Tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, chính sách
Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Châu Ngọc Tuấn cho biết: Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội của tỉnh Gia Lai tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, GRDP tăng 8,03%; tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt 21.600 tỷ đồng, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng vẫn chưa đạt kỳ vọng; một số ngành kinh tế quan trọng như công nghiệp, xây dựng, sản xuất và phân phối điện tăng thấp hơn kịch bản đề ra.
Theo đại biểu (ĐB) Châu Ngọc Tuấn, sau sáp nhập, Gia Lai có địa bàn rộng, gồm 135 đơn vị hành chính cấp xã, đặt ra yêu cầu lớn về đầu tư hạ tầng, phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện chính sách.
Vì vậy, Trung ương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo điều kiện để địa phương chủ động khai thác tiềm năng, lợi thế.
Đối với lĩnh vực quy hoạch, đất đai và lâm nghiệp, ĐB Tuấn đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện để địa phương chủ động điều chỉnh cục bộ các quy hoạch đã được phê duyệt khi không làm thay đổi mục tiêu, định hướng và những chỉ tiêu quan trọng của quốc gia.
Đại biểu cũng kiến nghị nghiên cứu tháo gỡ vướng mắc trong sử dụng đất lâm nghiệp, tạo điều kiện phát triển kinh tế dưới tán rừng, trồng cây dược liệu, du lịch sinh thái và các mô hình sản xuất phù hợp, gắn khai thác hiệu quả tài nguyên với bảo vệ, phát triển rừng bền vững.
Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phân bổ vốn đầu tư công trung hạn theo hướng quan tâm hơn đến địa phương có diện tích lớn, nhiều vùng miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng đặc biệt khó khăn.
Đồng thời, tăng quyền chủ động trong điều chỉnh kế hoạch vốn, sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi và lồng ghép các nguồn vốn, đi đôi với tăng cường quản lý, giám sát để nâng cao hiệu quả đầu tư.
ĐB Châu Ngọc Tuấn còn đề nghị nghiên cứu giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, đơn giản hóa thủ tục đầu tư, xây dựng và giảm chi phí tuân thủ. Đối với việc xử lý nhà, đất công dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính, đại biểu kiến nghị xem xét kéo dài thời hạn thực hiện, có thể đến năm 2027, nhằm bảo đảm việc rà soát, sắp xếp phù hợp nhu cầu sử dụng, tránh lãng phí tài sản công.
Huy động đa dạng nguồn lực cho phát triển
Cùng quan tâm đến việc khơi thông nguồn lực, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Lý Tiết Hạnh đề nghị Chính phủ tạo đột phá trong chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), huy động nguồn lực tư nhân và khuyến khích doanh nghiệp FDI tái đầu tư lợi nhuận tại Việt Nam.
Theo đại biểu, cần nghiên cứu mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở những ngành, lĩnh vực phù hợp, bảo đảm yêu cầu an ninh quốc gia; đồng thời có cơ chế điều phối thống nhất để phát huy hiệu quả các nguồn lực, tránh bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Đại biểu cũng nhấn mạnh tiềm năng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với nguồn lực tài chính, kinh nghiệm và mong muốn đóng góp cho quê hương, đất nước.
Do đó, cần có chính sách đủ sức hấp dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để cộng đồng này tham gia đầu tư sản xuất, kinh doanh. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần phát huy hơn nữa vai trò kết nối đối tác, mở rộng hợp tác và hỗ trợ thu hút đầu tư.
Bên cạnh chính sách thu hút nguồn lực bên ngoài, ĐB Lý Tiết Hạnh đề nghị Chính phủ quan tâm chế độ, chính sách đối với viên chức công tác tại cấp xã. Theo phản ánh của cử tri, một bộ phận viên chức có tính chất, yêu cầu và khối lượng công việc tương đồng với công chức nhưng chưa được hưởng chế độ phụ cấp công vụ tương ứng.
Đại biểu kiến nghị nghiên cứu chính sách phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng, tạo động lực để đội ngũ viên chức tiếp tục cống hiến, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.
Cùng mối quan tâm, ĐB Đinh Ngọc Quý đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm thu nhập thực tế của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố không giảm quá thấp, nhất là trong bối cảnh tiếp tục sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Đối với Hội Người cao tuổi, đại biểu cho biết: Qua tiếp xúc cử tri, nhiều ý kiến phản ánh cán bộ hội ở cơ sở hiện chưa có chế độ phụ cấp do không thuộc nhóm được bố trí kinh phí này.
Theo đại biểu, người cao tuổi có uy tín, giữ vai trò tích cực trong vận động quần chúng và thực hiện công tác dân vận tại địa phương. Do đó, cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu bố trí một phần kinh phí hỗ trợ hoạt động cho Hội Người cao tuổi ở cơ sở, góp phần phát huy vai trò của lực lượng này trong cộng đồng.
Ưu tiên các tuyến cao tốc kết nối liên vùng
Về phát triển hạ tầng giao thông, ĐB Trần Kim Kha đề nghị Chính phủ ưu tiên nguồn lực triển khai tuyến cao tốc kết nối 3 tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng trong giai đoạn hiện nay, góp phần mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối các trung tâm kinh tế và thúc đẩy lưu thông hàng hóa trong khu vực Tây Nguyên.
Đặc biệt, đại biểu kiến nghị xem xét điều chỉnh, sớm triển khai đầu tư tuyến cao tốc Pleiku - Lệ Thanh, đưa dự án vào giai đoạn 2026-2030.
Theo đại biểu, tuyến đường kết nối Pleiku với Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh là mắt xích quan trọng trên hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối Tây Nguyên với các tỉnh Đông Bắc Campuchia.
Trong bối cảnh lưu lượng giao thương qua cửa khẩu ngày càng tăng, việc sớm đầu tư tuyến cao tốc sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, du lịch, thu hút hoạt động logistics và thúc đẩy hợp tác kinh tế quốc tế.
Tuyến đường cũng có vai trò quan trọng đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát, cập nhật quy hoạch mạng lưới đường bộ và bố trí nguồn lực chuẩn bị đầu tư ngay trong giai đoạn 2026-2030, tránh để việc triển khai sau năm 2030 làm chậm cơ hội phát triển của khu vực.
Cùng quan điểm về yêu cầu tăng cường kết nối vùng, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai Châu Ngọc Tuấn đề nghị ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, nhất là giao thông, năng lượng và logistics, tạo động lực phát triển cho Gia Lai và khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Các kiến nghị của đại biểu tập trung vào yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao tính chủ động của địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực và ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược.
Đây là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với việc khai thác tiềm năng, lợi thế của Gia Lai sau sáp nhập, tăng cường liên kết vùng và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.
