Tòa án TP Evry - Pháp hôm 10-5 tuyên bố "không có thẩm quyền xét xử" đối với vụ bà Trần Tố Nga, công dân Pháp gốc Việt, kiện các công ty hóa chất liên quan đến chất độc da cam.
Chưa thể hiện bản chất vụ kiện
Mặc dù đoán biết khả năng này song phán quyết của tòa án Evry, vùng phía Nam thủ đô Paris, vẫn khiến bà Trần Tố Nga, đội ngũ luật sư và những người ủng hộ không giấu được sự thất vọng.
Nhận được văn bản điện tử của phán quyết cho hành trình tranh đấu pháp lý bắt đầu cách đây 10 năm, bà Tố Nga chia sẻ: "Thất vọng thì có đó nhưng tôi và mọi người đã chuẩn bị tinh thần cho mọi kịch bản. Hôm nay, chúng ta chưa thể hát lên bài ca chiến thắng thì chúng ta hét lên sự phẫn nộ của tất cả nạn nhân chất độc da cam. Cuộc chiến còn dài, tranh đấu sẽ tiếp tục. Tôi chỉ lo không sống được tới lúc công lý được trả lại cho hàng triệu nạn nhân!".
Các nhà hoạt động cầm ảnh bà Trần Tố Nga trong một sự kiện ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam tổ chức ở Paris - Pháp vào cuối tháng 1-2021 Ảnh: AP
Tòa án đã ra phán quyết theo lập luận bào chữa của 19 công ty bị kiện, sáp nhập lại còn 14 tập đoàn đa quốc gia. Phán quyết cho rằng các tập đoàn đó "có đủ cơ sở pháp lý để tận dụng quyền miễn trừ theo thẩm quyền (tố tụng)".
Luật sư Jean-Daniel Bretzner của Công ty Mỹ Bayer Monsanto - được Tập đoàn Bayer của Đức mua lại năm 2018 - lập luận: "Tòa án Pháp không đủ thẩm quyền để phán xét hành động và chính sách của một quốc gia nước ngoài có chủ quyền trong thời chiến".
Các thẩm phán Pháp sau khi xem xét hồ sơ của hai bên đã cho rằng: "Các công ty đã hoạt động (sản xuất và cung cấp sản phẩm) theo lệnh và thay mặt cho nhà nước Mỹ, trong việc thực thi chủ quyền quốc gia".
Phản ứng sau đó, các luật sư đại diện cho bà Tố Nga nhận định phán quyết kể trên chỉ mang hình thức pháp lý chứ chưa xét tới yếu tố cốt lõi: Tính độc hại của chất độc da cam!
Tuyên bố kháng cáo
Theo các luật sư của bà Tố Nga, tòa án đã áp dụng "một định nghĩa lỗi thời về nguyên tắc miễn trừ tài phán, mâu thuẫn với các nguyên tắc hiện đại của luật pháp quốc tế và quốc gia (Pháp)". Bà Trần Tố Nga và các luật sư tuyên bố sẽ kháng cáo lên tòa án cấp cao hơn.
Trong phán quyết ngày 10-5, tòa án Evry chấp nhận rằng các công ty hóa chất bị kiện đã hành động dưới sức ép chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, các luật sư đại diện cho bà Tố Nga nhấn mạnh các tập đoàn này đã tham gia đấu thầu cung cấp cho quân đội Mỹ và trong quá trình đó, họ có thể tự do tham gia, thực hiện hoặc không. Hơn nữa, các khuyến nghị trong đấu thầu do chính quyền Mỹ đưa ra không hề có yêu cầu sản xuất một sản phẩm có hàm lượng dioxin cao như chất độc da cam được sử dụng ở Việt Nam, Lào và Campuchia.
Việc tăng hàm lượng dioxin nhằm tối đa hóa mức độ độc hại cho môi trường và con người là kết quả của công thức hóa học được sáng chế một cách tự chủ và độc lập bởi các công ty liên quan. Nói ngắn gọn, theo các luật sư, hàm lượng dioxin là trách nhiệm của nhà sản xuất!
