Dữ liệu sản xuất: Chìa khóa nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản

(GLO)- Khi thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển bền vững, mỗi sản phẩm có “hồ sơ số” về vùng trồng và quy trình canh tác sẽ giúp chuỗi sản xuất minh bạch, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Ứng dụng công nghệ để làm chủ dữ liệu sản xuất

Hơn 15 năm tham gia liên kết sản xuất chanh dây với Công ty CP Nafoods Tây Nguyên (phường An Phú), anh Trần Văn Hà (phường An Phú) nhận thấy hiệu quả mang lại ngày càng rõ nét. Sản phẩm chanh dây của gia đình đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính ở châu Âu, nhất là từ khi được DN hướng dẫn thực hiện truy xuất nguồn gốc vào năm 2022.

nong-san-2.jpg
Nhiều nông dân từng bước chuyển từ tư duy sản xuất truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tiêu chuẩn và công nghệ. Ảnh: Vũ Thảo

Anh Hà chia sẻ: “Không còn làm theo kinh nghiệm, tôi từng bước làm quen với phương thức ứng dụng công nghệ vào sản xuất như quản lý bằng dữ liệu số từ ghi chép nhật ký sản xuất, cập nhật thông tin vùng trồng, theo dõi quá trình chăm sóc cây trồng trên điện thoại”.

Tương tự, gia đình ông Dương Xuân Dục (thôn Lập Thành, xã Ia Hrung) có 2 ha cà phê liên kết sản xuất với Nestlé Việt Nam. Tham gia chương trình liên kết, gia đình được hướng dẫn kỹ thuật canh tác bền vững, ghi chép nhật ký sản xuất và truy xuất nguồn gốc.

Nhờ đó, chất lượng cà phê nâng lên, chi phí được kiểm soát và đầu ra ổn định. “Ban đầu, tôi cũng bỡ ngỡ, nhưng khi quen rồi mới thấy rất thuận tiện. Mọi thông tin đều được lưu lại đầy đủ, giúp mình sản xuất đúng quy trình và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc” - ông Dục nói.

Từ việc chủ động ứng dụng công nghệ đến tham gia các chuỗi liên kết với DN, người nông dân đang từng bước chuyển từ tư duy sản xuất truyền thống sang tư duy quản trị dựa trên dữ liệu, tiêu chuẩn và công nghệ. Đây chính là những yếu tố cốt lõi để hình thành đội ngũ nông dân số.

Dữ liệu trở thành lợi thế cạnh tranh

Ông Thái Như Hiệp - Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp (phường An Phú) cho rằng: Lợi thế cạnh tranh của nông sản Việt trong giai đoạn mới không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở dữ liệu minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và vùng nguyên liệu được chuẩn hóa.

Gần 20 năm qua, DN đầu tư xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, phát triển vùng nguyên liệu bền vững, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe như quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Tổng Giám đốc Công ty CP Nafoods Group - cho biết: ruy xuất nguồn gốc không còn là yêu cầu mang tính đối phó để đáp ứng quy định của thị trường mà đã trở thành công cụ quản trị vùng nguyên liệu. Hiện Nafoods thí điểm số hóa vùng nguyên liệu chanh dây tại Gia Lai với sự tham gia của 3 HTX, DN liên kết cùng 150 hộ dân. Dữ liệu về vùng trồng, quy trình chăm sóc, sử dụng vật tư và thu hoạch đều được cập nhật trên nền tảng số.

nong-san-3.jpg
Liên kết sản xuất góp phần phát triển bền vững ngành hàng cà phê. Ảnh: Vũ Thảo

Theo ông Hùng, khi dữ liệu được số hóa, DN có thể quản lý chất lượng đồng bộ, còn nông dân theo dõi quá trình sinh trưởng của cây trồng, nhận cảnh báo sâu bệnh và hướng dẫn kỹ thuật ngay trên điện thoại thông minh. Mô hình này giống như một “bệnh viện ảo” dành cho cây trồng, góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế rủi ro.

Với gần 977 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp và 9 vùng nguyên liệu cây trồng chủ lực (cà phê, hồ tiêu, điều, cao su, mía, mì, sầu riêng, chuối, chanh dây), Gia Lai có nhiều điều kiện để xây dựng các vùng sản xuất minh bạch, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Mỗi lô hàng xuất khẩu không chỉ có nông sản mà còn có dữ liệu về vùng trồng, quy trình sản xuất và thu hoạch. Điều đó đồng nghĩa người nông dân phải tạo ra cả dữ liệu cho sản phẩm của mình.

Để đáp ứng yêu cầu đó, theo Kế hoạch số 272/KH-UBND của UBND tỉnh về đào tạo nghề nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, Gia Lai đặt mục tiêu đào tạo khoảng 12.500 lao động nông thôn học nghề nông nghiệp; khoảng 1.500 lao động để hình thành đội ngũ nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và cán bộ quản trị HTX hiện đại; phấn đấu trên 70% nông dân sau đào tạo tham gia liên kết chuỗi giá trị hoặc ứng dụng công nghệ số.

Ngoài kỹ thuật canh tác, người nông dân còn được trang bị kỹ năng quản lý dữ liệu sản xuất, nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, quản trị HTX, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là điều kiện để nông sản Gia Lai đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản…

Các tin khác

gia-lai-huong-dan-ngu-dan-khai-thac-hai-san-an-toan-hieu-qua

Gia Lai tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản an toàn, hiệu quả

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.

tau-ca-gia-lai-chu-dong-thich-ung-thoi-tiet-nang-cao-hieu-qua-khai-thac

Chủ động thích ứng thời tiết, nâng cao hiệu quả khai thác hải sản

(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.

Nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

Gia Lai đầu tư nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

(GLO)- Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, chiếm phần lớn diện tích rừng keo của thế giới. Thế nhưng khoảng 80% sản lượng gỗ keo vẫn được đưa vào sản xuất dăm gỗ và viên nén, đặt ra bài toán chuyển từ bán nguyên liệu giá trị thấp sang chế biến sâu, tạo giá trị cao hơn.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi

(GLO)- Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định - cho biết: Qua kiểm tra, đơn vị xác định 7 hồ chứa nước cần nạo vét để khôi phục dung tích trữ nước, bảo đảm khả năng điều tiết, nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

(GLO)- Bám sát định hướng sản xuất của tỉnh Gia Lai và các địa phương trong khu vực, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (phường Quy Nhơn Nam) tập trung chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng tốt.

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

(GLO)- Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Gia Lai đang phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

(GLO)- Sau khi hợp nhất các đơn vị chủ rừng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh trồng rừng tập trung, rừng thay thế và cây phân tán tại khu vực phía Tây, phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026, góp phần nâng cao độ che phủ rừng.

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.