(GLO)- Đến làng Ia Gri (xã Chư Đăng Ya, huyện Chư Pah, Gia Lai), du khách không chỉ được hòa mình vào thiên nhiên trong trẻo, ngắm vẻ đẹp hùng vĩ của ngọn núi lửa Chư Đăng Ya mà còn được thưởng thức những nét văn hóa ẩm thực độc đáo của người Jrai bản địa.
Hôm ấy, nhà Trưởng thôn Ia Gri-anh Ang Lan-làm lễ cúng thôi nôi cho con. Ngay từ sáng sớm, nhiều người trong làng đã đến nhà anh để phụ làm tiệc. Người góp ghè rượu, người đem theo bánh trái hay ít gạo ngon mừng gia chủ. “Dịp lễ thôi nôi, mình muốn tạ ơn Yàng và tổ tiên đã che chở, ban cho con mình sức khỏe trong tuổi đầu tiên của đời người. Nhân đây mời bà con, anh em tới chung vui để đáp lại ân tình của mọi người trong thời gian qua đã quan tâm giúp đỡ gia đình mình”-anh Ang Lan thổ lộ. Và trong lễ thôi nôi hôm ấy, ngoài rượu, thịt, anh Ang Lan còn mời bà con một món được nhiều người trong làng ưa thích: cháo mít.
 |
| Giã gạo thành bột để nấu cháo. Ảnh: H.L |
Jưi là tên gọi tiếng Jrai của món cháo mít. Để nấu món này, 3 người phụ nữ được giao nhiệm vụ gọt vỏ mít, 3 người khác lo giã gạo. “Phải chọn những trái mít non, hạt vừa tròn bằng đầu ngón tay, khi ấy cháo mới ngọt. Mít gọt bỏ vỏ và lõi, chỉ giữ phần múi và xơ rồi xắt nhỏ, đem ngâm muối chừng 30 phút cho trắng và sạch nhựa. Tiếp đó, mít phải được đun nhừ trước khi bỏ thịt, bột gạo”-chị Thưng, người phụ trách phần nấu cháo mít trong bữa tiệc nhà anh Ang Lan, chia sẻ.
Thành phần không thể thiếu của món cháo mít là bột gạo. Theo đó, gạo tẻ được lựa chọn kỹ, đem vo sạch và ngâm nước, sau đó vớt ra để ráo trước khi giã. Cháo muốn ngon, quện sánh thì bột gạo phải được giã thật nhuyễn. Mít sau khi được nấu nhừ thì đem bỏ thịt bò xắt lát mỏng vào nấu tiếp, sau đó mới cho bột gạo vào và nêm nếm gia vị, cuối cùng cho thêm rau thơm để món cháo thêm phần hấp dẫn.
Không chỉ có mít, người làng Ia Gri sử dụng nhiều loại rau để nấu cháo. Ngoài các thành phần chính là thịt bò/heo, bột gạo thì các thành phần khác có thể thay đổi như: mít (cháo mít), lá mì (cháo lá mì), lá khoai lang (cháo lá khoai lang)… Đây là một trong những món ăn truyền thống của dân làng Ia Gri, được bà con nấu trong tất cả các dịp lễ của gia đình, hội làng.
Những ngày giáp Tết, xen giữa những tia nắng rực rỡ là những luồng rét ngọt đan nhẹ qua kẽ áo. Trong tiết trời ấy, thật thú vị khi được ngồi dưới bóng mát của những tán cây tròn ụm bên hiên nhà, nhấm nháp cang rượu ghè ngọt lịm và thưởng thức chén cháo nóng ấm, thơm phức trong tiếng cười nói hồn hậu của người làng Ia Gri chân tình, mến khách. Không gian ấy quả thực dễ khiến du khách say cảnh, say tình.
Hải Lê
