Khi nghệ nhân là… YouTuber

(GLO)- Tại buổi phục dựng lễ cúng lúa mùa của dân tộc Jrai ở xã Ia Grai (tỉnh Gia Lai) diễn ra tháng 10-2025, chúng tôi tình cờ gặp 2 nghệ nhân tên tuổi là Puih Blưn (làng Pleiku Roh, phường Diên Hồng) và Puih Dup (làng Blang 3, xã Ia Hrung).

Lần này, họ không diễn tấu hay chỉnh chiêng mà cầm điện thoại thông minh được gắn trên gậy chống rung, ghi hình để đăng tải lên kênh YouTube.

Lưu giữ ký ức cộng đồng

Như một mặc định, YouTuber là nghề của người trẻ, năng động, giỏi “bắt trend” và thạo công nghệ. Song 2 nghệ nhân nói trên đều ở tuổi hơn 45 và họ vẫn có cách theo kịp xu hướng, miễn là có đủ tâm huyết.

Nói về việc “lấn sân” sang lĩnh vực sáng tạo nội dung số, đôi bạn nghệ nhân - YouTuber cho hay, mục tiêu của họ rất giản dị: lưu giữ lại hình ảnh lễ hội truyền thống văn hóa dân tộc bằng những video sinh động.

nghe-nhan-4.jpg
Nghệ nhân Puih Dup khoe một video có nhiều lượt xem trên kênh YouTube của mình. Ảnh: Phương Duyên

Puih Dup là nghệ nhân có tiếng trong lĩnh vực diễn tấu, chỉnh chiêng. Anh hiện là đội trưởng đội cồng chiêng làng Blang 3 với gần 40 thanh thiếu niên.

Còn Puih Blưn cũng là thành viên không thể thiếu của đội cồng chiêng làng Pleiku Roh.

Cả 2 thường xuyên góp mặt tại các sự kiện văn hóa trong và ngoài tỉnh; gần đây nhất là lễ hội cồng chiêng Đông Nam Á tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng vào tháng 12-2025.

Anh Blưn “dấn thân” vào lĩnh vực mới mẻ này từ năm 2020. Anh chọn “Cây nêu TV” là tên kênh YouTube của mình, bởi đây là một biểu tượng văn hóa của Tây Nguyên. Ở đâu có cây nêu, ở đó có cồng chiêng và lễ hội.

Tự học hỏi cách quay, dựng video trên mạng bằng điện thoại thông minh, kênh của Blưn ngày càng phong phú với nhiều video ghi lại khung cảnh rộn rã tại các chương trình “Cồng chiêng cuối tuần” ở Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku); phần phục dựng các nghi thức quan trọng trong cộng đồng như mừng nhà rông mới, mừng lúa mới, cầu sức khỏe; trình diễn xoang, cồng chiêng tại các sự kiện văn hóa; phong tục cưới hỏi, tang ma.

Puih Blưn và Puih Dup thuộc số ít nghệ nhân trên địa bàn tỉnh có kênh YouTube. Chúng tôi có cùng đam mê làm YouTuber nên đi cùng nhau rất nhiều chuyến.

Vào tháng 3 Tây Nguyên, thời điểm nhiều làng tổ chức pơ thi (bỏ mả), có tuần chúng tôi đi với nhau đến 3 - 4 chuyến.

Tuy cả 2 nghệ nhân chưa chuyên nghiệp về kỹ thuật quay, dựng hình ảnh, nhưng họ am hiểu và hết sức tâm huyết với văn hóa Tây Nguyên…” .

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hùng Hoa Lư

Vượt qua thời gian đầu với những video… không ai xem, kênh “Cây nêu TV” dù rất chân phương đã dần thu hút lượng lớn khán giả. Sau 5 năm, kênh đăng tải trên 1.280 video, thu hút trên 8,6 triệu lượt xem.

Nhiều video có lượt xem lớn như: hát dân ca Bahnar của làng Đak Pơ Kao (xã Tơ Tung) với 133 nghìn lượt xem; hát dân ca và hòa tấu nhạc cụ, dân vũ của làng Nhang Lớn (xã Đak Kơ Ning, nay là xã SRó) với 110 nghìn lượt xem.

Nghệ nhân Puih Dup tham gia muộn hơn, từ năm 2022 với kênh YouTube mang tên mình. Dù bận tập luyện cho đội chiêng và nhận lời mời chỉnh chiêng ở các làng xa, song hễ có dịp là anh lại sẵn sàng cùng anh Blưn đi khắp các vùng trong tỉnh để quay video những sinh hoạt văn hóa đặc sắc.

Hiện kênh “Puih Dup” đã đăng tải 309 video với trên 700 nghìn lượt xem. Một số video có lượt xem khá lớn như: lễ pơ thi (bỏ mả), đoàn nghệ nhân xã Ia Ka (nay là xã Ia Phí)...