Luật sư của bà Tố Nga, ông William Bourdon, cho biết trước phiên tòa phúc thẩm sắp tới, ê-kíp của ông sẽ yêu cầu các tập đoàn hóa chất cung cấp tất cả tài liệu, văn bản liên quan, các trao đổi của họ với chính phủ Mỹ ở thời điểm đó. Theo ông Bourdon, các thẩm phán trong phiên tòa vừa qua chỉ mới được tiếp cận một phần rất nhỏ các hồ sơ kể trên do các công ty bị kiện cung cấp.
Về phần mình, bà Tố Nga bày tỏ quyết tâm tiếp tục theo đuổi công lý: "Phía sau tôi, có cả hàng triệu nạn nhân, hàng triệu người ủng hộ cho công lý!".
Hơn cả thắng thua
"Điều tôi mong muốn là các công ty sản xuất chất độc da cam có dũng khí thừa nhận tội ác của mình và có động lực sửa chữa" - bà Trần Tố Nga nói như thế trong một cuộc phỏng vấn mà báo The Washington Post (Mỹ) đăng tải ngày 9-5, một ngày trước khi tòa án ra phán quyết. Bà nhấn mạnh các yêu cầu bồi thường về tài chính không phải là mục đích lớn nhất. Bà nói: "Tôi không chiến đấu vì mình, tôi chiến đấu vì đồng bào người Việt cũng như những nạn nhân chất độc da cam ở Mỹ và các nước khác".
Xét về mặt pháp lý, tính cả vụ thua kiện mới nhất của bà Tố Nga, thì các nạn nhân Việt Nam cho đến nay vẫn chưa nhận được khoản bồi thường nào. Theo The Washington Post, vào năm 2005, một tòa án ở New York đã bác vụ kiện dân sự do các nạn nhân Việt Nam đệ đơn chống lại nhiều công ty Mỹ.
Bà Tố Nga thổ lộ bà đã dành phần lớn đời mình để cố tha thứ. Nhưng bà không chấp nhận được lập luận của các công ty liên quan, bao gồm Dow Chemical của Mỹ và Tập đoàn Bayer của Đức (tập đoàn đã thu mua Công ty Monsanto). Trên trang web của mình, Dow Chemical tuyên bố "nhiều thập kỷ nghiên cứu cho thấy chất độc da cam không gây nên bất cứ căn bệnh, khiếm khuyết bẩm sinh hay các hậu quả di truyền nào". Tuy nhiên, chính Bộ Cựu chiến binh Mỹ từng thừa nhận "nhiều cựu chiến binh Mỹ bị phơi nhiễm chất độc da cam có thể đã mắc phải một số căn bệnh liên quan nhất định".
Vụ kiện của bà Tố Nga thu hút sự chú ý của báo giới và dư luận quốc tế. Các nhà hoạt động xem "phiên tòa lịch sử" hay "trận chiến cuối cùng" - như bà Tố Nga tự nhận xét - là cơ hội có một không hai để đòi các công ty hóa chất chịu trách nhiệm, đồng thời công nhận những đau khổ mà các nạn nhân chất độc da cam phải chịu đựng.
(GLO)-"Hôm nay là khoảnh khắc đặc biệt, duy nhất sẽ không bao giờ xảy ra. Cả trong lịch sử Nga, Belarus và Ukraine, cũng như trong lịch sử thế giới, đặc biệt là châu Âu. Câu hỏi duy nhất là phải làm gì. Tất cả các bạn đều hiểu và biết rằng chỉ có một cách thức – đó là đàm phán. Đàm phán không có điều kiện tiên quyết", ông Lukashenko nói trong bài phát biểu trước người dân Belarus và các nhà lập pháp hôm 31/3.
(GLO)-Với sự phát triển và ảnh hưởng mạnh mẽ đến khu vực và thế giới, Trung Quốc ngày càng tỏ rõ vai trò quan trọng trong cộng đồng quốc tế, nhất là sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tái đắc cử Tổng bí thư, Chủ tịch nước nhiệm kỳ thứ 3.
