Hàng loạt trường hợp mỹ phẩm bị đình chỉ, thu hồi do công thức thực tế không phù hợp với hồ sơ công bố cho thấy bài toán kiểm soát chất lượng đang trở nên cấp thiết.
Theo dữ liệu Statista được công bố tại một sự kiện chuyên ngành hồi tháng 7-2026, thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân Việt Nam đạt khoảng 2,74 tỷ USD trong năm 2025 và được dự báo tiếp tục tăng trưởng, hướng tới mốc 3 tỷ USD. Trong cơ cấu thị trường, nhóm chăm sóc cá nhân có doanh thu khoảng 1,2 tỷ USD; chăm sóc da và mỹ phẩm nằm trong số những phân khúc tăng trưởng nhanh.
Đà tăng của thị trường cũng diễn ra mạnh trên thương mại điện tử. Theo dữ liệu Metric, riêng năm 2025, người tiêu dùng Việt Nam chi gần 74.400 tỷ đồng, tương đương khoảng 2,83 tỷ USD để mua các sản phẩm làm đẹp trên Shopee, TikTok Shop và Lazada, tăng gần 30% so với năm trước.
Quy mô thị trường lớn đồng nghĩa với dư địa kinh doanh rộng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đáng chú ý, trong năm 2026, cơ quan quản lý tiếp tục phát hiện và yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi nhiều sản phẩm mỹ phẩm có sai phạm liên quan đến công thức và hồ sơ công bố.
Một trong những vi phạm được cơ quan quản lý xử lý là tình trạng mỹ phẩm được đưa ra thị trường nhưng công thức thực tế không đúng với hồ sơ công bố đã được phê duyệt.
Trong tháng 6-2026, Cục Quản lý Dược đã yêu cầu thu hồi 3 sản phẩm do Công ty TNHH thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu The Vigo chịu trách nhiệm đưa ra thị trường, với lý do công thức sản phẩm không phù hợp hồ sơ công bố.
Trước đó, nhiều địa phương cũng thông báo việc đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm theo chỉ đạo của Cục Quản lý Dược. Một số trường hợp được xác định có công thức không đúng với hồ sơ công bố hoặc thông tin trên nhãn không phù hợp với hồ sơ sản phẩm.
Đây không chỉ là vấn đề về thủ tục hành chính. Công thức là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý kiểm soát thành phần sản phẩm, trong đó có việc xác định các chất bị cấm hoặc những chất chỉ được sử dụng trong giới hạn nhất định.
Tại hồ sơ xây dựng dự thảo nghị định mới về quản lý mỹ phẩm, Bộ Y tế đề xuất quy định rõ hơn về thành phần công thức trên Phiếu công bố. Theo đó, các thành phần có trong công thức phải được kê khai đầy đủ theo thứ tự hàm lượng giảm dần; đồng thời cơ quan quản lý có cơ sở đối chiếu công thức thực tế với thông tin đã công bố.
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo nghị định mới về quản lý mỹ phẩm để thay thế Nghị định số 93/2016/NĐ-CP. Dự thảo hướng tới việc khắc phục những bất cập sau thời gian áp dụng quy định hiện hành, đồng thời tăng hiệu quả quản lý chất lượng, an toàn sản phẩm, hồ sơ thông tin sản phẩm, ghi nhãn, quảng cáo, kiểm tra và thu hồi mỹ phẩm.
Dự thảo yêu cầu tăng tính thống nhất giữa thông tin kê khai trên Phiếu công bố và các tài liệu trong hồ sơ. Thành phần công thức cũng phải đáp ứng các yêu cầu quản lý về an toàn và giới hạn sử dụng theo quy định.
Theo Bộ Y tế, việc hoàn thiện quy định quản lý mỹ phẩm cần đồng thời bảo đảm an toàn cho người sử dụng, tăng tính minh bạch của sản phẩm và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật. Đây là yêu cầu ngày càng quan trọng trong bối cảnh thị trường phát triển nhanh, hoạt động bán hàng trực tuyến mở rộng và người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn.
Với quy mô thị trường tiến gần 3 tỷ USD, cuộc cạnh tranh trong ngành mỹ phẩm không còn chỉ nằm ở mẫu mã, giá bán hay khả năng tiếp cận khách hàng. Nguồn gốc rõ ràng, công thức đúng hồ sơ công bố, kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất thông tin đang trở thành những yếu tố quyết định niềm tin của người tiêu dùng.
Ở góc độ quản lý, việc phát hiện và thu hồi sản phẩm sai công thức cũng cho thấy yêu cầu hậu kiểm cần được chú trọng hơn, bên cạnh khâu công bố sản phẩm. Còn với doanh nghiệp, tuân thủ ngay từ quá trình xây dựng công thức, hoàn thiện hồ sơ và kiểm soát sản xuất là cách hạn chế nguy cơ sản phẩm bị đình chỉ lưu hành, thu hồi và ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu.
