Ðây được xem là cơ hội để địa phương mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời nâng cao giá trị các sản phẩm nông nghiệp chủ lực.
Thời gian qua, hoạt động xuất khẩu của DN Gia Lai sang các thị trường có đông người Hồi giáo đã ghi nhận những tín hiệu tích cực. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường Đông Nam Á, Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á đạt hơn 42 triệu USD. Dù còn khiêm tốn so với quy mô của thị trường Halal toàn cầu, kết quả này cho thấy dư địa tăng trưởng còn rất lớn.
Khai thác chưa xứng tiềm năng
Gia Lai hiện có nhiều sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường Halal như cà phê, hồ tiêu, chanh dây, điều, rau quả và các sản phẩm chế biến từ nông sản. Đây đều là những mặt hàng có lợi thế cạnh tranh, nguồn nguyên liệu dồi dào và đáp ứng xu hướng tiêu dùng các sản phẩm chất lượng, an toàn, có nguồn gốc tự nhiên đang gia tăng tại nhiều quốc gia Hồi giáo.
Ông Võ Thành Tuân - Giám đốc Công ty TNHH Nhất Nông Gia Lai (xã Chư Pưh) cho hay, qua một số chương trình xúc tiến thương mại, DN đã có cơ hội tiếp cận khách hàng tại Dubai, Indonesia và Ấn Độ để tìm hiểu nhu cầu thị trường. Các tiêu chuẩn đối với thực phẩm chế biến, thảo mộc - dược liệu chế biến thực chất không quá khắt khe.
Điều quan trọng nhất là sản phẩm phải đáp ứng các tiêu chuẩn Halal. Nếu được đầu tư bài bản về chế biến sâu, xây dựng chứng nhận Halal và phát triển thương hiệu, DN của Gia Lai sẽ có nhiều cơ hội mở rộng xuất khẩu.
Theo ông Nguyễn Đình Kha - Phó Giám đốc Sở Công Thương, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là yêu cầu quan trọng. Bên cạnh các thị trường truyền thống, Halal đang trở thành một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh và tiềm năng hàng đầu thế giới với quy mô tiêu dùng rất lớn.
Trong những năm qua, nhiều mặt hàng chủ lực của tỉnh như cà phê, mì và sản phẩm từ mì, dược phẩm, thủy sản, sản phẩm gỗ, dệt may, cùng một số mặt hàng công nghiệp đã từng bước tiếp cận các thị trường này.
Tuy nhiên, tiềm năng vẫn chưa được khai thác tương xứng. Một trong những rào cản lớn hiện nay là số lượng DN đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và sở hữu chứng nhận Halal còn hạn chế. Trong khi đó, nhiều quốc gia Hồi giáo vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung lương thực, thực phẩm nhập khẩu, mở ra dư địa lớn cho các DN nếu đáp ứng được các yêu cầu của thị trường.
Xây dựng chiến lược để chinh phục thị trường Halal
Theo các chuyên gia, phát triển thị trường Halal không chỉ góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Điều quan trọng là DN cần đầu tư hoàn thiện quy trình sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường Halal và xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường một cách bài bản.
Ông Nguyễn Đình Kha cho biết, để khai thác hiệu quả thị trường Halal, DN cần chủ động tìm hiểu các tiêu chuẩn, quy trình chứng nhận, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm cũng như đặc điểm văn hóa và phương thức tiếp cận của từng quốc gia.
Về phía cơ quan quản lý, Sở Công Thương sẽ tiếp tục cung cấp thông tin chuyên sâu về thị trường Halal; tạo điều kiện để DN, HTX và cơ sở sản xuất tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn, quy định và yêu cầu của thị trường, từ đó xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh phù hợp. Đồng thời, ngành công thương sẽ tiếp tục hỗ trợ DN trong xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, đào tạo, tập huấn và tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế.
Theo ông Trần Văn Tân Cương - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Halal Quốc gia Việt Nam, để thâm nhập sâu vào các thị trường Hồi giáo, DN không chỉ đáp ứng yêu cầu về chất lượng sản phẩm mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định đối với toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, bảo quản và vận chuyển theo tiêu chuẩn Halal.
Cũng theo ông Cương, chứng nhận Halal không đơn thuần là một “tấm vé thông hành” để xuất khẩu mà còn là cam kết về quy trình sản xuất an toàn, minh bạch và phù hợp với văn hóa tiêu dùng của người Hồi giáo. Nếu được chuẩn bị bài bản và có sự hỗ trợ chuyên môn phù hợp, việc đạt chứng nhận Halal hoàn toàn khả thi đối với các DN địa phương.
Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống logistics đạt chuẩn Halal là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Hiện Việt Nam đang từng bước hình thành các kho bãi, trung tâm chiếu xạ và chuỗi cung ứng đáp ứng tiêu chuẩn Halal. Khi hạ tầng này được hoàn thiện, DN Gia Lai sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Cương cho rằng, để tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường Halal, cần có sự đồng hành của các cơ quan quản lý trong công tác cung cấp thông tin, đào tạo, tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ chứng nhận và xúc tiến thương mại. Khi đó, thị trường Halal sẽ trở thành động lực mới thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao giá trị nông sản và mở ra không gian phát triển bền vững cho ngành Nông nghiệp Gia Lai.
