(GLO)- Khi cơn mưa dầm rả rích thả từng sợi nước lên mái tranh lộp độp là lúc cả gia đình tôi quây quần bên bếp lửa. Đôi tay má tôi thoăn thoắt nhắc từng chiếc khuôn bánh xèo đổ ra mâm lá chuối. Tiếng “xèo xèo” lại reo lên, loang trong khói bếp, quyện vào mùi dầu hành gia vị, làm cho không gian bếp ngập tràn không khí ấm áp của một gia đình.
Ngày ấy, má thường đổ bánh xèo vào lúc nông nhàn hoặc trời mưa không ra đồng được. Để có một mâm bánh xèo, từ chiều hôm trước, má đã đi xúc tép đồng, ngâm gạo sẵn và ủ giá đậu xanh. Tép đồng có rất nhiều trên các vũng nước kề ruộng hoặc những ao hồ gần nhà, má xúc được về rộng trong thau nước; riêng những con nhỏ thì giã vắt lấy nước để dùng kho nước chấm. Sáng sớm, má phân công chúng tôi ngâm gạo xay bột bằng chiếc cối đá, còn má đào một rổ củ mì và bứt một vài nắm rau thơm nhà trồng.
 |
| Ảnh minh họa. |
Xong các khâu chuẩn bị nguyên liệu, má bắt tay vào đổ bánh. Cạnh má là thau bột nước gạo sền sệt màu vàng của nghệ và màu xanh của hẹ nổi trên mặt. Chén dầu phộng để sẵn và một đoạn tàu chuối đập giập để nhúng dầu thoa lên khuôn. Quanh 2 chiếc khuôn bánh xèo rực hồng trên lò lửa, anh em chúng tôi kê đòn ngồi chờ như đón chờ một bữa tiệc thịnh soạn nhất. Những vá bột đổ vào khuôn reo lên tiếng “xèo”, cùng lúc má thảy những con tép đồng vào rồi bỏ thêm những sợi mì bào từ củ tươi lên trên mặt bánh và một nhúm giá đậu mới nhú nửa lóng tay, đậy vung lại còn nghe tiếng búng mình tanh tách của tép. Má luôn tay làm hết khuôn này sang khuôn bánh khác. Khi bánh chín, má dùng đũa gập bánh lại và đổ ra mâm lót lá chuối để sẵn. Những chiếc bánh nóng, cuộn khói có mùi thơm đặc trưng, vàng, đẹp và xung quanh viền bánh cong lên, giòn rụm. Nhất là những sợi mì được ủ mình trong dầu nên phồng lên vàng ươm.
Nước chấm má làm cũng rất đặc biệt. Từ những hạt đậu phộng nhà trồng để dành dùng quanh năm những khi thiếu thức ăn, má rang lên, giã nhỏ nấu thành bát nước chấm, thêm một ít muối, nước cốt dừa, đường và nước tép. Kho nhỏ lửa để tinh dầu trong đậu nhả ra nổi váng trên mặt.
Trải bánh tráng nhúng, đặt bánh xèo lên, thêm lá rau thơm cuộn lại, chấm vào bát nước đậu đưa vào miệng, tôi cảm nhận thật rõ mùi thơm của vị béo dầu phộng, thơm hương nước cốt dừa, mùi rau thơm và vị ngọt dai của tép, của bánh hòa lẫn vào nước chấm cay the với vài lát ớt. Ngừng lại vài giây để nghe những gia vị của một thức món đặc trưng thấm vào đầu lưỡi khiến ta không ngừng xuýt xoa.
Tôi đã đi qua nhiều vùng miền, cũng bánh xèo tôm thịt, cũng đậu, giá, cũng màu vàng giòn rụm nhưng khi thưởng thức vẫn còn có gì đó thiếu thiếu, có gì đó là lạ. Đối với tôi, chiếc bánh của những ngày ấu thơ không những ngon và ấm áp không khí gia đình vì được ăn cùng ba má, anh em bên bếp lửa nồng ấm yêu thương mà còn là một đặc sản của riêng mình. Vì trong lòng mỗi người đều có một góc riêng để nhớ, để thương và hoài niệm.
AN SINH
