Tiếng cổ tranh phố núi

(GLO)- Giữa phố xá náo nhiệt, tiếng đàn tranh (cổ tranh, còn được gọi là đàn thập lục) trong trẻo, thánh thót vang lên từ lớp học của cô giáo trẻ Hồ Thị Như Quỳnh khiến ai cũng tò mò lắng nghe. Sự xuất hiện của lớp học này (số 236 Trường Chinh, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã làm cho không khí âm nhạc Phố núi thêm phần phong phú và tươi mới.

Hình ảnh những học viên nhỏ tuổi say sưa gảy đàn tranh dường như còn khá lạ lẫm với rất nhiều người. Thay cho các loại đàn phổ biến như: guitar, organ, piano, violon… các em chọn loại nhạc cụ đậm tính dân tộc và hầu như chưa từng có giáo viên nào đứng ra mở lớp trước đó. Không chỉ mang màu sắc tự sự, u hoài như người ta vẫn nghĩ, tiếng đàn của các em thật vui tươi khi đồng tấu các nhạc khúc tuổi thơ: Thằng cuội, Chiếc đèn ông sao… Người đứng lớp là cô giáo trẻ Hồ Thị Như Quỳnh vừa tốt nghiệp Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh chuyên ngành Đàn tranh cuối năm 2022.

Chị Hồ Thị Như Quỳnh hướng dẫn học viên tập đánh đàn tranh. Ảnh: L.N

Chị Hồ Thị Như Quỳnh hướng dẫn học viên tập đánh đàn tranh. Ảnh: L.N

Nữ nghệ sĩ đàn tranh trẻ tuổi cho hay, chị mê âm nhạc nên từ nhỏ đã theo học guitar và organ. Năm học lớp 12, một nam sinh viên Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh thấy chị có năng khiếu nên đã khuyên thi vào chuyên ngành Đàn tranh. Thời điểm năm 2019, không tìm được giáo viên để ôn luyện tại Pleiku dù đây là nhạc cụ truyền thống của Việt Nam, Quỳnh phải vào TP. Hồ Chí Minh “tầm sư”. Đây cũng là lý do lớn nhất khiến bạn trẻ này muốn quay về để truyền cảm hứng cho những học viên có đam mê với những thanh âm của chiếc đàn thập lục.

Trong thời gian theo học tại Nhạc viện, chị được dìu dắt bởi một giảng viên mà mình rất yêu mến, đó là Nghệ sĩ Ưu tú Hải Phượng. Ngoài ra, chị Quỳnh còn tranh thủ học thêm chuyên ngành phụ là đàn tỳ bà. Với chị, những nhạc cụ truyền thống là một lựa chọn đủ để tạo ra sự khác biệt và khẳng định bản thân. Nhờ đa tài, có thể chơi nhiều loại đàn khác nhau, chị Quỳnh quyết định tìm chỗ mở lớp tại Pleiku sau khi tốt nghiệp. Chưa đầy 2 tháng, chị đã có 34 học viên theo học, trong đó lớp đàn tranh thu hút gần 20 em nhỏ. Chị Quỳnh vui vẻ kể: “Có phụ huynh đưa con tới đăng ký học piano, sau khi xếp lịch xong thì bé đổi ý. Mặc cho bố mẹ thuyết phục rằng piano phổ biến hơn, sang hơn, song bé cứ nhìn mãi cây đàn tranh và nói rằng muốn học đàn này”.

Để giúp các em nhỏ dễ làm quen với đàn tranh, chị Quỳnh hướng dẫn các em chơi những bài nhạc thiếu nhi, vừa vui tươi lại vừa phù hợp với lứa tuổi. Khi thành thục, các em được tiếp cận với các kỹ thuật khó, đặc biệt là khi chơi nhạc dân ca, đờn ca tài tử… Đây là phương pháp hay giúp kết nối thế hệ trẻ với nhạc cụ truyền thống, thoát khỏi lối nghĩ đàn tranh chỉ phù hợp với cổ nhạc. Cơ sở dạy đàn của chị Quỳnh cũng bày bán nhiều loại đàn tranh khác nhau, giá trung bình 4-6 triệu đồng/chiếc tùy chất liệu (gỗ cẩm lai, ngô đồng…) và kỹ thuật chạm khắc, trang trí.

Như Quỳnh mong muốn "làm mới" cổ tranh để tăng tính kết nối với giới trẻ. Ảnh NVCC

Như Quỳnh mong muốn "làm mới" cổ tranh để tăng tính kết nối với giới trẻ. Ảnh NVCC

Trò chuyện cùng P.V, em Trần Ngọc Trâm (Trường Tiểu học Ngô Mây, TP. Pleiku) hào hứng cho hay: “Con học lớp đàn tranh gần 2 tháng rồi. Đến giờ, con đã chơi được khoảng 8 bài như: Con chim non, Con mèo con, Quả táo nhỏ, Nhật ký của mẹ, Chiếc đèn ông sao. Con thấy đàn tranh dễ chơi, âm thanh lúc trầm lúc bổng, hay lắm. Cô Quỳnh rất hiền và tận tâm khi dạy tụi con”. Là một học viên nam hiếm hoi của lớp, em Cao Thái Sơn (Trường THCS Trần Phú, TP. Pleiku) chia sẻ: “Con chọn chơi đàn tranh vì thấy hay hay. Nghe nói học khoảng 2-3 năm sẽ chơi thành thục. Con nghĩ là mình có thể theo đuổi lâu dài”.

Nói về lý do cho con học đàn tranh, chị Huỳnh Thị Nở (hẻm 256 Trường Chinh, TP. Pleiku, mẹ em Sơn) mỉm cười cho biết: Dịp hè, tôi muốn con đi học thêm âm nhạc để hiểu thêm về lĩnh vực này, hạn chế thời gian chơi game và xem ti vi. Thấy cháu đăng ký học đàn tranh-loại nhạc cụ mà một số người cho rằng là đàn… dành cho con gái, tôi liền hỏi lý do. Cháu đã mở cho tôi xem video clip của các nam nghệ sĩ đàn tranh và rất tự tin với lựa chọn của mình.

Nữ nghệ sĩ Hồ Thị Như Quỳnh duyên dáng bên chiếc đàn tranh. Ảnh NVCC

Nữ nghệ sĩ Hồ Thị Như Quỳnh duyên dáng bên chiếc đàn tranh. Ảnh NVCC

Hiểu sâu sắc về giá trị của âm nhạc trong đời sống tinh thần cũng như gìn giữ và trao truyền giá trị truyền thống, chị Quỳnh bày tỏ dự định tổ chức một sân khấu nhỏ cho các học viên biểu diễn, từ đó nuôi giữ đam mê. Bản thân chị cũng tham gia một vài sân khấu âm nhạc tại Gia Lai, gần đây nhất là Ngày hội ẩm thực “Vị quê nhà” diễn ra vào ngày 7-7. Nhiều lần chị còn quảng bá cổ tranh bằng cách biểu diễn cùng nhóm Du ca Phố núi tại Quảng trường Đại Đoàn Kết. “Thời gian tới, mình mong muốn được kết hợp cùng 1 ban nhạc với nhiều loại nhạc cụ khác nhau để biểu diễn dân ca mang phong cách rock. Đây là một cách đưa nhạc cụ truyền thống đến gần hơn với giới trẻ”-chị Quỳnh chia sẻ.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.