Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp chính thức có hiệu lực từ ngày 15-8-2026.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định cụ thể về việc sử dụng AI trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học.
Theo Điều 10 của Thông tư, việc ứng dụng công nghệ số và AI phải bảo đảm trung thực, khách quan, minh bạch; tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; phản ánh đúng năng lực của người học và kết quả nghiên cứu; bảo đảm khả năng kiểm chứng, giải trình và không làm sai lệch kết quả.
Đáng chú ý, quy định xác định công nghệ số và AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm học thuật của người học, nhà giáo và nhà nghiên cứu.
Như vậy, quy định mới không cấm sinh viên sử dụng ChatGPT, Gemini hay các công cụ AI khác trong học tập. Tuy nhiên, cách sử dụng phải tuân thủ quy định về liêm chính học thuật và quy định cụ thể của cơ sở giáo dục.
Thông tư liệt kê các hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số. Trong đó có việc sử dụng công nghệ, bao gồm AI, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học; sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu.
Sinh viên cũng không được giả mạo, làm sai lệch dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc thông tin học tập; nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay các nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu.
Điều này đồng nghĩa việc sử dụng ChatGPT để hỗ trợ học tập không mặc nhiên bị coi là vi phạm. Ranh giới nằm ở việc AI được dùng như công cụ hỗ trợ hay được sử dụng để gian lận, làm thay nhiệm vụ học tập, đạo văn hoặc khiến sản phẩm không phản ánh đúng năng lực thực tế của người học.
Một điểm sinh viên cần đặc biệt lưu ý là việc công bố sử dụng AI. Thông tư xác định hành vi không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, AI khi có yêu cầu theo quy định nội bộ của cơ sở giáo dục và pháp luật của Nhà nước là hành vi vi phạm liêm chính học thuật.
Thông tư cũng giao cơ sở giáo dục ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, trong đó xác định rõ hành vi vi phạm, biện pháp phòng ngừa, quy trình xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan.
Người học, giảng viên và các bên liên quan phải tuân thủ quy định, trung thực trong hoạt động học thuật, công bố việc sử dụng công nghệ và AI theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm về sản phẩm học tập, giảng dạy và nghiên cứu của mình.
Ngoài ra, hệ thống quản lý học tập của cơ sở giáo dục phải có chức năng hỗ trợ kiểm tra, đánh giá và phòng ngừa gian lận; hỗ trợ công bố, kiểm soát việc sử dụng AI. Việc ứng dụng AI trong đào tạo cũng phải có cơ chế kiểm soát, giám sát và minh bạch.
