“Tiếp lửa” tình yêu với dân ca

(GLO)- Bằng tình yêu với văn hóa truyền thống, nhiều bạn trẻ Kông Chro (tỉnh Gia Lai) đã tìm tòi, học hỏi, luyện tập nhằm lưu giữ những làn điệu dân ca đặc trưng của dân tộc Bahnar.

Yêu thích dân ca từ nhỏ

Anh Đinh Hốt (SN 1996, làng Tpôn, xã Chơ Long) chia sẻ: Khi lên 10 tuổi, anh đã có thể hát một số bài dân ca dễ nhớ, dễ thuộc. Nhờ chịu khó luyện tập, đến nay, anh đã hát được những bài dân ca khó như: Diong anhong năm tơ blah (Theo anh chiến đấu), Sa ba anao (Mừng mùa lúa mới), Nơr Krao bơtho đỡng kră plei (Tiếng gọi của già làng)...

Theo anh Hốt, dân ca của người Bahnar ở Kông Chro là những bài hát về tình yêu quê hương, đất nước, đôi lứa, ca ngợi các anh hùng chiến đấu chống lại cái ác, bảo vệ dân làng, giáo dục mọi người tích cực học tập, lao động sản xuất, xây dựng quê hương. Để hát được dân ca, ngoài có năng khiếu còn phải rèn các kỹ năng như: cách lấy hơi, luyến láy sao cho tròn vành, rõ chữ. Hơn hết là tình yêu, niềm đam mê với làn điệu dân ca mượt mà, sâu lắng.

“Tôi đang sưu tầm thêm những bài dân ca, trường ca, sử thi và hướng dẫn một số em thiếu nhi yêu thích hát dân ca nhằm lan tỏa tình yêu văn hóa truyền thống tới nhiều người, nhất là thanh-thiếu niên trên địa bàn xã”-anh Hốt tâm sự.

Đoàn viên, thanh niên thị trấn Kông Chro biểu diễn tiết mục hát dân ca. Ảnh: N.M

Đoàn viên, thanh niên thị trấn Kông Chro biểu diễn tiết mục hát dân ca. Ảnh: N.M

Sinh ra trong gia đình có ba mẹ là những hạt nhân tiêu biểu phong trào văn hóa của địa phương, em Đinh Thị Kha (SN 2012, làng Tnùng 1, xã Ya Ma) thừa hưởng gen di truyền ca hát. 9 tuổi, Kha đã thuộc một số bài dân ca và tự tin biểu diễn tại lễ hội của làng hay hội diễn văn nghệ ở trường học. Kha bày tỏ: “Trong làng có nhiều bạn, nhiều anh chị biết hát dân ca. Được ba mẹ chỉ bảo và các anh chị đoàn viên tận tình hướng dẫn, em có thể tự tin đứng trên sân khấu hát những bài dân ca. Em sẽ cố gắng tập luyện để hát hay hơn”.

Theo chị Đinh Thị Nguyên-Bí thư Đoàn xã Ya Ma: Hàng năm, khi xây dựng kế hoạch hoạt động, Đoàn xã luôn xác định trình diễn cồng chiêng, xoang, hát dân ca và diễn tấu nhạc cụ dân tộc là những hoạt động trọng tâm. Các buổi sinh hoạt, tuyên truyền, vận động đã thu hút nhiều bạn trẻ tham gia, yêu thích hát dân ca; một số thanh thiếu nhi mạnh dạn tham gia các hội diễn văn hóa-văn nghệ.

“Cuối tháng 3-2023, Huyện Đoàn phối hợp với Phòng Văn hóa-Thông tin tổ chức liên hoan cồng chiêng, hát dân ca thanh thiếu nhi và triển lãm các vật dụng truyền thống của người Bahnar lần thứ V. Cùng với cồng chiêng, các đoàn viên, thanh niên đã trình bày bài “Đi học” truyền đi thông điệp kêu gọi tất cả con em trong làng, mọi người, mọi nhà cùng nhau đi học cái chữ, có kiến thức để lớn lên biết cách lao động sản xuất, xây dựng buôn làng ngày một giàu đẹp hơn. Kết thúc liên hoan, xã Ya Ma giành giải nhất toàn đoàn”-chị Nguyên phấn khởi nói.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống

Với mong muốn gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, từ năm 2019 đến nay, Huyện Đoàn Kông Chro phối hợp với Phòng Văn hóa-Thông tin duy trì tổ chức liên hoan cồng chiêng, hát dân và diễn tấu nhạc cụ dân tộc thanh thiếu nhi.

Theo anh Phan Đoàn Trần Hòa-Bí thư Huyện Đoàn: Thời gian tới, Huyện Đoàn tiếp tục phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo thành lập các mô hình đội/nhóm/lớp hát dân ca Bahnar trong các trường học nhằm giúp thiếu nhi nhận thức được những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống, yêu mến và phát huy trách nhiệm bảo tồn, gìn giữ các làn điệu dân ca Bahnar. Bên cạnh đó, các trường học chủ động tạo điều kiện cho học sinh luyện tập tham gia liên hoan cồng chiêng, hát dân ca và diễn tấu nhạc cụ dân tộc do Huyện Đoàn tổ chức hàng năm; yêu cầu các tổ chức cơ sở Đoàn chủ động phối hợp với các trường học duy trì sinh hoạt đối với các đội, nhóm hát dân ca theo quy chế đề ra.

Huyện Đoàn Kông Chro phối hợp với ngành chức tổ chức liên hoan cồng chiêng, hát dân ca thu hút đông đảo thanh-thiếu niên tham gia. Ảnh: Ngọc Minh

Huyện Đoàn Kông Chro phối hợp với ngành chức tổ chức liên hoan cồng chiêng, hát dân ca thu hút đông đảo thanh-thiếu niên tham gia. Ảnh: Ngọc Minh

Anh Hòa cho biết thêm: “Huyện Đoàn tăng cường phối hợp với Phòng Văn hóa-Thông tin và các đoàn thể tổ chức các hoạt động văn hóa-văn nghệ truyền thống nhằm nâng tầm quy mô các hoạt động, chương trình để tạo sự lan tỏa mạnh mẽ các giá trị của thể loại hát dân ca đến với đông đảo người dân và tuyên dương kịp thời những nghệ nhân hát dân ca hoặc có đóng góp cho nền dân ca huyện nhà. Định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai thực hiện các mô hình, các hoạt động phối hợp gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa, duy trì vốn quý dân ca”.

Ông Nguyễn Văn Đát-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Kông Chro: “Những năm qua, Huyện Đoàn đã tích cực phối hợp với Phòng Văn hóa-Thông tin tổ chức thành công liên hoan cồng chiêng, hát dân ca thanh thiếu nhi. Liên hoan đã tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, đồng thời nâng cao nhận thức, lòng tự hào của thế hệ trẻ nói riêng và người dân nói chung về những giá trị nghệ thuật, giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số; thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa các thôn làng, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống”.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.