Về nơi lưu giữ 85 đạo sắc phong thần triều Nguyễn

Nằm ở hữu ngạn dòng Cổ Chiên, Công Thần miếu (ở phường 5, TP.Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long) hiện đang lưu giữ 85 đạo sắc phong thần triều Nguyễn, hiện đây là nơi còn giữ được số lượng đạo sắc phong thần triều Nguyễn nhiều nhất Việt Nam.

Công Thần miếu có tên là miếu Hội Đồng, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 17 (1837). Ảnh: N.Tri
Công Thần miếu có tên là miếu Hội Đồng, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 17 (1837). Ảnh: N.Tri


85 “báu vật” quý giá

Theo Đại Nam nhất thống chí, trước đây, Công Thần miếu có tên là miếu Hội Đồng, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 17 (1837). Người dân trong vùng thường gọi đây là Đình Khao, vì các quan ở thành Vĩnh Long thường sử dụng để mở tiệc khao thưởng binh lính.

Đến năm 1867, thực dân Pháp chiếm được 3 tỉnh Nam Kỳ (trong đó có Vĩnh Long) và bắt đầu công cuộc triệt hạ tất cả công trình văn hóa nhà Nguyễn. Lúc bấy giờ, 85 đạo sắc và phần lớn đồ tự khí ở miếu Hội Đồng được nhân dân quyết tâm bảo vệ giữ gìn, đem về cất giữ ở đình làng Thiềng Đức.

Đến năm 1915, do ảnh hưởng của phong trào chấn hưng văn hóa nên con gái bá hộ Trương Ngọc Lang (là bà Trương Thị Loan) đã cùng các nhân sĩ Vĩnh Long vận động xin tái lập miếu.

 

85 tấm đạo sắc được niêm phong khóa lại rất kỹ. Ảnh: N.Tri
85 tấm đạo sắc được niêm phong khóa lại rất kỹ. Ảnh: N.Tri



3 năm sau, Tổng đốc Nam Kỳ đã ký ban hành bảng công nhận miếu. Từ đó về sau, giới thân hào thi sĩ cùng bà con trong vùng đóng góp công sức, tiền của để dựng lại miếu. Riêng ông Nguyễn Văn Kỷ hiến một mẫu đất, bà Trương Thị Loan đóng góp 4.000 đồng Đông Dương. Sau khi việc tái thiết miếu hoàn tất, để tránh sự dòm ngó của chính quyền thực dân, nhân dân quyết định đổi tên miếu Hội Đồng thành Công Thần miếu.

Công Thần miếu được Bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) công nhận di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia vào năm 1998. Những người tham gia giữ gìn 85 đạo sắc quý ở đây đều là dân địa phương, là con cháu nhiều đời thế hệ trước.

Ông Phan Văn Khải (72 tuổi) - cố vấn Ban quản lý Công thần miếu - cho biết: “Năm 2000, một đoàn du khách giàu có đến đây tham quan, có một người gặp riêng tôi rồi ngỏ ý mua lại một tấm đạo sắc với giá 10.000 USD. Nhưng tôi nhất quyết không bán. Vì bản thân tôi cũng như bao đời trước đến nay đều xem đạo sắc là báu vật vô giá”.

Quyết tâm giữ gìn

Cũng theo ông Khải, hiện, ban quản lý miếu có 29 thành viên thường trực, 92 hội viên, tất đều tự nguyện tham gia gìn giữ 85 đạo sắc không công. Người lớn nhất năm nay đã 90 tuổi, trẻ nhất cũng trên 30 tuổi.

Để bảo vệ cho 85 tấm đạo sắc, có một đội dân phòng thay phiên tuần tra xuyên suốt để bảo vệ. Bên cạnh đó, người dân ở đây đều đồng lòng bảo vệ “báu vật” vì đa số đều là con cháu của thế hệ trước.

Đặc biệt, các bảo vật ở đây đều được đóng gói kín vào thùng kẽm, rồi cho vào thùng gỗ trang nghiêm, bên ngoài thêm lớp kính, lớp khung sắt và khóa niêm phong lại rất kỹ. Công Thần miếu được gắn rất nhiều camera an ninh, hệ thống báo động kết nối đến tất cả thành viên ban quản lý để bất cứ ai cũng có thể ngày đêm giám sát.

 

Công Thần miếu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia vào năm 1998. Ảnh: N.Tri
Công Thần miếu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia vào năm 1998. Ảnh: N.Tri


Ông Khải còn cho hay, Công Thần miếu đã có 4 đời người trực tiếp ăn ngủ lại canh miếu, canh “báu vật”. Những người này được bầu, đặt tên bắt đầu bằng chữ Từ. Đó là ông Từ Thìn, Từ Sổ, Từ Ky và Từ Hiếu (vừa mới mất). Tất cả họ đều sống có đạo lý, có tâm huyết canh giữ đạo sắc cho đến hết đời.

“Trải qua nhiều thời điểm chiến tranh nhưng đạo sắc vẫn nguyên vẹn cho đến giờ. Tôi nhớ, thời kháng chiến chống Mỹ, đình làng Thiềng Đức bị cháy nhưng rất may bà con đã kịp mang toàn bộ đạo sắc vào Công Thần miếu lánh nạn. Không nhờ lúc đó nhanh trí thì coi như chẳng còn gì rồi” - ông Khải tâm sự.

Theo lãnh đạo Sở VHTTDL tỉnh Vĩnh Long, đối với 85 đạo sắc phong thần, UBND tỉnh cũng hỗ trợ đầu tư hệ thống camera giám sát. Ngoài ra, tỉnh đang mời các chuyên gia và thành lập hội đồng nghiên cứu đề nghị công nhận là bảo vật quốc gia.

“Với 85 đạo sắc còn lưu giữ, Công Thần miếu hiện là nơi duy nhất cả nước còn giữ được số lượng đạo sắc phong thần triều Nguyễn nhiều nhất Việt Nam. Ngoài ra, người dân đang bảo vệ rất tốt cho 85 đạo sắc phong” - vị lãnh đạo này cho biết thêm.

Theo NGUYỄN TRI (LĐO)

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.