Làng Bồ có 391 hộ với khoảng 1.200 nhân khẩu, trong đó có 250 hộ đồng bào Jrai, còn lại là hộ người Kinh. Làng hiện vẫn còn 20 hộ nghèo và 33 hộ cận nghèo. Mỗi dịp hè, khi bố mẹ lên nương rẫy, nhiều học sinh người Jrai ở nhà, không có điều kiện học thêm, trong khi việc tự học còn nhiều hạn chế.
Hơn 20 năm gắn bó với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, linh mục Vũ Ngọc Hải (73 tuổi) luôn trăn trở trước việc nhiều trẻ em nơi đây gặp khó khăn trong việc học tập, nhất là khi vốn tiếng Việt còn hạn chế.
“Với nhiều em người dân tộc thiểu số, tiếng Việt gần như là một ngoại ngữ. Ngày đầu đến trường, các em không hiểu thầy cô giảng gì nên rất khó theo kịp các bạn. Học yếu rồi chán học, bỏ học. Từ thực tế đó, tôi nghĩ phải có những lớp học để giúp các em củng cố kiến thức và có thêm động lực đến trường, đồng thời dạy các em cách làm người tốt, biết trân trọng bản sắc dân tộc mình” - ông Hải chia sẻ.
Mô hình lớp học miễn phí dành cho trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số được linh mục Hải khởi xướng vào dịp hè 2023 tại Giáo xứ Chư San (làng Bồ). Hiện mô hình duy trì 6 lớp dạy các môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10 và lớp tiếng Việt dành cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1.
Tuy nhiên, việc duy trì sĩ số không hề dễ dàng. Sau nhiều lần trăn trở, linh mục Hải nhận ra muốn làm được điều quan trọng này thì trước hết phải chăm lo từ những điều giản dị nhất. Vì vậy, bên cạnh việc dạy học, lớp luôn chuẩn bị những bữa ăn nhẹ, cũng như tạo thêm sân chơi cho các em nhỏ.
Lớp học hè năm nay khai giảng từ ngày 15-6 và kéo dài đến cuối tháng 7-2026, thu hút 110 học sinh người Jrai theo học. Từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần, các em học các môn văn hóa vào buổi sáng, đồng thời vào buổi chiều được học cồng chiêng, xoang, đàn t’rưng, đàn đá… và giáo dục đạo đức, kỹ năng sống.
Em Rơ Châm Gương (lớp 9, Trường THCS Phan Bội Châu, xã Ia Hrung) hào hứng cho biết: “Em tham gia học Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh và nhạc cụ dân tộc trong dịp hè. Các thầy cô dạy rất tận tình, gần gũi, giúp em ngày càng tiến bộ. Ngoài giờ học văn hóa, em còn được tham gia nhiều hoạt động bổ ích nên mỗi ngày đến lớp đều rất vui. Em sẽ cố gắng học thật tốt để sau này có công việc ổn định, giúp đỡ bố mẹ”.
Các lớp học miễn phí nhận được sự chung tay của các nhà tài trợ và các nhóm thiện nguyện để hỗ trợ sách vở, dụng cụ học tập, bữa ăn và các hoạt động khác. Nhờ đó, mô hình được duy trì cho đến nay.
Linh mục Vũ Ngọc Hải đã kết nối với đội ngũ giáo viên, tình nguyện viên cùng tham gia giảng dạy trong dịp hè. Tùy từng năm, lớp học có khoảng 22-25 giáo viên, tình nguyện viên đồng hành, trong đó có cả sinh viên từ TP Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây tham gia.
Là người đồng hành với lớp Ngữ văn từ khi mô hình được thành lập, cô Ngô Thụy Hạ Dung (SN 1975, giáo viên Trường THCS Nguyễn Du, phường Diên Hồng) nhận thấy sự thay đổi rõ rệt ở nhiều học sinh sau mỗi mùa hè.
“Các em chăm học, tự tin và chủ động hơn trong giao tiếp. Có những em từng theo học tại đây, nay quay trở lại làm tình nguyện viên, hỗ trợ các em nhỏ trong làng. Điều đó cho thấy lớp học không chỉ giúp các em tiến bộ về kiến thức mà còn khơi dậy tinh thần sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng” - cô Dung chia sẻ.
Với linh mục Hải, thành quả mang lại không phải là số học sinh đạt thành tích cao, mà là sự trưởng thành trong nhận thức, cách ứng xử của các em. Ông tin giáo dục là con đường bền vững giúp đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên, mong các em được học tập đầy đủ, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.
Theo ông Lê Hữu Tiến - Bí thư Chi bộ làng Bồ, các lớp học miễn phí đã tạo thêm một môi trường sinh hoạt an toàn, bổ ích cho trẻ em trong dịp hè, đồng thời góp phần gắn kết gia đình, nhà trường và cộng đồng trong việc chăm lo cho thế hệ trẻ. Từ mô hình này, phụ huynh yên tâm hơn khi đi làm nương rẫy, còn các em có điều kiện học tập, vui chơi và tiếp cận văn hóa truyền thống. Đây là việc làm ý nghĩa, cần được tiếp tục duy trì và nhân rộng.
