XUẤT PHÁT TỪ NHỮNG TRĂN TRỞ
NSND Bạch Tuyết thường xuyên đăng tải những sản phẩm âm nhạc trên TikTok, YouTube, đồng thời kết hợp với nhiều nghệ sĩ trẻ như Hoàng Dũng, DTAP… để những dự án mang hơi thở truyền thống nhưng cũng rất hiện đại của mình tiếp cận khán giả. Thành lập kênh TikTok Cô ba Bạch Tuyết, "Cải lương chi bảo" chia sẻ bà muốn chứng minh các bạn trẻ không quay lưng với nghệ thuật truyền thống. "Người trẻ, họ sẽ kiếm cái họ cần. Minh chứng là những dự án của tôi luôn được các bạn khán giả trẻ lưu tâm và yêu thích", NSND Bạch Tuyết cho biết.
NSƯT Như Huỳnh cũng có kênh YouTube tính đến hiện tại có hơn 110.000 lượt theo dõi. Trong đó, nhiều sản phẩm của chị vượt mốc hàng trăm ngàn đến hàng triệu lượt xem, điển hình như tân cổ Hoàng hôn màu tím với 12 triệu lượt xem, tân cổ Biển tình với 1,2 triệu lượt xem, tân cổ Lỡ mối duyên quê với hơn 345.000 lượt xem…
Chia sẻ với PV Thanh Niên, NSƯT Như Huỳnh cho biết ý tưởng đưa cải lương lên nền tảng số xuất phát từ những trăn trở và niềm say mê nghề. Chị bày tỏ: "Nếu nghệ sĩ không chủ động bước đến nơi khán giả đang hiện diện, thì nghệ thuật truyền thống dễ bị tụt lại. Tôi không làm nền tảng số để chạy theo xu hướng mà vì muốn cải lương tiếp tục được sống trong đời sống hiện đại. Khi đăng tải những trích đoạn, bài ca cổ hay hậu trường luyện tập, tôi thấy cải lương vẫn khiến người trẻ xúc động, chỉ cần chúng ta kể câu chuyện ấy theo nhịp sống mới".
Tương tự, NSƯT Võ Minh Lâm cũng có hàng loạt sản phẩm đạt triệu view khi quyết định đưa cải lương đến YouTube. Song song với việc biểu diễn ở sân khấu truyền thống hay trong các chương trình nghệ thuật, hướng đi này cũng giúp anh tiếp cận thêm nhiều khán giả trẻ. "Đây không còn là lựa chọn, mà là bước tiến tất yếu của nghệ thuật. Ở đó, mỗi nghệ sĩ có thể vượt qua ranh giới sân khấu để tiếp cận một lớp khán giả hoàn toàn mới. Điều quan trọng là chúng ta không xem nền tảng số như "đối thủ" của sân khấu, mà như một không gian mở, nơi cải lương tìm được nhịp thở mới, cách kể chuyện mới và cơ hội lan tỏa rộng hơn", NSƯT Võ Minh Lâm chia sẻ.
Trước đó, NSƯT Diệu Hiền cũng lập kênh YouTube riêng, là nơi để chia sẻ những kỷ niệm gắn với sân khấu cải lương và hội ngộ khán giả. Còn NSND Thanh Điền chăm chỉ đăng tải những video về cuộc sống, chia sẻ những trích đoạn biểu diễn của vợ ông - cố NSND Thanh Kim Huệ như nhắc nhớ về một thời vàng son của nữ nghệ sĩ tài hoa.
Ngoài việc thực hiện các trích đoạn đăng tải trên YouTube, TikTok, nhiều nghệ sĩ cải lương chọn kết hợp với những giọng ca trẻ để quảng bá thêm về bộ môn nghệ thuật truyền thống. Không riêng NSND Bạch Tuyết mà NSƯT Võ Minh Lâm cũng gây chú ý khi kết hợp với Minh Sang trong Rực sáng sức trẻ Việt Nam hay NSƯT Thoại Mỹ kết hợp cùng H-Kray trong Phấn hoa màu son, mong muốn cải lương đến gần hơn với người trẻ.