Một “giấc mơ” khác

Không có nhân vật dẫn chuyện, không dàn dựng hay can thiệp vào bối cảnh mà chỉ đơn thuần là các video được quay dựng đơn giản, có lẽ chỉ trong mơ các kênh của 2 nghệ nhân trên mới trở thành kênh triệu view/ngày. Song trên thực tế, đó cũng không hẳn là giấc mơ của họ.

nghe-nhan-2.jpg
Nghệ nhân Puih Blưn sẵn sàng lên đường đến những nơi có sự kiện văn hóa đặc sắc để quay video đăng trên kênh YouTube. Ảnh: Phương Duyên

Khác với số đông YouTuber, Puih Dup cho hay: Anh thậm chí còn không bật nút kiếm tiền, bởi điều anh mong mỏi chỉ là lưu giữ ký ức cộng đồng, lan tỏa những nét bản sắc văn hóa có nguy cơ mai một của đồng bào Jrai.

Chương trình nào càng đậm tính truyền thống, anh càng dành nhiều dung lượng. Gặp những bài trình diễn cồng chiêng hay, anh quay lại, đăng lên kênh YouTube, rồi chuyển đường link vào nhóm Zalo chung để thanh thiếu niên trong làng học hỏi, tập luyện theo.

Puih Dup kể, có lần anh đăng tải video ghi lại cảnh người làng đánh cồng chiêng tại một đám tang, có người không hiểu phong tục nên vào bình luận rằng sao lại vui trong lúc nên buồn?

Người nghệ nhân hết sức tâm huyết với văn hóa cồng chiêng này lý giải với chúng tôi: Trong phong tục của đồng bào Jrai, đám cưới hay đám tang đều có những âm thanh trầm bổng ấy.

Tiếng cồng chiêng là lời an ủi với linh hồn người đã khuất, là lời nhắc nhớ về những kỷ niệm đã có giữa người còn sống và người vừa nằm xuống khiến họ được khóc cạn.

“Khi khóc hết một lần, người ta sẽ vui hơn lên” - chúng tôi ngỡ ngàng trước triết lý cộng đồng đầy thông tuệ mà anh Puih Dup vừa chia sẻ. Nhờ sự am hiểu như thế, những nghệ nhân là Youtuber đã làm cho văn hóa Jrai được hiểu biết và đón nhận bằng tinh thần tôn trọng sự khác biệt.

nghe-nhan-1.jpg
Nghệ nhân Puih Dup (bìa phải) và nghệ nhân Puih Blưn (thứ 3 từ phải sang) tại buổi phục dựng lễ cúng lúa mùa ở xã Ia Grai. Ảnh: Phương Duyên

Chính vì tâm huyết ấy mà 2 nghệ nhân trên không ngại khó, có khi chạy xe máy vài trăm cây số đi về những vùng xa xôi của tỉnh như Kbang, Kông Chro, Krông Pa... Puih Blưn hồ hởi cho hay anh vừa “lên đời” chiếc điện thoại mới, thẻ nhớ 512 GB để nâng cấp camera và dung lượng.

Anh khẳng định, ở đâu có sự kiện hay thì xa mấy cũng đi, bận mấy cũng gác lại để làm Youtuber “vì lễ hội đâu phải lúc nào cũng có”. Với anh, YouTube là kho lưu trữ kỷ niệm vô giá.

“Chỉ tiếc là trẻ em ít xem cồng chiêng. Người già thì rất thích, nhưng không phải ai cũng có điện thoại thông minh” - Puih Blưn chia sẻ.

Các tin khác

Sôi động Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”

Sôi động Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”

(GLO)- Sáng 27-9, tại khu vực vùng biển Quy Nhơn Nam (từ Công viên Thiếu nhi mở rộng đến Biểu tượng Quy Nhơn - Đô thị Du lịch sạch ASEAN), UBND phường Quy Nhơn Nam (tỉnh Gia Lai) tổ chức Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”.

Pleiku hư ảo mùa sương giăng

Pleiku hư ảo mùa sương giăng

(GLO)- Những ngày cuối tháng 9, khi mùa mưa dần kết thúc, nắng ấm trở lại cũng là lúc những làn sương mỏng bắt đầu giăng trên cao nguyên Pleiku (tỉnh Gia Lai).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Thêm không gian sinh hoạt cộng đồng bên dòng Hà Thanh

Thêm không gian sinh hoạt cộng đồng bên dòng Hà Thanh

(GLO)- Diễn ra trong 2 ngày 18 và 19-9, Lễ hội “Sắc màu Hà Thanh - Rạng rỡ đôi bờ” lần thứ I năm 2026 đã mở ra không gian sinh hoạt cộng đồng mới bên dòng sông Hà Thanh, đồng thời tạo thêm điểm gặp gỡ, giao lưu, kết nối người dân giữa phường Quy Nhơn với Quy Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai).

Những tuyến đường nhộn nhịp trong dịp lễ 2-9 ở Gia Lai

Những tuyến đường nhộn nhịp trong dịp lễ 2-9 ở Gia Lai

(GLO)- Kỳ nghỉ Quốc khánh 2-9 là dịp để người dân, du khách có những hành trình nghỉ ngơi, khám phá dài ngày. Cùng với các điểm đến ven biển và khu vực trung tâm, một số tuyến đường kết nối các điểm tham quan được dự báo sẽ nhộn nhịp hơn thường ngày trong những ngày nghỉ lễ.

