“Tiếp lửa” di sản văn hóa dân tộc Bahnar K’riêm, H’re

(GLO)- Cuối năm 2025, hai câu lạc bộ văn hóa dân gian của đồng bào Bahnar K’riêm xã Vĩnh Sơn và đồng bào H’re xã An Vinh lần lượt được thành lập, mở ra không gian sinh hoạt, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống mang ý nghĩa lâu dài.

Hai CLB được thành lập trong khuôn khổ triển khai Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Dự án do Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch cùng chính quyền địa phương triển khai.

Để di sản “sống” cùng cộng đồng

Mỗi CLB có 50 thành viên là các nghệ nhân, già làng, người có uy tín và ĐVTN tại địa phương. Thông qua hoạt động của CLB, các làn điệu dân ca, dân vũ, tiếng cồng chiêng, nhạc cụ truyền thống, trang phục, lễ hội, nghề thủ công gắn với tín ngưỡng, phong tục, tập quán của đồng bào Bahnar K’riêm, H’re có điều kiện được bảo tồn và trao truyền sinh động, gần gũi với đời sống cộng đồng.

Câu lạc bộ Văn hóa dân gian đồng bào Bana K’riêm xã Vĩnh Sơn được kỳ vọng tạo không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc. Ảnh: Ngọc Nhuận
Câu lạc bộ Văn hóa dân gian đồng bào Bahnar K’riêm xã Vĩnh Sơn được kỳ vọng tạo không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc. Ảnh: Ngọc Nhuận

Tại xã Vĩnh Sơn, CLB Văn hóa dân gian đồng bào Bahnar K’riêm được xem là nơi hội tụ những người tâm huyết với việc gìn giữ hồn cốt văn hóa làng vùng cao. Nghệ nhân Nhân dân Đinh Chương, ở thôn K8 (xã Vĩnh Sơn) - người gắn bó cả đời với di sản văn hóa của đồng bào Bahnar K’riêm, được giao trọng trách làm chủ nhiệm CLB.

“Nhiều năm nay, tôi vẫn dạy con cháu trong làng đánh cồng chiêng, múa xoang. Nay có CLB sinh hoạt đều đặn, tôi mong những giá trị văn hóa của cha ông sẽ lan tỏa mạnh mẽ hơn đến lớp trẻ ”-ông Đinh Chương phấn khởi chia sẻ.

Cùng chung suy nghĩ ấy, nhiều nghệ nhân cao tuổi ở Vĩnh Sơn cho rằng CLB không chỉ là nơi biểu diễn, mà còn là không gian trao đổi, phục dựng những giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một. Nghệ nhân Đinh Bơn, ở thôn K4 - thành viên CLB, tâm tình: “Thông qua sinh hoạt CLB, những câu chuyện về lễ hội, phong tục, tập quán của người Bahnar K’riêm sẽ được tái hiện để kể lại cho lớp trẻ hiểu hơn văn hóa của dân tộc mình”.

Tại xã An Vinh, sự ra đời của CLB Văn hóa dân gian đồng bào H’re cũng mang theo nhiều kỳ vọng. Nghệ nhân Đinh Xuân Hải, ở thôn 6 An Trung - Chủ nhiệm CLB, chia sẻ: “Nhiều năm qua, chúng tôi luôn trăn trở khi lớp trẻ ngày càng ít người am hiểu dân ca, dân vũ và các loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc H’re như đàn goang, đàn ra đong, đàn v’reng, đàn v’roác, sáo ta lía… Có CLB, có sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, chúng tôi sẽ tổ chức truyền dạy bài bản hơn để con cháu giữ gìn”.

Gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch

Điểm chung trong việc ra mắt hai CLB văn hóa dân gian đồng bào Bahnar K’riêm xã Vĩnh Sơn và đồng bào H’re xã An Vinh là đều hướng tới phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản, tạo nền tảng cho phát triển du lịch bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cũng tổ chức các lớp tập huấn, trang bị kỹ năng làm du lịch cộng đồng cho bà con, gắn với việc duy trì thực hành, trao truyền di sản văn hóa.

Buổi ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa dân gian đồng bào H’re xã An Vinh. Ảnh: N.Nhuận
Buổi ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa dân gian đồng bào H’re xã An Vinh. Ảnh: N.Nhuận

Ông Lê Thanh Hòa-Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Nghiệp vụ văn hóa dân tộc (Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam)-cho biết: “Dự án không bảo tồn theo cách đóng khung, mà hướng tới để văn hóa truyền thống được thực hành trong đời sống, được lớp trẻ kế thừa và từng bước kết nối với phát triển du lịch cộng đồng”.

Khi người dân hiểu rõ giá trị văn hóa của chính mình và được hưởng lợi từ việc bảo tồn, di sản sẽ có sức sống lâu dài. Ông Đinh Cư-Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Sơn, cho hay: “Thành lập CLB là bước khởi đầu quan trọng, bởi có sự tham gia tự nguyện, chủ động của cộng đồng. Thời gian tới, địa phương sẽ định hướng duy trì hoạt động CLB, xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, tạo sinh kế ổn định cho bà con gắn với gìn giữ bản sắc dân tộc”.

Theo ngành Văn hóa xã An Vinh, CLB Văn hóa dân gian đồng bào H’re sẽ là lực lượng nòng cốt trong tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng, phục vụ lễ hội, sự kiện tại địa phương; đồng thời góp phần giới thiệu bản sắc văn hóa H’re đến du khách.

Ông Đinh Văn Mẩy-Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội (UBND xã An Vinh)-cho biết: “Muốn phát triển du lịch cộng đồng thì trước hết phải giữ được hồn cốt văn hóa. CLB sẽ là nơi nuôi dưỡng và lan tỏa những giá trị ấy”.

Ở góc nhìn của lớp trẻ, chị Đinh Thị Diệu Mến, ở thôn 4 An Dũng - thành viên CLB Văn hóa dân gian đồng bào H’re xã An Vinh, cho hay: Tham gia CLB không chỉ là gìn giữ vốn quý của cha ông, mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ trở thành những đại sứ của buôn làng. Giới trẻ có lợi thế trong việc tiếp cận công nghệ, nhờ đó có thể giới thiệu văn hóa dân tộc mình đến du khách sinh động, gần gũi hơn.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.