết quả xuất sắc toàn khóa.
Hiện nay, anh là bếp trưởng điều hành tại khách sạn Sala Quy Nhơn Beach, trực tiếp tham gia xây dựng và vận hành bộ phận bếp từ khi khách sạn đi vào hoạt động đầu năm 2025. Với những đóng góp trong công việc, anh được trao danh hiệu “Quản lý xuất sắc nhất năm 2025”.
Không dừng lại ở đó, anh tiếp tục học thêm tiếng Đức để chuẩn bị cho cơ hội làm việc ở nước ngoài. “Tấm bằng cao đẳng không chỉ giúp tôi hoàn thiện nghề mà còn là nền tảng để tự tin bước ra môi trường quốc tế” - anh cho biết.
Học lại để viết tiếp tương lai
Sau khi phải dừng việc học ngành Công nghệ thông tin tại Trường Đại học Quy Nhơn vì hoàn cảnh gia đình, chị Lê Thị Vi (23 tuổi, xã Đề Gi) bước vào thị trường lao động chỉ với tấm bằng THPT, không chuyên môn, không kỹ năng nghề.
Những ngày làm phục vụ tại các quán ăn với thu nhập thấp, công việc vất vả và ít cơ hội phát triển khiến chị sớm nhận ra khoảng trống lớn về nghề nghiệp. “Chỉ khi đi làm, tôi mới hiểu không có bằng cấp, không có kỹ năng thì rất khó có công việc ổn định, càng khó phát triển lâu dài” - chị Vi chia sẻ.
Những trải nghiệm thực tế khiến chị nhận ra muốn thay đổi thì không còn cách nào khác ngoài quay lại học tập, trang bị cho mình một nghề nghiệp rõ ràng.
Nhưng quyết định “học lại” không hề dễ dàng. “Tôi từng rất băn khoăn, thậm chí sợ hãi. Bạn bè cùng tuổi sắp ra trường, còn mình lại bắt đầu từ đầu, học cùng các em nhỏ hơn. Tôi cũng lo mình sẽ bị nhìn khác đi” - chị Vi nhớ lại.
Không chỉ áp lực tâm lý, việc từ bỏ thu nhập hiện có để quay lại giảng đường cũng khiến chị đắn đo. Tuy nhiên, với sự động viên của gia đình và thầy cô, chị quyết định bắt đầu lại. Chị trở thành sinh viên lớp Kế toán doanh nghiệp K18A Khoa Kinh tế tổng hợp, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn.
Đến nay, khi đã là sinh viên năm thứ 2 và chuẩn bị bước vào kỳ thực tập, chị Vi tin lựa chọn của mình là đúng. “Chương trình đào tạo chú trọng thực hành. Được học trên phần mềm, xử lý các tình huống giống như khi đi làm, tôi thấy mình tự tin hơn rất nhiều” - chị Vi chia sẻ.
Không bao giờ muộn để bắt đầu
Điểm chung ở 2 câu chuyện trên là việc quay lại trường nghề đều xuất phát từ nhận thức rõ ràng hơn về con đường nghề nghiệp. Nếu trước đây, giáo dục nghề nghiệp thường bị xem là “lựa chọn thứ 2” thì nay, trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, tư duy ấy đang dần thay đổi. Người học không còn đặt nặng chuyện “học một lần cho cả đời” mà sẵn sàng điều chỉnh, học lại, thậm chí chuyển hướng khi cần thiết.
Tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, không hiếm những hành trình “học lại” để mở ra lối đi mới cho cuộc đời. Chị Lê Thị Yến Nhi (33 tuổi), sau nhiều năm mưu sinh, đã quyết tâm trở lại giảng đường ở tuổi 29, theo học ngành Công nghệ ô tô. Sau khi tốt nghiệp, chị được giữ lại trường và hiện là nữ giảng viên duy nhất của khoa.
Ông Trần Gia Tín (57 tuổi) sau nhiều năm làm giáo viên lại chọn bắt đầu vai trò mới - sinh viên ngành Âm nhạc, như một cách làm mới chính mình. Anh Lê Trọng Phúc (41 tuổi), nhân viên Nhà máy Xử lý nước thải Nhơn Bình (phường Quy Nhơn Đông), vừa làm vừa học cao đẳng Cơ điện tử để đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao...
Thực tế cho thấy, nhiều ngành nghề hiện nay không chỉ đòi hỏi bằng cấp mà còn yêu cầu kỹ năng thực hành, khả năng thích ứng và kinh nghiệm. Đây chính là lợi thế của giáo dục nghề nghiệp - nơi đào tạo gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, chú trọng thực hành và rút ngắn thời gian để người học sớm tham gia thị trường lao động.
Ông Phạm Văn Tường - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn - nhận định: “Với định hướng từ Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị và sự quan tâm của tỉnh, giáo dục nghề nghiệp đang ngày càng linh hoạt, thực chất hơn, giúp người học thích ứng nhanh với thị trường lao động. Học lại không phải là bắt đầu từ con số 0 mà là bước tiến mới dựa trên những trải nghiệm đã có”.
Sự thay đổi trong lựa chọn của người học cho thấy tinh thần học tập suốt đời đang dần được khẳng định. Khi việc “bắt đầu lại” không còn là điều đáng ngại mà trở thành cách chủ động thích ứng, thị trường lao động sẽ có thêm lực lượng nhân lực linh hoạt hơn.
