Mốc son 19-7-1945
Thực hiện Nghị quyết số 202 ngày 12-6-2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Gia Lai và tỉnh Bình Định đã được sáp nhập thành một tỉnh mới lấy tên là tỉnh Gia Lai.
Thực hiện Quyết định số 2814 ngày 14-6-2025 của Bộ Quốc phòng, Bộ CHQS tỉnh Gia Lai và Bộ CHQS tỉnh Bình Định đã chính thức sáp nhập, tổ chức lại thành Bộ CHQS tỉnh Gia Lai ngày nay.
Trên cơ sở thống nhất của 100% đại biểu tại Hội thảo xác định Ngày truyền thống lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh Gia Lai và sự đồng ý của Thường vụ Tỉnh ủy, ngày 3-7-2026, Chính ủy Quân khu 5 đã ký Quyết định số 1490 công nhận ngày Truyền thống của LLVT tỉnh Gia Lai sau sáp nhập là ngày 19-7-1945.
"Bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và biên phòng của tỉnh Gia Lai đặt ra yêu cầu ngày càng cao, toàn diện hơn.
Vì vậy, LLVT tỉnh phải tiếp tục được xây dựng theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, đồng thời gắn chặt phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh".
Bí thư Tỉnh ủy THÁI ĐẠI NGỌC
Trong những ngày tháng 7 năm 1945 lịch sử, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa, Ban cán sự Đảng tỉnh đã được thành lập. Từ ngày 17 đến 19-7-1945, Hội nghị lần thứ hai của Ủy ban vận động cứu quốc tỉnh đã họp tại Trường An (Hoài Nhơn) nhằm xúc tiến việc chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, quyết định tổ chức đội tự vệ cứu quốc và tự vệ sắt làm nòng cốt, huấn luyện quân sự, rèn đúc vũ khí thô sơ.
Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, Gia Lai và Bình Định là những chiến trường trọng điểm, nơi diễn ra cuộc đấu tranh vô cùng cam go, ác liệt. Quân và dân hai tỉnh đã xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, liên tục tiến công địch, làm thất bại nhiều chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn.
Nhiều tấm gương chiến đấu, hy sinh anh dũng đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng như Phạm Thị Đào, Trần Thị Kỷ, Anh hùng Núp, Kpă Klơng…
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, quân và dân ta giải phóng Gia Lai ngày 17-3 và Bình Định ngày 31-3, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Thiếu tướng Đinh Dương - nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 5, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Gia Lai, khẳng định việc công nhận ngày 19-7 là Ngày truyền thống LLVT tỉnh có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp niềm tin, lý tưởng cho các thế hệ hôm nay và mai sau; đồng thời thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đối với các thế hệ cha anh đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Châu Ngọc Tuấn nhấn mạnh: Ngày truyền thống LLVT tỉnh được xác định trên cơ sở nghiên cứu khách quan, toàn diện, khoa học, có căn cứ lịch sử; bảo đảm sự thống nhất giữa yếu tố lịch sử, chính trị, pháp lý và thực tiễn, đồng thời thể hiện sự kế thừa, phát triển và gắn kết truyền thống của LLVT hai tỉnh sau sáp nhập.
Xây dựng LLVT tỉnh tinh, gọn, mạnh
Sau sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, cơ quan quân sự địa phương được tổ chức lại theo hướng “tinh, gọn, mạnh” phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong tình hình mới.
Trong đó, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả chủ trương sắp xếp lại tổ chức quân sự địa phương; kiện toàn biên chế, ổn định đơn vị, hoàn thành tốt các nhiệm vụ.
Theo Đại tá Nguyễn Thế Vinh - Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh - cho biết: Từ chỉ huy đến chiến sĩ, ở mọi vị trí công tác ở các cơ quan, đơn vị đều lan tỏa không khí thi đua quyết thắng để tạo đà cho việc thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương tại cơ sở duy trì ổn định nhất. Tiêu biểu là các nhiệm vụ đột phá như: phòng-chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, huấn luyện, diễn tập, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, tuyển sinh quân sự.
