Theo số liệu Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) công bố, tính đến ngày 18-8-2026, cả nước có 421.861 GPLX hạng D và CE còn thời hạn sử dụng, gồm 220.705 GPLX hạng D và 201.156 GPLX hạng CE.
Trong khi đó, hệ thống đăng ký, quản lý phương tiện ghi nhận 199.267 phương tiện kinh doanh vận tải tương ứng còn niên hạn sử dụng, gồm 152.249 xe đầu kéo và 47.018 xe chở người trên 30 chỗ, xe giường nằm.
Như vậy, số người có GPLX hạng D, CE còn thời hạn cao hơn 2,1 lần số phương tiện tương ứng. Con số này đáng chú ý trong bối cảnh Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam trước đó phản ánh tình trạng thiếu tài xế xe đầu kéo, xe khách trên 30 chỗ và xe giường nằm ngày càng nghiêm trọng.
Theo Hiệp hội, từ tháng 1-2025 đến nay, tại một số địa bàn lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng..., khoảng 25-30% xe đầu kéo của nhiều doanh nghiệp phải nằm bãi vì không tuyển được tài xế. Xe khách trên 30 chỗ, xe giường nằm cũng gặp tình trạng tương tự.
Có bằng nhưng chưa chắc đang hành nghề
Nghịch lý trên trước hết nằm ở sự khác biệt giữa số người có GPLX và số người thực tế tham gia thị trường lao động.
Cục CSGT cũng nhìn nhận, người có GPLX hạng CE, D không nhất thiết đang làm tài xế cho các doanh nghiệp vận tải. Người lao động có thể chuyển nghề, lái loại xe hạng thấp hơn hoặc lựa chọn công việc trong phạm vi nội xã, nội tỉnh nếu không chịu được áp lực của nghề lái xe đường dài.
Theo cơ quan này, thị trường lao động sẽ điều tiết lực lượng tài xế thông qua tiền lương, thưởng, chế độ và chính sách đối với người lao động.
Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng từ năm 2025, một bộ phận tài xế đã chuyển sang lái xe công trình, xe tải hoặc taxi, làm nguồn nhân lực lái xe đầu kéo và xe khách cỡ lớn suy giảm. Việc bổ sung tài xế mới trong một số thời điểm cũng gặp khó khăn.
Mặt khác, 1 phương tiện không đồng nghĩa chỉ cần 1 tài xế. Đối với hoạt động vận tải đường dài, doanh nghiệp phải tổ chức lái xe, thời gian làm việc và nghỉ ngơi phù hợp quy định, nên nhu cầu lao động thực tế có thể lớn hơn số phương tiện đang khai thác.
Nghề lái xe đường dài ngày càng khó hút người trẻ
Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam còn cảnh báo lực lượng tài xế hạng CE, D đang có xu hướng già hóa. Tại nhiều doanh nghiệp, độ tuổi bình quân của tài xế khoảng 45-50 tuổi, trong khi lực lượng kế cận ít.
Áp lực công việc, thời gian xa nhà, trách nhiệm an toàn và chế tài đối với vi phạm giao thông cũng là những yếu tố tác động đến quyết định tiếp tục hành nghề của tài xế.
Tuy nhiên, số liệu của Cục CSGT cho thấy, tính đến ngày 18-8, cả nước có chỉ có 98 trường hợp người có GPLX hạng CE, D bị trừ hết 12 điểm và 240 trường hợp bị tước GPLX có thời hạn.
Theo quy định hiện hành, GPLX các hạng D, CE có thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp. Vì vậy, số liệu 421.861 GPLX phản ánh số giấy phép còn giá trị pháp lý chứ không phải số lao động đang trực tiếp làm nghề lái xe.
