Tuy nhiên, trước nguy cơ bị quấy nhiễu, săn bắt, việc bảo vệ sinh cảnh và nâng cao ý thức cộng đồng là yếu tố quyết định để giữ chân loài chim hoang dã này.
Từ ngày 13-7 đến nay, đàn cò ốc với hàng trăm con thường xuyên kiếm ăn trên các cánh đồng xóm Thanh Vân Tây (thôn Quảng Vân, xã Tuy Phước). Hình ảnh đàn chim sải cánh giữa đồng ruộng tạo nên khung cảnh thanh bình, đồng thời cho thấy chất lượng môi trường sinh thái nơi đây đang được cải thiện.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của đàn cò cũng thu hút nhiều người đến xem, quay phim, chụp ảnh, thậm chí có trường hợp tìm cách bẫy bắt. Điều này khiến đàn cò bị quấy nhiễu, có nguy cơ rời bỏ nơi kiếm ăn.
Ông Đặng Văn Hội - Trưởng thôn Quảng Vân - cho hay: Ban Nhân dân thôn đã tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không săn bắt, xua đuổi hoặc phá hoại nơi kiếm ăn, nghỉ ngơi của đàn cò; không sử dụng lưới, keo dính và các dụng cụ bẫy chim trái phép.
“Người dân khi phát hiện hành vi bẫy, săn bắt cò cần kịp thời báo cho Ban Nhân dân thôn hoặc cơ quan chức năng để xử lý theo quy định” - ông Hội khuyến cáo.
Không chỉ xuất hiện tại xã Tuy Phước, từ tháng 5-2026 đến nay, đàn cò ốc với hàng trăm con cũng thường xuyên về kiếm ăn trên các cánh đồng thuộc xã Cát Tiến và Tuy Phước Đông.
Chính quyền địa phương đã chủ động tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ đàn cò ốc nhằm góp phần gìn giữ đa dạng sinh học và hệ sinh thái đất ngập nước.
Ông Nguyễn Ngọc Thạch - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cát Tiến - cho hay: Chính quyền địa phương đã ban hành thông báo đề nghị người dân bảo vệ đàn cò ốc; nghiêm cấm các hành vi săn bắt, bẫy nhử, xua đuổi làm ảnh hưởng đến tập tính tự nhiên của chúng, đồng thời không gây xáo trộn, hủy hoại sinh cảnh tại khu vực đàn cò sinh sống, kiếm ăn. Đến nay, xã chưa ghi nhận trường hợp nào tác động làm ảnh hưởng đến môi trường sống của đàn cò.
Theo ông Nguyễn Việt Cường - Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cò ốc (Anastomus oscitans) thuộc họ hạc (Ciconiidae), là loài chim nước đặc trưng của hệ sinh thái đồng ruộng và đất ngập nước ở Việt Nam.
Loài chim này có bộ lông trắng xám, cánh đen, chân dài màu hồng nhạt hoặc xám; đặc điểm dễ nhận biết nhất là chiếc mỏ có khe hở ở giữa khi khép lại, giúp chúng dễ dàng bắt và tách vỏ các loài ốc.
Thức ăn chủ yếu của cò ốc là ốc bươu, cua nhỏ và các loài côn trùng sống ở vùng ngập nước. Với việc tiêu thụ lượng lớn ốc trên đồng ruộng giúp hạn chế sinh vật gây hại cho cây lúa, cò ốc được xem là loài chim có ích đối với sản xuất nông nghiệp.
"Khi gặp cò ốc ngoài tự nhiên, người dân nên quan sát, chụp ảnh từ xa; không xua đuổi, không làm ảnh hưởng đến nơi kiếm ăn và sinh sống của chúng.
Bảo vệ cò ốc cũng là góp phần duy trì cân bằng sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học và gìn giữ hệ sinh thái đất ngập nước - nguồn tài nguyên quý giá đối với nông nghiệp và đời sống cộng đồng”.
Ông NGUYỄN VIỆT CƯỜNG - Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường
Ông Cường cho biết: Những đàn cò ốc xuất hiện trên đồng ruộng không chỉ tạo nên cảnh quan sinh động mà còn phản ánh chất lượng môi trường tự nhiên của khu vực.
Chúng thường lựa chọn những nơi còn dồi dào nguồn thức ăn, hệ sinh thái đất ngập nước tương đối nguyên vẹn và ít bị tác động bởi hoạt động săn bắt để sinh sống, kiếm ăn.
Theo quy định của pháp luật về đa dạng sinh học và lâm nghiệp, các hành vi sử dụng bẫy, lưới, súng hoặc phương tiện khác để săn bắt cò ốc; thu gom trứng, chim non; mua bán, vận chuyển cá thể cò ốc trái phép đều bị xử lý nghiêm.
Tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, tịch thu tang vật, phương tiện hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.