Bên cạnh đó, Bộ CHQS tỉnh tích cực tham mưu cho Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Tỉnh ủy, UBND tỉnh xây dựng các tiềm lực trong khu vực phòng thủ tỉnh ngày càng vững chắc, có chiều sâu, huy động nhanh, hiệu quả. Triển khai đồng bộ các biện pháp, nắm chắc âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; nâng cao năng lực dự báo và tham mưu xử lý thắng lợi mọi tình huống. Thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp xây dựng LLVT vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Đặc biệt, củng cố, xây dựng lực lượng vững mạnh về tổ chức, giỏi về chuyên môn, vững vàng về tư tưởng để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Theo Đại tá Trần Tiến Hải - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh, sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai có đường biên giới trên đất liền hơn 80 km; đường biên giới trên biển dài hơn 108 km; chiều dài đường bờ biển 134 km. Toàn tỉnh có 22 xã, phường thuộc khu vực biên giới.
“Bộ đội Biên phòng tỉnh tích cực, chủ động tham mưu, tham gia xây dựng hệ thống chính trị các cấp ở khu vực biên giới vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Đại tá Trần Tiến Hải cho biết thêm.
Xây thế trận lòng dân vững chắc
Ở đâu nhân dân khó, ở đó có bộ đội. Từ ứng phó, khắc phục hậu quả bão lũ đến dựng lại từng mái nhà, bộ đội luôn có mặt sớm nhất, sát cánh cùng dân.
Riêng trong đợt bão lũ cuối năm 2025, LLVT đã hỗ trợ các địa phương di dời 100.490 hộ/369.100 nhân khẩu đến nơi an toàn; di dời 5.772 tàu thuyền/40.404 ngư dân, gia cố 2.425 lồng, bè nuôi trồng thủy sản; huy động hơn 8.660 cán bộ, chiến sĩ tham gia sửa chữa hàng nghìn nhà dân, trường học, bệnh viện, trạm y tế; khắc phục 275 km đường giao thông, trục vớt 35 tàu chìm và 105 tàu mắc cạn.
Ngoài ra, Bộ CHQS tỉnh cũng tiếp nhận và cấp phát hơn 5.000 suất quà của các tổ chức, cá nhân; 2.600 suất quần áo, chăn, màn của Quân khu 5 đến người dân các vùng bị ngập lụt.
Khi nước lũ vừa rút, bùn đất còn chưa kịp khô, những đoàn quân từ nhiều nơi đã nhanh chóng có mặt tại các xóm làng, khẩn trương giúp nhân dân tái thiết cuộc sống. Thực hiện mệnh lệnh “không để người dân nào không có nhà đón Tết”, hàng nghìn ngôi nhà được sửa chữa, xây mới, tô thắm thêm nghĩa tình quân dân gắn bó.
Hiện nay, LLVT tỉnh đang phối hợp với các đơn vị quân đội tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Tính đến ngày 19-7, đã hoàn thành sửa chữa, xây dựng mới 59/79 căn nhà.
Trong đội hình LLVT tỉnh, ngoài phát huy vai trò nòng cốt trong quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, lực lượng BĐBP luôn tích cực đồng hành cùng nhân dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. BĐBP tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, vận động quần chúng; duy trì hiệu quả các chương trình, mô hình như: “Con nuôi đồn Biên phòng”, “Mẹ đỡ đầu”, “Bếp ăn tình thương”, “Nâng bước em đến trường”…
Đại tá Võ Tấn Tài - Chính ủy Bộ CHQS tỉnh khẳng định: LLVT tỉnh sẽ tiếp tục phát huy tốt chức năng của “đội quân công tác”, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tại địa phương.
Đồng thời, luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, giúp nhân dân xóa đói, giảm nghèo. Quyết tâm hoàn thành xuất sắc chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
