Thời gian qua, tỉnh Gia Lai kêu gọi đầu tư hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối với tổng vốn lên tới hàng chục tỷ USD, hướng tới mục tiêu đưa Gia Lai trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư năng lượng sạch tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Từ lâu, Gia Lai được biết đến là một trong những địa phương có thế mạnh về nông nghiệp và cây công nghiệp của Tây Nguyên. Cà phê, cao su, hồ tiêu là những sản phẩm đã góp phần tạo dựng vị thế vững chắc của tỉnh trên bản đồ kinh tế cả nước.
Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và chuyển đổi năng lượng ngày càng trở nên cấp thiết, năng lượng tái tạo đang mở ra một không gian phát triển mới cho địa phương.
Với diện tích rộng lớn, cường độ bức xạ mặt trời cao, số giờ nắng đạt từ 2.200-2.500 giờ mỗi năm, tiềm năng gió dồi dào với tốc độ ổn định 6-6,5 m/giây cùng hệ thống thủy điện được đầu tư trong nhiều năm qua, Gia Lai sở hữu những lợi thế mà không nhiều địa phương có được.
Nếu được khai thác hiệu quả, đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp tỉnh đa dạng hóa cơ cấu kinh tế, tăng nguồn thu ngân sách, tạo thêm việc làm và góp phần ổn định đời sống người dân.
Nhìn rộng hơn, sự phát triển của năng lượng tái tạo còn tạo ra sức lan tỏa đối với nhiều lĩnh vực khác. Hạ tầng giao thông và hạ tầng truyền tải điện được đầu tư đồng bộ sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư. Các ngành dịch vụ, thương mại, xây dựng, logistics cũng có thêm dư địa để phát triển. Đó là những giá trị gia tăng mà các dự án năng lượng mang lại, vượt ra ngoài phạm vi sản xuất điện đơn thuần.
Tuy nhiên, tiềm năng lớn không đồng nghĩa với thành công dễ dàng. Những bài học từ quá trình phát triển ồ ạt các dự án điện mặt trời tại nhiều địa phương trong cả nước hơn 1 thập niên trước cho thấy nhiều bất cập như: khó khăn trong giải tỏa công suất, hạ tầng truyền tải không theo kịp tốc độ phát triển nguồn điện, cùng những vấn đề phát sinh liên quan đến sử dụng đất, môi trường và sinh kế của người dân.
Điều đáng quan tâm không chỉ là số lượng dự án năng lượng tái tạo được cấp phép, mà quan trọng hơn là làn sóng đầu tư này sẽ mang lại điều gì cho sự phát triển lâu dài của tỉnh.
Vì vậy, cùng với việc đón nhận dòng vốn mới, Gia Lai cần đặc biệt chú trọng đến chất lượng quy hoạch và hiệu quả phát triển bền vững. Mỗi dự án được triển khai không chỉ phải đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật và môi trường, mà còn cần hài hòa với chiến lược phát triển chung của địa phương.
Bởi thành công thực sự của 1 dự án năng lượng không chỉ được đo bằng sản lượng điện tạo ra hay quy mô vốn đầu tư được giải ngân, mà còn ở khả năng tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện hạ tầng và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư nơi dự án triển khai.
Trong xu thế chuyển đổi năng lượng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, Gia Lai đang đứng trước cơ hội phát triển mà không phải địa phương nào cũng có được. Nhưng cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực khi được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, bền vững và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Các dự án năng lượng tái tạo được cấp phép hôm nay có thể trở thành bước khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới của Gia Lai. Điều quan trọng là địa phương không chỉ hướng tới mục tiêu gia tăng số lượng dự án, mà còn phải hướng đến mục tiêu lớn hơn: Xây dựng Gia Lai trở thành trung tâm năng lượng xanh gắn với tăng trưởng bền vững, nâng cao đời sống người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài trong những năm tới.
