Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Gia Lai ghi nhận 5 trường hợp tử vong do bệnh dại, cao nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên và đứng thứ tư toàn quốc; đồng thời có hơn 30.000 trường hợp phơi nhiễm phải tiêm vắc xin phòng dại. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực giám sát, phát hiện sớm nguy cơ và tăng cường phối hợp giữa ngành y tế với ngành thú y trong phòng, chống bệnh dại trên người và động vật.
Lớp tập huấn có sự tham gia của 320 đại biểu đại diện Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Chi cục Chăn nuôi và Thú y, các bệnh viện đa khoa, trạm y tế xã, phường, cán bộ thú y cơ sở cùng các cơ sở tiêm chủng và phòng khám thú y trên địa bàn tỉnh.
Các đại biểu tham gia tập huấn được cập nhật tình hình bệnh dại trên người và động vật tại Việt Nam giai đoạn 2021-2026; tìm hiểu thực trạng bệnh dại tại Gia Lai, phương pháp giám sát dựa vào người bị cắn đi tiêm chủng (IBCM), triệu chứng bệnh dại trên động vật và cách sàng lọc các trường hợp nghi mắc.
Các chuyên gia cũng hướng dẫn quy trình giám sát, điều tra, xử lý ổ dịch trên người và động vật; phối hợp lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản bệnh phẩm; bảo đảm an toàn sinh học khi lấy mẫu động vật nghi mắc bệnh dại. Bên cạnh đó, chương trình đề cập công tác phòng bệnh, điều trị dự phòng sau phơi nhiễm ở người và truyền thông nguy cơ trước, trong và sau dịch.
Phát biểu tại lớp tập huấn, ông Nguyễn Thanh Truyền - Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh nhấn mạnh: Muốn giải quyết tận gốc bệnh dại không thể chỉ một mình ngành Y tế làm. Bệnh dại bắt nguồn từ động vật nên phòng, chống dại phải theo tinh thần “Một sức khỏe”, gắn kết chặt chẽ giữa y tế và thú y.
Mô hình giám sát dựa vào người bị cắn đi tiêm chủng cho phép ngành Y tế, từ chính các điểm tiêm nắm được ai bị động vật nghi dại cắn, ở đâu, khi nào, rồi chia sẻ thông tin cho ngành Thú y để điều tra, xác minh, xử lý ổ dịch trên động vật. Ngược lại, kết quả xét nghiệm và thông tin ổ dịch từ ngành Thú y giúp ngành Y tế rà soát tìm đến những người có nguy cơ mà chưa đi tiêm để tư vấn, điều trị dự phòng kịp thời. Khi thông tin được chia sẻ hai chiều, nhanh và đầy đủ, chúng ta sẽ chuyển từ bị động chữa chạy sang chủ động phát hiện sớm và chặn đứng nguy cơ.
Thông qua tập huấn, ngành Y tế và Thú y hướng đến tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp phát hiện, điều tra và xử lý kịp thời các nguy cơ bệnh dại. Việc giám sát dựa trên những người bị chó, mèo cắn đến tiêm chủng được kỳ vọng góp phần phát hiện các địa bàn có nguy cơ, hỗ trợ truy xuất nguồn lây từ động vật và nâng cao hiệu quả phòng, chống bệnh dại tại cộng đồng.