"KHOẢN ĐẦU TƯ CHO VĂN HÓA"
Việc phát triển cải lương trên nền tảng số là cơ hội lớn để nghệ sĩ mở rộng thêm đối tượng khán giả. Đây cũng được xem như trang nhật ký, nơi lưu giữ những sản phẩm tâm huyết. Tuy nhiên, đi kèm với điều kiện thuận lợi, nghệ sĩ cũng đối diện với nhiều thách thức. Trước sự phát triển của nhiều loại hình âm nhạc hiện nay, cải lương cần có sự đổi mới, đầu tư bài bản, dù chỉ là trên nền tảng số.
NSƯT Như Huỳnh thừa nhận so với mức chi phí bỏ ra, nguồn thu vào từ việc làm YouTube không lớn. Trong khi đó, để có một sản phẩm chỉn chu, chị cần có ê kíp quay dựng, thiết bị âm thanh tốt và dành nhiều thời gian để tập luyện. Không bàn đến chuyện vật chất, NSƯT Như Huỳnh cho rằng giá trị nhận lại từ hướng đi này đáng để trân trọng. "Tôi tiếp cận được khán giả mà trước đây sân khấu khó chạm tới, như các bạn học sinh, sinh viên, những người đi làm bận rộn… Họ xem một trích đoạn, một câu vọng cổ, rồi nhắn rằng "lần đầu con nghe cải lương thấy hay quá". Chỉ bấy nhiêu thôi, tôi đã thấy xứng đáng. Tôi xem đây là khoản đầu tư cho văn hóa chứ không phải kinh doanh. Nghệ sĩ sống được trong lòng khán giả mới là "nguồn thu" bền vững nhất", NSƯT Như Huỳnh chia sẻ.
Cũng theo NSƯT Như Huỳnh, sân khấu truyền thống cho chị cảm xúc, kỹ thuật ca diễn và tính kỷ luật với nghề. Do đó, chị nhắc nhở bản thân rằng dù quay bao nhiêu clip hay bao nhiêu lần livestream thì tiếng đàn thật, ánh đèn sân khấu và sự dõi theo của khán giả phía dưới mới là nơi rèn nên một nghệ sĩ đúng nghĩa. Từ quan niệm đó, NSƯT Như Huỳnh cho rằng nền tảng số giúp lan tỏa, còn sân khấu là nơi bồi dưỡng một người nghệ sĩ, nên cần song hành vì thiếu một cũng không trọn vẹn.
Đồng quan điểm, NSƯT Võ Minh Lâm nhận định ngoài tư duy hiện đại, tiếp cận công nghệ thì việc trau dồi giọng hát, học hỏi về kỹ năng trình diễn là điều cần thiết. Theo anh, trên nền tảng số, các giọng ca trẻ cần học cách kể chuyện, xây dựng hình ảnh để lan tỏa hình ảnh đẹp của cải lương đến công chúng. Anh nói: "Dù đứng trước máy quay hay dưới ánh đèn sân khấu, nghệ sĩ vẫn phải giữ đúng tinh thần và hồn cốt của cải lương với sự tinh tế, đặc sắc và vẻ chân thiện mỹ".
Có nhiều cơ hội để thể hiện mình, nghệ sĩ cải lương trẻ cũng phải đối diện với nhiều áp lực. Do đó, dù ở sân khấu truyền thống hay phát triển nghệ thuật trên nền tảng số, những gương mặt trẻ cần giữ "gốc rễ" là sự bài bản thông qua luyện thanh, luyện cách biểu diễn. Nghệ thuật truyền thống không cho phép dễ dãi. Các gương mặt trẻ học cách sử dụng công nghệ, nhưng hãy kể câu chuyện cải lương bằng hình ảnh đẹp, âm thanh tốt, góc nhìn tinh giản mà hiện đại. Ngoài ra, chuyện kiên trì, tử tế với nghề, với từng câu ca, từng vai diễn cũng cần được lưu tâm. Như NSƯT Như Huỳnh chia sẻ: "Tôi tin rằng khi nghệ sĩ trẻ biết kết hợp trái tim truyền thống với tư duy hiện đại, cải lương sẽ tiếp tục sống, tiếp tục lan tỏa theo cách mạnh mẽ và gần gũi hơn xưa".
Thạch Anh
