Theo ghi nhận của Báo Thanh Niên trong những ngày đầu tháng 9, nhiều đoàn khách Trung Quốc đến Bảo tàng Quảng Ninh được người Trung Quốc trực tiếp tập hợp, dẫn qua các khu trưng bày và thuyết minh.
Trong khi đó, hướng dẫn viên Việt Nam vẫn có mặt nhưng chủ yếu đứng bên cạnh, không trực tiếp thực hiện phần giới thiệu. Bài báo cũng phản ánh việc chưa ghi nhận cán bộ bảo tàng kiểm tra tư cách những người Trung Quốc đang thuyết minh hoặc kiểm soát nội dung truyền đạt bằng tiếng Trung.
Dù là những đoàn khách khác nhau, hành trình tham quan bên trong bảo tàng có nhiều điểm tương đồng. Khối gỗ được giới thiệu là trầm hương, rắn hổ mang, ngà voi, gấu... liên tục trở thành những điểm dừng được lựa chọn. Nội dung thuyết minh cũng thường xoay quanh công dụng, giá trị hoặc những sản phẩm có thể hình thành từ các loại động, thực vật này.
Trong khi đó, theo lãnh đạo Bảo tàng Quảng Ninh, khu vực trưng bày gấu, rắn hổ mang, tê tê và sò ngọc trai nhằm truyền tải thông tin về công tác bảo tồn, không phải giới thiệu công dụng ngâm rượu, chữa bệnh hoặc lấy mật gấu làm thuốc. Đáng chú ý, tại khu vực trưng bày cọc Bạch Đằng, người thuyết minh tiếp tục nói về trầm hương…
Về pháp lý, khoản 3 Điều 58 Luật Du lịch 2017 quy định hướng dẫn viên phải có thẻ hướng dẫn viên du lịch và đáp ứng các điều kiện hành nghề tương ứng.
Đối với hướng dẫn viên tại điểm, việc hành nghề phải có sự phân công của tổ chức, cá nhân quản lý khu du lịch, điểm du lịch. Điều 59 quy định điều kiện cấp thẻ, trong đó yêu cầu quốc tịch Việt Nam và thường trú tại Việt Nam.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa người có thẻ hướng dẫn viên du lịch, người thuyết minh hỗ trợ ngôn ngữ và người thực tế điều hành hoạt động hướng dẫn.
Việc xác định một người nước ngoài có vi phạm hay không phải căn cứ vào công việc thực tế, tư cách pháp lý và các quy định áp dụng, không chỉ dựa trên quốc tịch.
