'4 không' khi sơ cứu người bị đột quỵ

Đột quỵ não (còn gọi là tai biến mạch máu não) là tình trạng thiếu máu đột ngột đến một phần não, làm cho các tế bào não thiếu ô xy và chết, gây nên các rối loạn vận động, nhận thức, ngôn ngữ, thị giác.
TS Nguyễn Anh Tuấn (bìa phải) tư vấn về dự phòng tai biến mạch máu não - Ảnh: Thảo Chi
TS Nguyễn Anh Tuấn (bìa phải) tư vấn về dự phòng tai biến mạch máu não - Ảnh: Thảo Chi
TS Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng khoa Nội - Hồi sức thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), cho biết sự gián đoạn của quá trình cung cấp máu và ô xy lên não có thể do tắc mạch, huyết khối động mạch não hoặc vỡ mạch máu não. Nguyên nhân gây tai biến mạch máu não có thể do mắc các bệnh như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, mỡ máu… nhưng không được kiểm soát tốt. Bên cạnh đó, những thói quen có hại như hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, lười vận động, chế độ ăn nhiều chất béo... cũng là những yếu tố nguy cơ gây nên đột quy.
Bác sĩ Anh Tuấn lưu ý về một số sai lầm cần tránh khi sơ cứu người đột quỵ. Theo đó, có “4 không” như sau: 1/ Không được tự ý điều trị cho người bệnh dù chỉ là bấm huyệt, châm cứu, đánh gió hay chích nặn máu vì những động tác này có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh và làm mất thời gian vàng điều trị. 2/ Không cho người bệnh ăn uống và đề phòng nôn trào ngược, người bệnh hít chất nôn hoặc thức ăn vào đường thở sẽ rất nguy hiểm. 3/ Không tự ý dùng thuốc hạ huyết áp, chỉ dùng thuốc hạ huyết áp khi huyết áp > 220/120 mmHg. 4/ Không dùng thuốc aspirin hay các thuốc chống đông máu, tan máu vì lúc này chưa xác định được người bệnh bị loại đột quỵ não nào, nếu bị xuất huyết não thì dùng các thuốc trên sẽ làm cho người bệnh càng thêm nguy kịch.
Khi người thân có dấu hiệu đột quỵ, cần hỗ trợ để họ không bị té ngã là điều cần làm đầu tiên. Nếu người bệnh còn tỉnh táo thì cần để người bệnh nằm yên và nhanh chóng gọi xe cấp cứu đưa đến bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ gần nhất. Nếu người bệnh hôn mê, cần xem người bệnh thở bình thường, thở nhanh, thở chậm hay ngưng thở. Nếu ngưng thở thì cần hô hấp nhân tạo ngay nhằm kịp thời cung cấp ô xy cho não.
Hỗ trợ sau tai biến
Bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn cho biết tai biến do đột quỵ phụ thuộc vào mức độ nặng của đột quỵ. Khoảng 90% bị liệt vận động (liệt nửa người, liệt tay chân, liệt mặt, liệt các dây thần kinh sọ não, tê bì cảm giác nửa người) sau đột quỵ, gây khó khăn cho sinh hoạt, đi lại hằng ngày. Người bệnh cần phải tập phục hồi chức năng sau tránh cứng khớp, đặc biệt là giúp cho cơ lực khỏe hơn, nhanh hồi phục hơn.
Sau đột quỵ, người bệnh có thể gặp các rối loạn về ngôn ngữ do tổn thương tại vùng não chi phối chức năng ngôn ngữ với biểu hiện như: nói ngọng, nói lắp, âm điệu bị biến đổi, gặp khó khăn khi diễn đạt. Để giúp người bệnh có thể giao tiếp được trở lại bình thường, hãy giúp người bị đột quỵ học lại kỹ năng giao tiếp; duy trì nói những chuyện vui, lời động viên, khích lệ để thôi thúc tinh thần, sẽ nhanh lấy lại sức khỏe.
Suy giảm nhận thức là một trong những biến chứng nặng nề của bệnh đột quỵ não. Người bệnh hay quên, suy giảm trí nhớ, đầu óc lơ mơ không tỉnh táo, mất khả năng định hướng không gian, thời gian, không nhận biết được người thân, gia đình của mình và không hiểu được lời nói của người khác. Ngoài ra, người bệnh sau đột quỵ có thể bị suy giảm hoặc mất khả năng tự chăm sóc bản thân và phải nhờ đến sự chăm sóc của người thân. Các thuốc chống trầm cảm có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Ngoài ra, có thể khuyến khích người bệnh tham gia nhóm hoặc câu lạc bộ đột quỵ giúp người bệnh có thể kết bạn và chia sẻ với những người bạn mới có cùng hoàn cảnh với mình.

