Điều này cho thấy nhiều doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm đến việc triển khai dự án, công tác hậu kiểm, hỗ trợ và giám sát đầu tư vẫn còn hạn chế nhất định.
Vốn thực hiện thấp so với vốn đăng ký đầu tư
Đến thời điểm này, Khu kinh tế (KKT) Nhơn Hội và KKT Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh cùng 12 khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh đã thu hút 535 dự án (DA). Với tổng vốn đăng ký đầu tư là 245.997 tỷ đồng, những DA này gồm cả DA đầu tư, kinh doanh phát triển hạ tầng của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Đến thời điểm này đã triển khai vào thực tế đạt 66.847 tỷ đồng (27% tổng vốn đăng ký). Sự chênh lệch này cho thấy nhiều DN vẫn chưa thực sự quan tâm hoặc thiếu năng lực trong việc hiện thực hóa cam kết đầu tư.
Có rất nhiều DA triển khai đã lâu, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành, vốn đầu tư thực hiện rất ít. Đơn cử như DA đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Nam Pleiku, diện tích gần 200 ha, tổng vốn đầu tư 476,62 tỷ đồng, do Công ty TNHH một thành viên Cao su Chư Sê làm chủ đầu tư triển khai từ năm 2019.
Nhưng đến nay, vốn thực hiện mới chỉ đạt hơn 113 tỷ đồng. Hạ tầng kỹ thuật KCN Nam Pleiku đang bị thiếu hụt trầm trọng, ảnh hưởng lớn đến kế hoạch đầu tư và hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà đầu tư thứ cấp.
Ông Nguyễn Văn Hải - Tổng Giám đốc Công ty CP Chiến Thắng, chủ đầu tư DA nhà máy sản xuất bê tông thương phẩm tại KCN Nam Pleiku - cho biết: KCN chưa có nước, chưa có điện, nên từ năm 2021 đến nay, công ty phải mua máy phát điện, tự lo nước để phục vụ sản xuất.
Ngoài ra, hệ thống đường giao thông trong KCN cũng chưa được đầu tư đến nơi đến chốn, khiến giao thông đi lại và việc vận chuyển, đưa sản phẩm đi tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. Điều này làm tăng chí phí đầu vào, tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty.
Tại khu vực phía Đông tỉnh, tình trạng đầu tư nhỏ giọt cũng diễn ra phổ biến, với hàng loạt DA quy mô lớn, như: DA khu nghỉ dưỡng cao cấp Cát Hải Bay; DA khu nghỉ dưỡng, điều dưỡng và phục hồi chức năng khu vui chơi Phú Hậu - Cát Tiến; DA khu giáo dục kỹ năng sống Outward Bound Việt Nam, các DA của Tập đoàn FLC và đơn vị thành viên...
Đặc biệt, DA đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật KCN Nhơn Hội (Khu B) do Công ty TNHH một thành viên Hong Yeung Việt Nam làm chủ đầu tư được tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu từ ngày 8-2-2007 nhưng đến nay, hạ tầng KCN nói trên vẫn chưa hoàn thiện. Việc chậm trễ này không chỉ gây lãng phí tài nguyên đất đai mà còn ảnh hưởng chung đến giá trị xây dựng, giá trị sản xuất công nghiệp, công tác thu nộp ngân sách, tạo việc làm… của tỉnh.
“Bắt bệnh”, “kê toa” từng nhóm dự án chậm trễ
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng cho rằng, năng lực nhà đầu tư hạn chế và công tác thẩm định, đánh giá DA của cơ quan quản lý nhà nước chưa sát với thực tế là 2 nguyên nhân chính dẫn đến vốn thực hiện chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng vốn mà các DN đăng ký đầu tư. Để khắc phục tình trạng này, UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý (BQL) KKT tỉnh và các ngành chức năng của tỉnh tạo điều kiện thuận lợi cho DN triển khai nhanh DA. Đồng thời, nâng cao chất lượng công tác hậu kiểm, hỗ trợ và giám sát đầu tư, kiên quyết thu hồi các DA không đảm bảo đúng cam kết.
Hiện BQL KKT tỉnh đang tiến hành rà soát, phân loại các DA chậm triển khai theo từng nhóm nguyên nhân để có đối sách cụ thể. Đối với nhóm DA vướng mặt bằng và thiếu năng lực tổ chức triển khai, BQL sẽ chủ động hướng dẫn DN hoàn thiện thủ tục và yêu cầu nhà đầu tư chuẩn bị đủ kinh phí giải phóng mặt bằng.
Mặt khác, phối hợp với chính quyền các địa phương giải quyết dứt điểm công tác bồi thường, thu hồi đất bàn giao mặt bằng sạch cho DN. Đối với nhóm vướng mắc về pháp lý, BQL báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo từ UBND tỉnh để tháo gỡ nút thắt, đồng thời đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực để triển khai DA.
Trường hợp tiến độ vẫn giậm chân tại chỗ, BQL sẽ đề xuất xử lý vi phạm theo đúng quy định pháp luật. Với nhóm DA triển khai chậm do khó khăn về tài chính, BQL yêu cầu DN ký cam kết lộ trình triển khai đồng bộ. Những DA tiếp tục chậm trễ sẽ bị xem xét xử lý vi phạm tiến độ đầu tư, tiến tới thu hồi và chấm dứt hoạt động.
“Thời gian tới, chúng tôi sẽ đánh giá lại toàn diện các DA dựa trên 5 tiêu chí: Hạ tầng kỹ thuật, tiến độ DA, năng lực tài chính, tỷ lệ lấp đầy và chất lượng thu hút đầu tư, nhằm sàng lọc những nhà đầu tư thực chất, đảm bảo nguồn vốn đăng ký phải được chuyển hóa thành giá trị kinh tế thực tế cho tỉnh. Quan điểm của BQL là tạo mọi điều kiện thuận lợi cho DN nhưng cũng sẽ kiên quyết xử lý những đơn vị không thực hiện đúng cam kết” - ông Nguyễn Thanh Nguyên - Phó Trưởng BQL KKT tỉnh khẳng định.