(GLO)-Theo CNN đưa tin ngày 30/3, ông Trump sẽ trở thành cựu Tổng thống đầu tiên của nước Mỹ bị truy tố hình sự. Diễn biến này có thể tác động đáng kể đến chiến dịch tái tranh cử năm 2024 của ông Trump, trùng với thời điểm xét xử vụ án.
(GLO)-Theo trang tin tiếng Nga RTVI, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin ngày 29/3 đưa ra kế hoạch hòa bình 10 điểm nhằm chấm dứt chiến sự ở Ukraine.
(GLO)-Theo Reuter đưa tin, ngày 28/3, các liên đoàn lao động Pháp kêu gọi Tổng thống Emmanuel Macron dừng kế hoạch tăng tuổi hưu, trong khi các đợt biểu tình mới lại nổ ra. Kể từ tháng 1 đến nay, các công đoàn Pháp đã tổ chức 9 đợt biểu tình trên toàn quốc.
(GLO)-Sau vụ xả súng vào trường học gần nhất, Tổ chức phi lợi nhuận Lưu trữ Bạo lực Súng đạn (GVA) thống kê: Từ ngày 1/1 đến ngày 28/3, tổng cộng có 131 vụ xả súng hàng loạt tại Mỹ, làm 4.245 người thiệt mạng, trong đó có 59 trẻ em dưới 12 tuổi.
(GLO)-Theo Newsweek, trong bài đăng tải trên trang cá nhân mới đây, cựu Tổng thống Mỹ Donal Trump quy trách nhiệm cho chính quyền Tổng thống Mỹ Biden về "tình hình này"- ý chỉ đối đầu khi Nga tung vũ khí hạt nhân chiến lược ở Belarus.
(GLO)-Mới đây, đài RT dẫn lời ông Putin cho biết vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga có thể được đưa đến Belarus sớm nhất vào mùa hè năm nay, đánh dấu lần đầu tiên từ thập niên 1990 vũ khí này được triển khai ngoài lãnh thổ Nga. Vũ khí đưa đến Belarus nhưng sẽ do lực lượng Nga quản lý.
(GLO)-Hôm 24/3, ông Mikhail Podolyak, cố vấn Văn phòng Tổng thống Ukraine, nói với kênh truyền hình quốc gia rằng: “Về mặt tổ chức, cả Văn phòng Tổng thống và Bộ Ngoại giao Ukraine, gồm người đứng đầu văn phòng Andrey Yermak và Ngoại trưởng Dmitry Kuleba, đều tham gia vào việc này. Chúng tôi chủ động đề nghị tổ chức cuộc hội đàm”.
(GLO)-Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Kyodo News ngày 24/3 khi tới Tokyo, ông Thaksin cho hay có thể quay trở lại Thái vào năm nay. Ông bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự năm 2006 và rời Thái năm 2008 để tránh phải ngồi tù.
(GLO)-Ngày 24/3, Thủ tướng Tây Ban Nha phát biểu thế giới cần nghiên cứu đề xuất của Trung Quốc về kế hoạch hòa bình cho Ucraine, trước khi ông Pedro Sánchez Castejón thực hiện chuyến thăm Bắc Kinh vào tuần tới.
(GLO)-CNN hôm 23/3 dẫn số liệu thống kê từ chính quyền Bắc Kinh cho hay, từ năm 2021 – 2022, dân số thành phố đã giảm từ 21,88 triệu người xuống 21,84 triệu người. Đây là lần đầu tiên trong vòng 19 năm trở lại đây, Bắc Kinh ghi nhận tình trạng dân số giảm.
(GLO)-Ngày 23-3, cựu tổng thống Nga Dmitry Medvedev nói với truyền thông trong nước rằng ICC - tổ chức mà các quốc gia bao gồm Nga, Trung Quốc và Mỹ không công nhận - là một "tổ chức phi pháp lý" chưa bao giờ làm được điều gì đáng kể.
(GLO)-Theo Ngân hàng Thế giới (WB) mới đây, nhu cầu để Ukraine tái thiết và phục hồi đã tăng lên tới 411 tỷ USD, chỉ sau một năm Nga tấn công nước này. Khoản kinh phí khổng lồ nêu trên thể hiện tại cáo cáo được thực hiện bởi Kiev, Ngân hàng Thế giới, Ủy ban châu Âu và Liên hợp quốc.
