Virus Nipah là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Virus này cũng có khả năng lây từ người sang người, đặc biệt trong quá trình chăm sóc, điều trị, nếu không bảo đảm kiểm soát nhiễm khuẩn.
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỷ lệ tử vong được ghi nhận dao động 40-75%, hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Virus này lần đầu tiên được ghi nhận trong đợt dịch tại Malaysia năm 1998, sau đó xuất hiện rải rác ở một số quốc gia Nam Á và Đông Nam Á, trong đó có Ấn Độ.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27-12-2025 đến 26-1-2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tăng cường công tác phòng - chống dịch bệnh.
Cùng với đó, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Bộ Y tế cũng yêu cầu thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình dịch bệnh trên thế giới; đẩy mạnh công tác truyền thông để người dân không hoang mang, lo lắng, đồng thời thực hiện đúng các biện pháp phòng bệnh.
Việc phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm được nhấn mạnh là yêu cầu then chốt.
Bên cạnh đó, các cơ sở y tế phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc kiểm soát nhiễm khuẩn; thực hiện cách ly nghiêm ngặt đối với tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc vi rút Nipah tại cơ sở điều trị.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
2. Tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch. Nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh. Cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
