Định hướng quan trọng nhất trong công tác tuyển sinh thời gian tới là bảo đảm tính ổn định, hạn chế xáo trộn cho thí sinh và các cơ sở giáo dục đại học, trong đó nền tảng vẫn là đảm bảo quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời linh hoạt trong quản lý nhà nước. Đây là nội dung được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân nhấn mạnh tại Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh sáng 20/4.
Theo Thứ trưởng Lê Quân, trong quy mô tuyển sinh hiện nay, khối ngành khoa học kỹ thuật và khoa học sức khỏe mới chiếm khoảng 30%, còn thấp so với nhu cầu phát triển và xu hướng của nhiều quốc gia trong khu vực. Việc cho phép mở ngành và xác định chỉ tiêu linh hoạt hơn đối với các ngành mũi nhọn, ngành chiến lược mà đất nước đang cần sẽ tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo tập trung nguồn lực, mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo.
Từ các yêu cầu trên, Thứ trưởng Lê Quân lưu ý, các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động xây dựng lộ trình chuẩn bị, tránh bị động khi các quy định mới về xác định chỉ tiêu tuyển sinh, trong đó có điều chỉnh yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên được áp dụng trong thời gian tới.
Theo quy chế, hai nội dung mới quan trọng được áp dụng trong công tác tuyển sinh năm 2026 đó là xác định nguồn tuyển và quy định về xét tuyển. Theo đó, để đăng ký xét tuyển đại học, thí sinh phải có tổng điểm ba môn trong tổ hợp đạt tối thiểu 15 điểm; riêng các ngành đào tạo giáo viên, pháp luật và sức khỏe áp dụng ngưỡng đầu vào riêng theo quy định của Bộ.
Với phương thức xét học bạ sẽ xét kết quả học tập của cả ba năm trung học phổ thông thay vì một số học kỳ. Năm nay, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như những năm trước.
Về quy định xét tuyển, chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ hoặc điểm thưởng theo bảng quy đổi 5 mức chênh lệch. Bên cạnh đó, tổng điểm cộng không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển; ưu tiên khu vực được xác định dựa trên nơi học trung học phổ thông của thí sinh.
Theo kế hoạch dự kiến, từ ngày 2 đến 14/7, thí sinh chính thức đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống. Các cơ sở đào tạo công bố kết quả xét tuyển vào ngày 10/8. Cũng như các năm trước, toàn bộ phương thức và nguyện vọng xét tuyển đều phải đăng ký và được xử lý trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, giai đoạn 2022-2025, tuyển sinh đại học, cao đẳng Việt Nam ghi nhận xu hướng tăng trưởng liên tục cả về quy mô chỉ tiêu lẫn số thí sinh nhập học. Riêng năm 2025, tổng chỉ tiêu tuyển sinh đại học, cao đẳng là 759.430, số thí sinh nhập học lên tới 681.688, tương đương 90% so với chỉ tiêu và 59% số thí sinh dự thi tốt nghiệp Trung học phổ thông - mức cao nhất trong 4 năm qua.
Bức tranh tuyển sinh năm 2025 theo nhóm ngành đào tạo cho thấy xu hướng lựa chọn ngành nghề của thí sinh ngày càng gắn chặt với nhu cầu nhân lực và sự chuyển dịch của nền kinh tế. Nhóm ngành thu hút đông người học nhất vẫn là Kinh doanh và quản lý.
Bên cạnh đó, các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, kỹ thuật, máy tính và công nghệ thông tin tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu, phản ánh nhu cầu lớn về nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ chuyển đổi số.
Đáng chú ý, 44 ngành đào tạo thuộc nhóm công nghệ chiến lược đã tuyển sinh hơn 150.400 thí sinh. Dự kiến từ năm 2026, thí sinh thuộc top 30% có điểm cao ở các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh và trúng tuyển vào nhóm ngành công nghệ chiến lược sẽ được xem xét cấp học bổng STEM. Chính sách này nhằm thu hút học sinh giỏi vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Từ các chính sách đã triển khai trong thực tiễn, ngành đào tạo giáo viên cũng ghi nhận việc tăng mạnh về điểm chuẩn, số lượng đăng ký xét tuyển và tỷ lệ nhập học trong năm 2025.
Bên cạnh kết quả tích cực, công tác tuyển sinh năm 2025 vẫn còn một số hạn chế như sai sót trong xác nhận ưu tiên khu vực, đối tượng; một số thí sinh không đăng ký xét tuyển đúng thời gian; nhiều phương thức xét tuyển kém hiệu quả, ít thí sinh đăng ký; nhiều cơ sở đào tạo chưa phân tích tương quan, đánh giá đối sánh kết quả học tập của sinh viên theo các phương thức xét tuyển./.
Theo Thu Hoài (TTXVN/Vietnam+)