(GLO)-Trước đề xuất của ông Wolfgang Ischinger, nhà ngoại giao Đức về việc thành lập một nhóm trung gian với nòng cốt là Mỹ, Anh, Pháp và Đức để tìm cách chấm dứt khủng hoảng Ukraine, ngày 21/3, Bộ Ngoại giao Nga cho rằng, sáng kiến này khó đi đến kết quả.
(GLO)-Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 21/3, người phát ngôn phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby nói: “Chúng ta đã thấy cách mà hai quốc gia này phát triển mối quan hệ gắn bó như thế nào trong nhiều năm qua”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có cuộc hội đàm chính thức vào ngày 21.3. Nội dung cuộc hội đàm nhằm củng cố mối quan hệ sâu rộng giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quân sự.
(GLO)-Báo cáo được Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc (IPCC) công bố hôm 20/ 3 ‐ chắt lọc từ 10.000 trang báo cáo của hơn 1.000 nhà khoa học - cho thấy thế giới có khả năng đã bỏ lỡ mục tiêu khí hậu là hạn chế sự nóng lên ở mức 1,5⁰C so với nhiệt độ thời tiền công nghiệp.
(GLO)-Trong 3 ngày thăm Nga kể từ 20/3, sau khi được đón tiếp tại điện Kremlin, ông Tập Cận Bình và ông Putin sẽ thảo luận những vấn đề quan trọng nhất trong chương trình nghị sự công khai.
(GLO)-3 ngày qua, nước Pháp rúng động vì những đợt biểu tình trở nên quá khích với hàng ngàn người tham gia. Đám đông tụ tập hò hét, phản đối, cảnh tượng nhếch nhác, rác chất đống thủ đô hoa lệ khiến người dân và du khách cảm thấy chán nản, chỉ mong tình hình sớm được vãn hồi.
(GLO)-Hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 19/3 dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết việc hủy bỏ các biện pháp trừng phạt và các vụ kiện tại tòa án quốc tế chống lại Moskcow là một trong những điều kiện để giải quyết vấn đề ở Ukraine.
(GLO)-Theo Reuters, sau nhiều ngày cố thủ và được sự hậu thuẫn bởi lực lượng do ông làm lãnh đạo, cựu thủ tướng Pakistan Imran Khan ngày 18/3 đã chịu ra trình diện tòa án.
(GLO)-Ngày 17/3, TTXVN tại châu Phi dẫn thông tin từ Trung tâm kiểm soát dịch bệnh (CDC) châu Phi cho biết trong đợt dịch tả đang bùng phát tại một số quốc gia thuộc châu lục này, giới chức y tế đã ghi nhận tổng cộng 53.660 ca mắc bệnh kể từ tháng 2 vừa qua đến nay, trong đó 1.282 ca tử vong.
(GLO)-Theo TASS, trong lệnh bắt ngày 17-3, Tòa hình sự quốc tế ( ICC) cho biết họ nghi ngờ ông Putin đã trục xuất bất hợp pháp trẻ em và đưa người bất hợp pháp từ lãnh thổ Ukraine sang Nga.
(GLO)-Nhóm đặc trách Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI) vừa có cuộc họp lần thứ 69 tổ chức ở Ban Thư ký ASEAN tại Jakarta- Indonesia, nhằm xem xét tình hình triển khai các dự án thuộc Kế hoạch công tác IV giai đoạn 2021-2025.
(GLO)-Theo Tân hoa xã, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 17/3 thông tin Chủ tịch nước này sẽ có chuyến thăm Nga từ ngày 20-23/3 theo lời mời của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
(GLO)-Hãng tin AP hôm 15/3 dẫn lời Đặc phái viên EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Richard Tibbels cho hay, liên minh gồm 27 quốc gia sẽ gia tăng các sứ mệnh hải quân ở biển Đông cũng như cân nhắc khả năng tập trận chung ở khu vực.