6 ngày 5 đêm khám phá “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng”.

6 ngày 5 đêm khám phá “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng”

(GLO)- Giữa không gian xanh mát, chuỗi hoạt động được thiết kế xuyên suốt của Tuần lễ Du lịch Hoài Nhơn Bắc “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng” kỳ vọng tạo thêm sức hút cho cao nguyên La Vuông, đưa nơi đây trở thành điểm hẹn hấp dẫn của du khách trong dịp Quốc khánh 2-9.

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

(GLO)- Những chuyến xe điện 4 bánh đang mang đến một cách khám phá Pleiku chậm rãi và thú vị, khi du khách có thể thong dong ngắm phố phường, cảm nhận nhịp sống và vẻ đẹp phố núi qua từng cung đường. Đặc biệt, hành trình trong chiều mưa càng làm trải nghiệm trở nên thi vị.

Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển” hút khách tham quan

Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển” hút khách tham quan

(GLO)- Hàng ngàn sắc hoa rực rỡ hội tụ bên bờ biển Quy Nhơn, tạo nên không gian trải nghiệm độc đáo tại Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển”. Không chỉ khoe sắc, lễ hội còn đưa những nét văn hóa Tây Nguyên đến gần hơn với người dân và du khách.

Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên 2026: Đa chất liệu, hình thức và ngôn ngữ

Triển lãm Mỹ thuật khu vực V năm 2026: Hội tụ sắc màu sáng tạo

(GLO)- Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026 do tỉnh Gia Lai đăng cai sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 15-8. Đây là dịp tổng kết thành quả sáng tác mỹ thuật của khu vực và mở ra cơ hội giao lưu chuyên môn, thúc đẩy sự phát triển của mỹ thuật địa phương.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Đánh thức tiềm năng du lịch từ văn hóa cà phê

Đánh thức tiềm năng du lịch từ văn hóa cà phê

(GLO)- Từ văn hóa thưởng thức cà phê của người địa phương đến các nông trại hữu cơ, mô hình “Farm to cup”, Gia Lai đang từng bước phát triển văn hóa cà phê thành nền tảng du lịch tái tạo.

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

(GLO)- Cù Lao Xanh được biển cả ưu đãi nguồn hải sản tươi ngon từ những chuyến khai thác ven bờ trong ngày. Từ sản vật của biển, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn mang hương vị riêng, góp thêm sức hấp dẫn để du khách khám phá và lưu giữ những trải nghiệm khó quên.

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

(GLO)- Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 chính thức diễn ra từ ngày 2 đến 5-8 tại phường Quy Nhơn và một số xã, phường trong tỉnh. Các đơn vị tổ chức, các cơ sở lưu trú, khu, điểm du lịch đều sẵn sàng mang đến cho bạn hữu bốn phương trải nghiệm đẹp.

Huyền tích đằng sau những phiến đá lặng im

Huyền tích đằng sau những phiến đá lặng im

(GLO)- Nếu thiên nhiên tạo tác những phiến đá với hình dáng kỳ thú thì con người trao cho đá ký ức và linh hồn. Ở những “miền đất huyền ảo” trên cao nguyên Gia Lai, đằng sau những phiến đá lặng im là bao huyền tích về thần linh, tình yêu, tình thân cùng những lời nguyện cầu được trao truyền.

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

(GLO)- Xung quanh di tích chùa Bà (thôn Nước Mặn, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai), những giếng nước bằng đá ong, gạch cù vẫn lặng lẽ nằm trong sân nhà dân. Mạch nước chưa từng cạn, cũng như ký ức về một thương cảng từng sầm uất bên đầm Thị Nại vẫn âm thầm chảy qua nhiều thế hệ.

Mẹ con cá voi săn mồi gần bờ biển Vũng Bồi.

Mẹ con cá voi săn mồi gần bờ biển Vũng Bồi

(GLO)- Những cú quẫy mình mạnh mẽ, những lần lao lên mặt nước đớp mồi của mẹ con cá voi đã khiến vùng biển Vũng Bồi (xã An Lương, tỉnh Gia Lai) trở nên sôi động trong ngày 6 và 7-7.

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

(GLO)- Để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ, người Jrai có một nghi lễ thiêng liêng gọi là lễ tạ ơn (lễ báo hiếu). Hiện nay, nghi lễ này vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở nhiều cộng đồng Jrai vùng hạ lưu sông Ba với những nghi thức cổ truyền mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

(GLO)- Ẩn mình dưới tán rừng già trên dãy núi Bích Kê, lũy đá cổ Phú Hà (thôn Hòa Tân, xã Phù Mỹ Bắc) lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian. Những bức tường đá phủ rêu bền bỉ trước mưa nắng dường như đang gìn giữ câu chuyện về một vùng đất từng giữ vị trí trọng yếu trong lịch sử.