Đây là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm công tác quản lý giáo dục thông suốt trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Từng bước bắt nhịp nhiệm vụ mới
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phần lớn xã, phường trên địa bàn tỉnh đã bố trí công chức phụ trách giáo dục. Dù khối lượng công việc lớn, phạm vi quản lý rộng và yêu cầu chuyên môn cao, đội ngũ này đang nỗ lực cập nhật kiến thức, từng bước đáp ứng nhiệm vụ mới.
Có kinh nghiệm 10 năm công tác trong ngành giáo dục, ông Trần Thiện Tài thuận lợi hơn khi đảm nhận công tác quản lý nhà nước về giáo dục tại xã Tuy Phước Đông.
Tuy nhiên, việc thực hiện nhiệm vụ tham mưu cho cả 3 cấp học mầm non, tiểu học và THCS trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi ông liên tục cập nhật văn bản, nắm chắc tình hình cơ sở.
“Xã hiện có 7 trường công lập. Địa bàn rộng, đòi hỏi cán bộ phụ trách giáo dục không chỉ hiểu về chuyên môn quản lý mà còn phải nhanh chóng nắm bắt cơ sở” - ông Tài cho biết.
Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Đông Dương Minh Tân nhận định, giáo dục là lĩnh vực lớn trong hoạt động quản lý của chính quyền cấp xã. Cán bộ từng làm công tác quản lý trong ngành sẽ thuận lợi hơn khi tham mưu, xử lý các vấn đề phù hợp với thực tiễn.
Xã Bàu Cạn có 4 trường công lập với 3.336 học sinh, trong đó, 30% là người dân tộc thiểu số, phần lớn có hoàn cảnh khó khăn. Thực tế này đòi hỏi cán bộ phụ trách giáo dục phải sâu sát, phối hợp với các nhà trường hỗ trợ học sinh.
Đảm nhận nhiệm vụ này, chị KMah Ri Lanh xác định phải chủ động học hỏi, nâng cao năng lực để theo kịp công việc. Từ quản lý mạng lưới trường lớp, cơ sở dữ liệu đến tham mưu thực hiện chính sách học sinh, mỗi nhiệm vụ đều đòi hỏi kiến thức và kỹ năng phù hợp.
“Tôi tích cực tham gia nhiều chương trình tập huấn, đào tạo chuyên sâu, đặc biệt là trong tham mưu, xây dựng kế hoạch và triển khai các nhiệm vụ, chương trình giáo dục” - chị Lanh chia sẻ.
Ông Nguyễn Quang Trung - Chủ tịch UBND xã Bàu Cạn - cho hay: Địa phương nhận thấy những khó khăn, áp lực ban đầu của cán bộ phụ trách giáo dục.
Chúng tôi tạo điều kiện để cán bộ ở lĩnh vực này tham gia các lớp tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Qua đó, từng bước phát huy vai trò tham mưu trong quản lý và định hướng phát triển giáo dục.
Bảo đảm mỗi xã đều có công chức phụ trách giáo dục
Theo Sở GD&ĐT, Gia Lai hiện có 147 cán bộ phụ trách lĩnh vực giáo dục cấp xã. Trong đó, gần 70% có trình độ chuyên môn sư phạm hoặc liên quan đến giáo dục; số còn lại được đào tạo các ngành khác như quản lý đất đai, công tác xã hội, luật, kế toán…
Đáng chú ý, xã Kim Sơn là địa phương duy nhất của tỉnh chưa có người phụ trách công tác quản lý nhà nước về giáo dục. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Thiện lý giải rằng địa phương chưa tuyển được công chức đáp ứng các tiêu chuẩn, yêu cầu về trình độ, năng lực; một số cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội hiện phải kiêm nhiệm công việc này.
“Là xã vùng III có địa bàn rộng với hệ thống trường lớp 3 cấp, địa phương đã rà soát và có kiến nghị được bổ sung nhân sự phù hợp, đảm nhận công tác tham mưu, quản lý giáo dục” - ông Thiện cho hay.
Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Phạm Văn Nam, thực tế này cho thấy yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải kiện toàn đội ngũ cán bộ phụ trách công tác quản lý nhà nước ở xã, phường; không chỉ dừng ở việc bố trí đủ người mà còn phải bảo đảm năng lực thực hiện nhiệm vụ.
Khi phạm vi quản lý giáo dục được đặt trong trách nhiệm của chính quyền cấp xã, công chức phụ trách cần đủ khả năng tham mưu, nắm bắt tình hình trường lớp và phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh tại cơ sở.
“Sở GD&ĐT đã phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương rà soát, đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã phụ trách giáo dục; đồng thời triển khai bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ.
Nội dung bồi dưỡng được xây dựng theo hướng thiết thực, gắn với công việc thực tế tại cơ sở, giúp công chức nâng cao năng lực điều hành, tham mưu và xử lý các vấn đề trong quá trình thực hiện nhiệm vụ” - ông Nam nhấn mạnh.
Tại Chỉ thị số 18/CT-UBND ngày 17-8-2026 về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu mỗi chính quyền cấp xã bắt buộc phải có công chức phụ trách quản lý nhà nước về giáo dục.
Các địa phương phải khẩn trương rà soát đội ngũ, bố trí nhân sự hoặc phương án hỗ trợ phù hợp; tiếp tục bồi dưỡng chuyên sâu, nâng cao tỷ lệ công chức có trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu.
Đặc biệt, chấm dứt hoàn toàn tình trạng “xã trắng” không có người phụ trách giáo dục trong năm 2026, đồng thời bảo đảm đội ngũ được bố trí đủ năng lực tham mưu, thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về giáo dục tại cơ sở.
