Khi màn sương còn phủ trắng mặt hồ Sê San, ánh đèn từ những chiếc thuyền nhỏ loang loáng trên mặt nước cũng là lúc người dân làng Dăng tất bật thu lưới sau một đêm đánh bắt cá.
Sông Sê San sau khi được ngăn dòng bởi Thủy điện Sê San 4 đã hình thành vùng hồ rộng lớn. Trên mặt nước mênh mông ấy, nhiều hộ dân từ các tỉnh Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp… đã chọn neo đậu cuộc đời mình. Những căn nhà nổi quần tụ thành làng chài nhỏ, nơi người dân ngày ngày sống nhờ nguồn lợi thủy sản từ lòng hồ.
Rời quê hương Đồng Tháp hơn chục năm trước, bà Võ Thị Quýt (SN 1975) cùng gia đình đến đây lập nghiệp. Cuộc sống của bà gắn với những con nước lên xuống và những chuyến thuyền ra hồ mỗi ngày.
“Lúc mới đến, cá cơm đánh bắt được chủ yếu đem bán tươi hoặc phơi khô. Khoảng năm 2020, bà con thử đem cá cơm đã tẩm gia vị rải đều lên bánh tráng rồi mang đi phơi. Không ngờ khi nướng bánh lên lại thơm ngon, được nhiều người thích nên dần dần ai cũng làm” - bà Quýt kể.
Để có được những chiếc bánh tráng cá cơm thơm ngon, công việc bắt đầu từ rất sớm. Khoảng 4 giờ chiều, các hộ dân chèo thuyền ra điểm đặt lưới cách nhà vài trăm mét. Khoảng 3 giờ sáng hôm sau, khi mặt hồ còn chìm trong sương lạnh, họ lại bật đèn thu lưới. Cá cơm sau khi đưa vào bờ được rửa sạch rồi trộn cùng tỏi, hành, ớt, muối và một số gia vị khác.
Bà Quýt cho hay: “Công đoạn trộn phải thật nhẹ tay để cá không bị nát. Bánh tráng ngon còn phụ thuộc nhiều vào nắng. Cá vừa ướp xong và phết lên bánh tráng là phải tranh thủ phơi ngay từ sáng sớm, thường là 6 giờ sáng. Cần một đến hai ngày nắng đẹp thì bánh mới khô đều, giữ được vị thơm ngọt của cá”.
Gần 30 năm gắn bó với nghề chài lưới trên lòng hồ, ông Nguyễn Duy Khanh (SN 1979) hiểu rõ sự đổi thay của nơi đây. Ông Khanh cho biết: Từ khi có bánh tráng cá cơm, nhiều du khách ghé lòng hồ Sê San thấy lạ miệng nên mua về làm quà. Dần dần, sản phẩm được nhiều người biết đến hơn.
“Giờ nhiều khách ở xa cũng đặt mua. Bánh tráng cá cơm đã trở thành món đặc sản riêng của làng chài” - ông vui vẻ nói.
Theo ông Khanh, trung bình 1 kg cá cơm tươi làm được khoảng 7 chiếc bánh tráng. Sau khi phơi khô, bánh được đóng gói cẩn thận để bán cho thương lái với giá khoảng 5.000 đồng/chiếc.
Là một trong những hộ làm bánh tráng cá cơm nhiều nhất của làng chài, ông Trương Quốc Khánh (SN 1973) cho biết: “Mỗi ngày, gia đình tôi có thể làm từ 300-700 chiếc bánh, tùy lượng cá đánh bắt được và thời tiết. Mùa nắng, bánh khô nhanh, sản lượng cao hơn. Những ngày mưa kéo dài, mình phải tạm ngưng sản xuất”.
Giữa mênh mang sóng nước, từ chỗ chỉ là món ăn dân dã, những chiếc bánh tráng cá cơm đã vươn ra khắp muôn nơi. Có lẽ không phải chỉ vì thơm ngon, đậm đà, lạ miệng mà ở đó còn kết tinh những dãi dầu mưa nắng mưu sinh của bà con làng chài.
