Theo quy định của pháp luật, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự. Luật Giao dịch điện tử năm 2023 cũng quy định thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị pháp lý chỉ vì được thể hiện dưới dạng điện tử. Luật này có hiệu lực từ ngày 1-7-2024.
Trong quan hệ vay tài sản, giao dịch dân sự có thể được xác lập bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Giao dịch được thực hiện thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu, theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, cũng được xem là giao dịch bằng văn bản.
Vì vậy, tin nhắn Zalo trao đổi về việc vay tiền có thể được cung cấp cho Tòa án để xem xét như một nguồn chứng cứ. Tuy nhiên, việc một đoạn tin nhắn có được Tòa án chấp nhận và đánh giá giá trị chứng minh đến đâu còn phụ thuộc vào từng vụ việc cụ thể.
Một trong những vấn đề quan trọng là khả năng xác định và kiểm tra tính xác thực của dữ liệu. Tin nhắn cần có cơ sở cho thấy người gửi, người nhận là ai và nội dung trao đổi thực sự liên quan đến khoản vay đang tranh chấp.
Chẳng hạn, nội dung trao đổi có thể giúp làm rõ: Ai là người cho vay và người vay; số tiền vay; thời điểm vay; thỏa thuận về thời hạn trả nợ; việc thừa nhận khoản nợ hoặc cam kết trả tiền; các thông tin liên quan khác để xác định quan hệ vay.
Tin nhắn nên được xem xét cùng các tài liệu, chứng cứ khác như sao kê ngân hàng, lịch sử chuyển tiền hoặc những tài liệu có liên quan, thay vì chỉ dựa vào một ảnh chụp màn hình đơn lẻ.
Trường hợp người cho vay chuyển tiền qua ngân hàng, sao kê hoặc chứng từ thể hiện giao dịch chuyển tiền là một tài liệu quan trọng để đối chiếu với nội dung trao đổi trên Zalo.
Ví dụ, nếu tin nhắn thể hiện việc một người đề nghị vay tiền, xác nhận đã nhận tiền hoặc cam kết thời hạn trả nợ, đồng thời sao kê ngân hàng thể hiện việc tiền được chuyển giữa các bên, các tài liệu này có thể được Tòa án xem xét trong tổng thể chứng cứ của vụ việc.
Việc có tin nhắn Zalo không đồng nghĩa với việc đương nhiên chứng minh được toàn bộ khoản nợ. Trên thực tế, có những vụ việc tin nhắn được sử dụng cùng các tài liệu khác để làm rõ quan hệ vay, nhưng cũng có trường hợp ảnh chụp tin nhắn không đủ nội dung hoặc không thể hiện đầy đủ quá trình trao đổi nên giá trị chứng minh bị hạn chế.
Do đó, khi cho vay tiền, các bên nên lập giấy tờ hoặc thỏa thuận rõ ràng về khoản vay; đồng thời lưu giữ đầy đủ chứng từ chuyển tiền và dữ liệu trao đổi để có cơ sở bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi xảy ra tranh chấp.
