Từ thực tiễn đến giải pháp
Tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, hoạt động nghiên cứu, chế tạo thiết bị phục vụ đào tạo được đội ngũ giảng viên duy trì nhiều năm. Nhiều sản phẩm sau khi hoàn thiện đã được đưa vào giảng dạy, phục vụ sinh viên thực hành, đồng thời giúp người học tiếp cận gần hơn với công nghệ trong thực tế.
Một trong những sản phẩm tiêu biểu là Bộ thực hành mạng truyền thông công nghiệp của nhóm tác giả Phan Điền - Mai Văn Quang, giúp sinh viên tiếp cận các chuẩn truyền thông hiện đại, thực hành kết nối, điều khiển thiết bị trong dây chuyền sản xuất.
Theo giảng viên Mai Văn Quang, điểm mới của sản phẩm là thiết bị được số hóa, xây dựng bản mô phỏng trên nền tảng số. Nhờ đó, việc thực hành có thể được hỗ trợ trên môi trường số, không hoàn toàn phụ thuộc vào thiết bị vật lý.
Cũng theo hướng số hóa, nhóm tác giả Phan Điền - Mai Văn Quang xây dựng mô hình Số hóa trạm lưu trữ thông minh ứng dụng trong đào tạo nghề, được tính toán giúp tiết kiệm hơn 400 triệu đồng so với đầu tư thiết bị tương ứng. Trong khi đó, Bàn thực hành lập trình điều khiển, giám sát từ xa của nhóm giảng viên Khoa Điện tử - Tin học ứng dụng internet vạn vật (IoT), cho phép sinh viên thực hành lập trình, điều khiển và giám sát thiết bị từ xa, đồng thời giúp tiết kiệm khoảng 500 triệu đồng chi phí mua sắm thiết bị.
Ở lĩnh vực công nghệ ô tô, nhóm tác giả Nguyễn Đăng Khoa - Võ Tấn Phát - Đặng Trường Văn - Nguyễn Quốc Trưởng nghiên cứu Thiết bị đào tạo điện ô tô tổng hợp. Đại diện nhóm tác giả, giảng viên Võ Tấn Phát chia sẻ: Thiết bị giúp sinh viên thực hành nhiều hệ thống điện ô tô từ cơ bản đến nâng cao; các mô-đun được bố trí ở những vị trí gần tương ứng trên xe thực tế, giúp người học dễ quan sát và thao tác.
Điểm chung là sau quá trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, các thiết bị được đưa trở lại phòng thực hành, trực tiếp phục vụ đào tạo. Hoạt động này cũng được thể hiện qua Hội thi Thiết bị đào tạo tự làm cấp tỉnh năm 2025, với 13 thiết bị của 3 trường cao đẳng tham gia, tăng 2 thiết bị và 1 trường so với năm 2022. Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn giành giải nhất toàn đoàn; trong đó, Bộ thực hành mạng truyền thông công nghiệp và Thiết bị đào tạo điện ô tô tổng hợp cùng đoạt giải nhất.
Từ hội thi, 12 thiết bị có triển vọng được lựa chọn để tiếp tục hoàn thiện, hướng đến nhiều cuộc thi khác. Việc tiếp tục hoàn thiện và đưa sản phẩm vào thực tế đào tạo cũng giúp các sáng kiến được kiểm chứng, phát huy giá trị trong quá trình sử dụng.
Đưa sáng kiến vào sản xuất
Không chỉ trong cơ sở đào tạo, tại các DN, cán bộ kỹ thuật, kỹ sư cũng chủ động nghiên cứu, cải tiến máy móc, dây chuyền sản xuất để giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế.
Tại Công ty TNHH Austfeed Bình Định (sản xuất thức ăn chăn nuôi, ở phường Quy Nhơn Đông), anh Phan Vũ Hiển nghiên cứu bổ sung hệ thống line dẫn nguyên liệu trước trộn để khắc phục tình trạng quá tải cục bộ ở công đoạn cân - trộn. Giải pháp giúp thời gian tải liệu giảm từ hơn 8 phút xuống hơn 6 phút/mẻ; năng suất trộn tăng từ 21 lên 27 tấn/giờ, gần 30%; chi phí sản xuất giảm từ 200 đồng xuống 195 đồng/kg, tương ứng tiết kiệm khoảng 40 triệu đồng/tháng.
Ở lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Giường bệnh nhân đa năng có điều khiển từ xa của nhóm tác giả Trần Công Toại - Bùi Lê Vĩ Chinh - Lê Minh Khả (Trường CĐ Y tế Gia Lai) được nghiên cứu để vừa phục vụ giảng dạy vừa hướng đến sử dụng thực tế tại bệnh viện. Theo giảng viên Lê Minh Khả, thiết bị tích hợp chức năng nâng, hạ, xoay trở bằng điều khiển từ xa, nhằm tạo thuận tiện hơn cho người bệnh và giảm bớt công sức của người chăm sóc.
Từ phòng thực hành đến dây chuyền sản xuất, giá trị của sáng kiến kỹ thuật trước hết được thể hiện ở khả năng giải quyết những vấn đề thực tế. Để đi xa hơn, các sáng kiến còn cần tiếp tục hoàn thiện công nghệ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, bảo hộ sở hữu trí tuệ và mở rộng khả năng ứng dụng, chuyển giao.
Theo ông Nguyễn Hữu Hà - Phó Giám đốc Sở KH&CN, các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 10/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về phát triển KH&CN trên địa bàn tỉnh Gia Lai hướng đến giúp DN từng bước làm chủ công nghệ, chuẩn hóa quy trình, bảo vệ tài sản trí tuệ và mở rộng thị trường, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Nội dung hỗ trợ tập trung vào thuê chuyên gia làm chủ công nghệ, đào tạo nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, chuyển giao công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến, truy xuất nguồn gốc và sở hữu công nghiệp.
Cùng với các chính sách hỗ trợ, hoạt động khuyến khích sáng tạo kỹ thuật tiếp tục được triển khai. Ngày 25-6-2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2710/QĐ-UBND về Thể lệ Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I (2026 - 2027), hướng đến thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật vào sản xuất và đời sống, phục vụ phát triển KT-XH của tỉnh. Đây cũng là hoạt động góp phần thúc đẩy KHCN và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Khi những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn tiếp tục được hoàn thiện, ứng dụng và chuyển giao, giá trị của nghiên cứu sẽ được phát huy rộng hơn trong đào tạo, sản xuất và đời sống.