Nhận diện đột quỵ - FAST
F - Face (mặt): Nạn nhân có bị méo mặt hay miệng?
A - Arms (tay): Nạn nhân có thể nhấc 2 tay ngang vai và giữ trong 10 giây?
S - Speech (nói): Nạn nhân có khó nói chuyện, nói ú ớ, nói không thành lời?
T - Time (thời gian): Nếu có, ngay lập tức gọi 115, đưa nạn nhân đi cấp cứu, nhanh nhất có thể.
Phương An (thanhnien)
(Theo Survival Skills Vietnam)

Các tin khác

Ngừng uống bia, rượu có hết gan nhiễm mỡ?

Ngừng uống bia, rượu có hết gan nhiễm mỡ?

(GLO)- Ngừng uống bia, rượu có thể giúp giảm mỡ tích tụ trong gan, thậm chí đảo ngược tổn thương ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, nếu bệnh đã tiến triển thành xơ gan, khả năng phục hồi hoàn toàn sẽ bị hạn chế.

Ăn tỏi mỗi ngày có giúp hạ huyết áp, giảm mỡ máu?

Ăn tỏi mỗi ngày có giúp hạ huyết áp, giảm mỡ máu?

Tỏi chứa các hợp chất có lợi cho sức khỏe tim mạch, hỗ trợ cải thiện huyết áp, cholesterol ở một số người. Tuy nhiên, ăn 1 - 2 tép tỏi vào buổi sáng không phải cách thay thế thuốc điều trị hay chế độ ăn lành mạnh.

Phụ huynh quan tâm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng

Phụ huynh quan tâm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng

(GLO)- Số ca mắc tay chân miệng tại Gia Lai tăng cao khiến nhiều phụ huynh lo ngại nguy cơ lây nhiễm ở trẻ nhỏ, nhất là trong môi trường học đường. Vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do vi rút EV71 được triển khai tại Việt Nam mở thêm lựa chọn giúp gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Vì sao Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ viên giảm cân Sausando?

Vì sao Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ viên giảm cân Sausando?

(GLO)- Ngày 16-10, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) yêu cầu Công ty TNHH Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin sản phẩm Sausando Slimming capsule đang được quảng cáo, kinh doanh trên sàn thương mại điện tử này do chưa được cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm theo quy định.

Ăn hành tây sống có giúp kiểm soát đường huyết không?

Ăn hành tây sống có giúp kiểm soát đường huyết không?

Hành tây sống chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe, trong đó, một số nghiên cứu ghi nhận khả năng hỗ trợ giảm đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, liệu ăn hành tây sống có thực sự giúp kiểm soát đường huyết?

Bệnh viện Sản - Nhi Gia Lai kêu gọi hiến máu khẩn cấp

Bệnh viện Sản - Nhi Gia Lai kêu gọi hiến máu khẩn cấp

(GLO)- Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Gia Lai (phường Pleiku) đang đối mặt với tình trạng thiếu máu nghiêm trọng khi kho máu dự trữ chỉ còn 8 đơn vị, trong khi nhu cầu phục vụ cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân lên đến khoảng 100 đơn vị máu mỗi tháng.

“Đi từng ngõ, gõ từng nhà” tiêm vắc xin cho trẻ

“Đi từng ngõ, gõ từng nhà” tiêm vắc xin cho trẻ

(GLO)- Tại các buôn làng vùng sâu của tỉnh Gia Lai, đội ngũ y tế cơ sở vẫn kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tiêm chủng cho trẻ. Những mũi tiêm ấy chính là “lá chắn” an toàn bảo vệ sức khỏe trẻ em, dựng hàng rào miễn dịch vững chắc cho cộng đồng.

Nâng chất lượng điều trị tại tuyến tỉnh

Nâng chất lượng điều trị tại tuyến tỉnh

(GLO)- Với nguyên tắc lấy người bệnh làm trung tâm, Bệnh viện Đa khoa Gia Lai (phường Pleiku) đã nỗ lực triển khai thành công nhiều kỹ thuật cao trước đây vốn chỉ thực hiện ở bệnh viện tuyến Trung ương.